Кіріспе

Бұл - мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп сотталған адамдардың тізімі. Кейбір елдерде мемлекетке қарсы қылмыс үшін сотталу үшін конституциялық талаптар өте жоғары, ал көптеген елдерде оның анықтамасы азырақ қатаң.

Армения

Меружан Арцруни, Васпураканның әміршісі (? – 369), өзінің бағыныштысы, Армения патшасы Арсак II (Аршак II)-ге қарсы Ұлы Парсы патшаларының бірі Шапур II-мен сөз байласып, оны Парсыға сатқандықтары үшін жазаланды. Оны Арсак II-нің ұлы, Папас (Пап) патша қолға түсіріп, өлім жазасын орындады.

Австрия

Неметújвардан Лайос Баттиани графы, 1848 жылғы Венгрия революциясына қатысқаны үшін. Арадтың 13 шейіті атылған күні оқ жазасына кесілді.

Канада

Луи Риел, Канаданың батысқа қарай кеңеюіне қарсы Солтүстік-Батыс көтерілісін басқарғаны үшін атқыланды. Канао Иноуе, Камлупс қаласында туған, Екінші дүниежүзілік соғыста Жапон императорлық армиясының сержанты, Гонконг шайқасында тұтқынға алынған сегіз канадалық әскери тұтқынды өлтіргені үшін атқыланды.

Чехословакия

Карел Чурда, чех қарсыласы мен Рейнхард Гейдрихті өлтіргендерге сатқандығы үшін.

Дания

Генрик Кауфман нацистік оккупациядағы Дания үкіметі тарапынан, одақтас державаларға көмектескені үшін, АҚШ-тың Гренландияны басып алуына жол бергені үшін мемлекеттік опасыздық жасады деген айып тағылды.

Шығыс Германия

Вернер Теске ақша жымқырып, Батыс Германияға қашуды жоспарлағандығы үшін "жоспарланған мемлекеттік сатқындық" қылмысы бойынша айыпталып, сотталып, атылды. Оның үкімі Германияның қайта бірігуінен кейін қайта қаралып алынды.

Фиджи

Джордж Спейт, 2000 жылғы Фиджи төңкерісін жоспарлағаны үшін. Өлім жазасы өмір бойы түрмеде жаза өтеуге ауыстырылды. Рату Жопе Сенилоли, 2004 жылы қолданыстағы вице-президент, 2000 жылғы төңкерістегі рөлі үшін. Төрт жылға бас бостандығынан айырылды; үш айдан кейін оны көңіл жағдасына келген үкімет босатты.

Грекия

Димитриос Гунарис, Грекияның премьер-министрі (1921-1922), 1922 жылы Кіші Азия апаты үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. 1922 жылы 15 қарашада өлім жазасына кесілді. Петрос Протопападакис, Димитриос Гунарис үкіметіндегі экономика министрі және кейін Грекияның премьер-министрі (1922), Кіші Азия апаты үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. 1922 жылы 15 қарашада өлім жазасына кесілді. Николаос Стратос, Гунарис үкіметіндегі ішкі істер министрі, Кіші Азия апаты үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. 1922 жылы 15 қарашада өлім жазасына кесілді. Сыртқы істер министрі, Гунарис үкіметінде, Кіші Азия апаты үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. 1922 жылы 15 қарашада өлім жазасына кесілді. Николаос Теотокис, Гунарис үкіметіндегі әскери істер министрі, Кіші Азия апаты үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. 1922 жылы 15 қарашада өлім жазасына кесілді. Георгиос Хацанестис, Кіші Азия және Шығыс Фракиядағы грек армиясының қолбасшысы, Кіші Азия апаты үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. 1922 жылы 15 қарашада өлім жазасына кесілді. Контр-адмирал және Гунарис үкіметіндегі министр, Кіші Азия апаты үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. Өмір бойы бас бостандығынан айырылды. Ксенофонт Стратигос, генерал-майор және Гунарис үкіметіндегі министр, Кіші Азия апаты үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. Өмір бойы бас бостандығынан айырылды. Георгий Пападопулос, грек полковнигі, әскери хунтаның басшысы (1967-1973), мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды және өмір бойына түрмеге жабылды, 1999 жылдың 27 маусымында Коридаллос түрмесінде қайтыс болды.

Израиль

Мейр Тобиански, 1948 жылғы араб-израиль соғысы кезінде мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген жалған айып тағылды. Оқ жаудырып өлім жазасы берілді, бірақ қайтыс болғаннан кейін кешірілді. Мордехай Вануну, 1986 жылы Израильдің ядролық қарулар бағдарламасының құпияларын британдық баспасөзге жариялағаны үшін. "Х2 тұтқын" – Моссадтың ішіндегі тыңшы.

