Кіріспе

Меледа ауруы (MDM) немесе "mal de Meleda", сондай-ақ Mljet ауруы, palmoplantaris кератозы және Siemens-тің transgradiens синдромы (сонымен қатар "акральды кератодермия" және "Норрботтен түріндегі пальмоплантарлық кератодермия" деп белгілі) – өте сирек кездесетін аутосомалық рецессивті туа біткен тері ауруы. Бұл ауруда қол және аяқ табандарының терісі құрғап, қалыңдап, palmoplantar гиперкератоз деп аталатын жағдайға әкеледі. Меледа ауруы көбінесе туғаннан кейін жақын уақыттың ішінде анықталады. Бұл генетикалық жағдай, бірақ өте сирек кездеседі. Аурудың белгілері бірінші рет қол және аяқтарда көрінеді, бірақ ол дененің басқа бөліктеріне де таралуы мүмкін. Аурудың белгілеріне терінің қалыңдауы және қол мен аяқ табандарының қызыл түске енуі жатады. Қазіргі уақытта ауруды толығымен емдеуге мүмкіндік жоқ және емдеу амалдары шектеулі, бірақ ауыр жағдайларда Ацитретин қолданылуы мүмкін.

Белгілер мен симптомдар

Қолдың ладоньы мен аяқтың табанындағы теріде құрғақ, қалың жаңқалар пайда болып, баяу дамиды. Зақымдалған тері қызыл түсті болуы мүмкін, содан кейін тым қалыңданып, қабыршақтануы мүмкін. Басқа белгілеріне қалың терінің терідегі тер бездеріне әсер етуінен болатын шамадан тыс терлеу жатады; мұндай шамадан тыс терлеу адамнан жағымсыз иіс шығуына себеп болуы мүмкін.

Генетикалық

МДМ ең көп Далмациядағы Млет (немесе Меледа) аралында кездеседі, бұл негізін қалаушы эффектісінен туындаған деп саналады. Бұл аутосомалық рецессивті мұрагерлікпен сипатталады. Ол 8-ші хромосомада орналасқан SLURP1 генінің мутациясынан болуы мүмкін. SLURP1 гені SLURP 1 деп аталатын ақуызды өндіреді, бұл ақуыз тері жасушаларында табылмайды. SLURP 1 ақуызы жасушалардың өлімін реттеуге және жүріп жатқан қабыну процесіне араласуға көмектеседі. Ген мутациясы 8qter хромосомасынан туындауы мүмкін, бірақ 1998 жылы Америкада уытты әсерлері мен туа біткен кемістіктердің жоғары тәуекеліне байланысты сатылымнан алынды. Ароматты ретиноид – этретинат әлі де Жапонияда "Тигасон" деген атпен сатылуда. Америкада этретинат Ацитретинмен алмастырылды және ауыр жағымсыз әсерлеріне байланысты тек қана ауыр жағдайларда қолданылады. Ацитретин қабылдағаннан кейін кем дегенде 3 жыл бойы қан доноры болмауға және жүкті болмауға кеңес беріледі.

Болжам

Емдеу қабылдағанда бұл ауруға шалдыққан адамдардың жағдайы жақсаруы мүмкін. Өмір сапасы төмендеуі мүмкін, сондықтан емделу ұсынылады. Кейбір адамдарда тым құрғақ тері қышынуға және ыңғайсыздыққа себеп болуы мүмкін. Аурудың қаншаға созылатыны туралы мәліметтер шектеулі, бірақ бұл ауру адамның өмір сүру ұзақтығын қысқартпайды.

Эпидемиология

Меледа ауруының көп бөлігі бұрынғы Югославия және оның төңірегінде анықталған. Шамамен 100 000 адамға бір жағдайдан келеді деп есептеледі. Симптомдар көбінесе туғаннан кейін көрінеді және ауруға шалдығуға жыныс немесе ұлттың ешқандай қатысы жоқ. Аурудың 1826 жылы Хорватияның Млет аралында басталуы мүмкін, онда оба және басқа аурулары бар адамдар карантинге алынған. Аралда туысқандар арасында неке қию орын алған деп саналады, соның салдарынан Меледа ауруы пайда болды.

Зерттеу бағыттары

Қазіргі зерттеулер осы ауруға қарсы жаңа емдеулерді табуға және оның алдын алу мүмкіндіктерін анықтауға бағытталған.