Кіріспе

Америкалық комикс сериясы
комикс

"The Vault of Horror" – 1950 жылдардың басында EC Comics баспасынан жарық көрген екі айлық американдық қорқыныш комикстер антологиясы. "Tales from the Crypt" және "The Haunt of Fear" серияларымен бірге, ол EC баспасының ең танымал қорқыныш антологияларының үштігін құрады. "The Vault of Horror" комиксі 1950 жылдың сәуір-мамыр айларында дүкендерге таратыла бастады және 1955 жылдың желтоқсан-қаңтар айларында тоқтатылды, барлығы 40 нөмір басылды.

Шығу тегі

1950 жылы Уильям Гейнс және оның редакторы Аль Фелдштейн олардың қорқынышқа деген талғамдарының ұқсас екенін байқады және EC комикстерінің «Қылмысқа қарсы күрес» және оның қосымшасы «Қылмыс патрулі» атты комикстерінде осындай әңгімелермен тәжірибе жасауды бастады. 12-ші нөмірден бастап «Қылмысқа қарсы күрес» комиксі «Үрейдің зынданы» деп өзгертілді. Комикстерді шығарудың сол дәуірге тән ерекшелігі – екінші сыныпты пошта рұқсатына ақша үнемдеуге тырысу болғандықтан, комикстің атауы өзгергенімен нөмірлеуі өзгермеді; демек, «Үрейдің зынданы» комиксінің бірінші саны «No. 12» деп белгіленді. Алайда, төртінші нөмірмен (#15) серияның нөмірлеуін қайта бастауға ниет болғандығын көрсететін дәлелдер бар, «Қорқыныш үйі» комиксінде де осылай істелді (нөмірлеуі қайта орнатылды, бірақ «Екі жұдырықты әңгімелер» комиксі арқылы жалғастырылды – қылмыстық оқиғалардың бірінші санының бірнеше данасы сақталған). Overstreet Comic Book Price Guide былай түсіндіреді: «#15 (бұрынғы The Vault of Horror)» ішкі бетке басылып, үстінен қара түспен сызылып, орнына «Vol.1, No.1» деп жазылған. «Үрейдің зынданы» және «Қорқыныш үйі» комикстерін тоқтату туралы шешім қабылдамас бұрын, No.15 санының бірнеше данасы басылып шықты. No.15 комиксінің басылымы тоқтатылып, No.1 комиксінің басылымы жалғастырылды. No.15 санының барлық даналары жоғарыда сипатталғандай өзгертілді.

Суретшілер мен жазушылар

"Қорқыныштың қақпасы", "Криптадағы әңгімелер" және "Қорқыныш ордасы" сияқты қорқыныш жанрындағы туындыларындай, "Қорқыныштың қақпасы" да өзінің ерекше ерекшеліктері мен атмосферасына ие болды – бұл жағдайда оны басты суретшісі Джонни Крейг жасады. Крейг журналдың барлық мұқабасын суреттеді және #13 және #33 нөмірлерінен басқа барлық басты мақалаларға жауапты болды. Ол сонымен қатар "Vault" журналындағы барлық өзінің әңгімелерін (екісін қоспағанда) өзі жазды, бұл EC үшін сирек кездесетін жағдай, және 1954 жылдың ақпан айында шыққан #35 санынан бастап редактор болды. Гейнс пен Фельдштейн 1953 жылдың соңы мен 1954 жылдың басына дейін басқа барлық әңгімелерді жазды, содан кейін сыртқы авторлар Карл Весслер мен Джек Олек шақырылды. "Қорқыныштың қақпасы" журналына басқа да суретшілердің қатысуы болды: Фельдштейн, Джордж Эванс, Джек Камен, Уолли Вуд, Грэм Ингелс, Харви Курцман, Джек Дэвис, Сид Чек, Ал Уильямсон, Джо Орландо, Рид Крандалл, Бернард Кригштейн, Гарри Харрисон және Говард Ларсен.