Италия

Туллио Чианетти, Бенито Муссолиниге жазған кешірім хатының арқасында өлім жазасынан құтылып, Веронадағы сотта Бенито Муссолиниді биліктен қуу туралы 1943 жылғы 25 шілдедегі ұйғарымға Фашизмнің Ұлы кеңесінде «иә» деп дауыс бергені үшін отыз жылға бас бостандығынан айырылды. Бостандыққа шыққаннан кейін Португалияның Мозамбик еліне жер аударылып, өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. Эмилио Де Боно, Бенито Муссолиниді биліктен қуу туралы 1943 жылғы 25 шілдедегі Фашизмнің Ұлы кеңесіндегі ұсынысқа «иә» деп дауыс бергені үшін Веронадағы сотта ату тобымен сотталып, өлім жазасынан өтті. Лучано Готтарди, Бенито Муссолиниді биліктен қуу туралы 1943 жылғы 25 шілдедегі Фашизмнің Ұлы кеңесіндегі ұсынысқа «иә» деп дауыс бергені үшін Веронадағы сотта ату тобымен сотталып, өлім жазасынан өтті. Джованни Маринелли, Бенито Муссолиниді биліктен қуу туралы 1943 жылғы 25 шілдедегі Фашизмнің Ұлы кеңесіндегі ұсынысқа «иә» деп дауыс бергені үшін Веронадағы сотта ату тобымен сотталып, өлім жазасынан өтті. Карло Парески, Бенито Муссолиниді биліктен қуу туралы 1943 жылғы 25 шілдедегі Фашизмнің Ұлы кеңесіндегі ұсынысқа «иә» деп дауыс бергені үшін Веронадағы сотта ату тобымен сотталып, өлім жазасынан өтті.

Мексика

Агустин де Итурбиде, Мексика Тәуелсіздік соғысы кезінде роялистер армиясы үшін күрескені үшін.

Нидерланды

Антон Муссерт, нацистік оккупация кезінде Нидерланд билеуші қуыршақ үкіметін басқарғаны үшін.

Ресей

Валентин Данилов – Қытай үшін тыңшылық еткені үшін 14 жылға бас бостандығынан айырылды. Михаил Шейн. Игорь Сутягин (2004) – АҚШ үшін тыңшылық еткені үшін 15 жыл. 2010 жылы ресейлік тыңшылармен айырбасталды.

Оңтүстік Африка

1956 жылғы мемлекетке қарсы қылмыс ісі – 1956 жылы Оңтүстік Африканың апартеидтік режимімен мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен 156 адам, оның ішінде Нельсон Мандела тұтқындалған Йоханнесбургте өткен сот.

Шри-Ланка

Велупиллаи Прабахаран, 30 жыл бойы үкіметке қарсы күрескен тамил көтерілісшілерінің жетекшісі.

Швейцария

Жан Луи Жанмейр, Кеңес КГБ-сына ақпарат ұстаздық еткені үшін 18 жылға түрмеге кесілді (жақсы мінез-құлқы үшін 12 жылдан кейін мерзімінен бұрын босатылды).

Түркия

Абдулла Оджалан Түркияда күрд мемлекетін құруға талпынғаны үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды (бастапқыда өлім жазасы тағайындалған).

Украина

Виктор Янукович Киев сотында қатысқан жоқ, бірақ мемлекетке опасыздық жасады деп танылды. Янукович 2014 жылғы Украина төңкерісінен кейін Украинадан Ресейге қашып кетті. Ол қызметтен алынып, мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен қатысқан жоқ күйінде сотталды.

Америка Құрама Штаттары

Филип Вигиль және Джон Митчелл, мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен сотталып, асылуға үкім шығарылды; Джордж Вашингтон кешірім жасады; «Виски көтерілісі» деген мақаланы қараңыз. Джон Фрис, Фрис көтерілісінің жетекшісі, 1800 жылы екі серігімен бірге мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды және сол жылы Джон Адамс оған кешірім берді. Губернатор Томас Дор, 1844 жылы Род-Айленд штатына қарсы мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды; «Дор көтерілісі» деген мақаланы қараңыз; 1845 жылы босатылды; 1851 жылы азаматтық құқықтары қалпына келтірілді; 1854 жылы үкім күшін жойды. Хиполито Салазар, 1847 жылдың 9 сәуірінде асылды. Мексика-Америка соғысы кезінде Таос көтерілісінде Нью-Мексиконың әскери оккупациясына қарсы көтерілгені үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. Ол сол кездегі Мексика территориясындағы мексикалық азамат болды және Закари Тейлор әкімдігіндегі Соғыс хатшысы Джордж В. Кроуфорд кейіннен Салазардың қате айыпталып сотталғанын мәлімдеді. АҚШ-та мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен алғаш рет өлім жазасына кесілген аболиционист Джон Браун, 1859 жылы Вирджиния штатына қарсы мемлекетке опасыздық жасады, кісі өлтірді және Харперс-Ферри шабуылына қатысқан құлдардың көтерілісін қоздырды деген айыппен сотталды. Аарон Дуайт Стивенс Джон Браунның шабуылына қатысып, 1860 жылы Вирджинияға қарсы мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен жазаланды. Уильям Брюс Мамфорд, мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталып, 1862 жылы Американдық Азамат соғысы кезінде АҚШ туын жыртып тастағаны үшін асылды. Уолтер Аллен, 1922 жылдың 16 қыркүйегінде Батыс Вирджиния штатындағы Блэр тауындағы 1921 жылғы шахтерлер науқанына қатысқаны үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. Ол 10 жылға сотталып, айыппұл төледі. Жоғарғы сотқа шағымдану кезінде босатылғаннан кейін жоғалып кетті. Американың Біріккен шахтерлер одағының жетекшісі Уильям Близзард, 1922 жылдың 25 мамырында қазылар алқасы мемлекетке опасыздық жасады деген айыптан ақталды. 1942 жылдың 2 шілдесінде, сот отырысы 1 сағат 23 минутқа созылғаннан кейін, Детройт қаласындағы неміс таверна иесі Макс Стефан мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. 1942 жылдың сәуір айында Стефан өзінің тавернасында канадалық тұтқын лагерінен қашқан Люфтваффе ұшқышына пана беріп, тамақтандырды. 6 тамызда судья Артур Таттл Стефанды асып өлтіруге үкім шығарды. Ол Азамат соғысынан бері федералды мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен сотталып, өлім жазасына кесілген алғашқы адам болды. Кейіннен президент Франклин Д. Рузвельт оның жазасын өмір бойына түрмеге ауыстырды. Ханс Макс Хаупт, Уолтер Отто Фроелинг және Отто Ричард Вергин мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен өлім жазасына кесілді, ал Эрна Эмма Хаупт, Люсиль Фроелинг және Кейт Марта Вергин мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен 1942 жылдың 24 қарашасында 25 жылға бас бостандығынан айырылды. Бұл алты адам да өлтірілген неміс саботажшысы Герберт Ханс Хауптке көмектескені үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. Апелляциялық сот бұл үкімдерді қайта қарау үшін қайтарды. 1944 жылдың 9 маусымында Ханс Макс Хаупт тағы да сотталды. Ол өмір бойына түрмеде отыруға сотталды. Ол тағы да шағымданып, бірақ жетінші апелляциялық округ соты бұл шешімді бекітті. 1944 жылдың 22 шілдесінде Вальтер Отто Фрёлинг пен Отто Ричард Вергин мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен 5 жылға бас бостандығынан айырылды. Ханс Макс Хаупт соңынан Жоғарғы Сотқа шағымданды, ол оған қарсы шығарылған үкімді қолдады. Мартин Джеймс Монти, АҚШ Әскери-әуе күштерінің ұшқышы, 1944 жылы Ваффен СС-ке өткені үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. 1960 жылы шартты түрде босатылды. Дуглас Чандлер, National Geographic қызметкері, 1947 жылы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияға өткені үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды, үкімді президент Джон Ф. Кеннеди жеңілдетті. Роберт Генри Бест, 1948 жылдың 16 сәуірінде мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды және өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Ива Тогури Д'Акино, ол көбінесе «Токио Розасы» деп аталады, 1949 жылы сотталды. Кейіннен президент Джеральд Форд оған кешірім жасады. Милдред Гилларс, сондай-ақ «Аксис Салли» деп аталады, 1949 жылдың 8 наурызында мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды; 10 жылдан 30 жылға дейінгі түрме жазасының 12 жылын өткерді. Герберт Джон Бургман, 1949 жылы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік пропаганданы таратуы үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды; 6-20 жылға бас бостандығынан айырылды. Томоя Кавакита, 1952 жылы мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен өлім жазасына кесілді, бірақ кейіннен президент Джон Ф. Кеннеди оны Жапонияға депортациялауға жіберді.

Қазақстан

Стивен Лунгу, сондай-ақ Капитан Соло деп те белгілі. 1997 жылы төңкеріс жасауға талпынысы үшін өлім жазасына кесілген, ол 2010 жылы президент Рупиа Бандамен кешірілді.