Қамқоршы

EC-нің қорқыныш жанрындағы журналдары үш бөлек басылымнан тұрғанмен, оларды бір-бірінен ажырату үшін тек атаулары ғана жеткілікті болды. Әр журналдың өзіне тән жүргізушісі болды, бірақ әдетте әрбір нөмірді жүргізу міндеті қалған екі журналдың жүргізушілерімен бөлісілді. Сонымен, "Қорқынышты зындан" журналының бір санында зындан сақтаушысының екі әңгімесі, "Криптен әңгімелер" крипт сақтаушысының және "Қорқынышты үй" ескі әйелінің бір-бір әңгімесі жарияланатын. Бұл үш GhoulLunatics арасындағы кәсіби бәсекелестік көбінесе комедиялық эффект үшін пайдаланылды. Зындан сақтаушысы – "Қорқынышты зындан" журналының негізгі жүргізушісі. Ол алғаш рет "Қылмысқа қарсы күрес" журналының 10-шы санында көрене келді және журнал атауын мен форматын өзгерткеннен кейін де осы қызметін жалғастырды. Ол сол алғашқы сандарда қорқынышты бейнеде болды – ежелгі инквизитор, капюшон және шапан киіп, өзінің қанды өткенінің бос зынданына төрағалық етті. Бірақ ол көп ұзамай көбірек комедиялық қорқыныш алып барушыға айналды, ол ұсынған әңгімелердің қорқынышты атмосферасын жеңілдету үшін беймәлім және әзіл-қалжыңға толы түсініктемелер берді.

Қайта басып шығару

"Қорқынышты қорған" бірнеше рет қайта басылды. Ballantine Books 1964–66 жылдары таңдалған "Vault" әңгімелерін EC антологиялар сериясында қайта басып шығарды. Басқа "Vault" әңгімелері Боб Стюарт пен Рон Барлоу редакциялаған Nostalgia Press (1971) баспасында "1950 жылдардың қорқынышты комикстері" жинағында жарияланды. Басшы Рас Кокран өзінің "EC Portfolio" жинағының (1971–77) алты санын шығарды. East Coast Comix 1970-ші жылдардың басында №26 санын қайта басып шығарды. Журнал 1980-ші жылдардың басында Кокранның "The Complete EC Library" жинағының бір бөлігі ретінде бес қара-ақ қатты мұқабалы кітаптан тұратын серияда толық жинақталды. Кокран сондай-ақ 1990-шы жылдардың басында Gladstone Publishing баспасымен бірлесіп, атауды стандартты комикс форматында (ретсіз) қайта басып шығарды. Кокран ақырында 1990-шы жылдардың соңында Gemstone Publishing компаниясымен дұрыс ретпен қайта басып шығарды. Бұл толық серия кейіннен мұқабаларымен бірге алты жұмсақ мұқабалы "EC Annuals" жинағында қайта басылды. 2007 жылы Кокран мен Gemstone "Қорқынышты қорған" кітабының қатты мұқабалы, қайта боялған томдарын "EC Archives" сериясының бір бөлігі ретінде жариялай бастады. Бір том (жоспарланған бес томның ішінде) Gemstone компаниясының қаржылық қиындықтарына байланысты жоба тоқтап қалғанға дейін жарық көрді. Екінші томды 2012 жылдың қаңтар айында Рас Кокран мен Грант Гейсман құрған GC Press LLC баспасы шығарды. Dark Horse Comics 2014 жылы серияны қайтадан жариялады. Бесінші және соңғы том 2018 жылы жарық көрді.

Медиаға бейімделу

Фредди Фрэнсистің "Tales from the Crypt" (1972) фильмінде "The Vault of Horror" комиксінен алынған "And All Through the House" (#35) оқиғасы бейімделген. 1973 жылғы "Қорқыныш қақпасы" фильмі осы комикс атымен аталады, бірақ осы фильмге комикстен ешбір оқиға бейімделмеген. "Қамба" оқиғалары HBO телеарнасында (1989) көрсетілген "Криптадан әңгімелер" телесериалы үшін де бейімделді. Телесериалда келесі оқиғалар қолданылды: "Түнгі қорқыныш" (№12), "Қорқыныш докторы" (#13), "Қабірден хабар" (#15), "Тиісті жаза" (#16), "Қасқырлар концерті" (#16), "Кек алу – жаңғақ ісі" (#20), "Тәуекелші вампир" (#20), "Өлі күту" (#23), "Үрейдегі баспалдақ" (#23), "99 & 44/100% таза қорқыныш" (#23), "Жинақ толықталды" (#25), "Сеанс" (#25), "Жартылай қорқынышты жол" (#26), "Мыс табытта өмір сүретін адамдар" (#27), "'Өлімге дейін" (#28), "Екіұшты тұлға" (#30), "Easel Kill Ya" (#31), "Шұңқыр" (#32), "Көзге ілінген" (#33), "Қылмыска сәйкес жаза" (#33), "Тұман" (#34), "And All Through the House" (#35), "Тынығу" (#35), "Тосын сый" (#37) және "Басты рөл" (#39) мен "Шұңқыр" (#40). Vault Keeper кейіпкері 1993 жылғы анимациялық "Tales from the Cryptkeeper" сериалында пайда болды, оны Дэвид Хемблен дауыстаған. 2019 жылы американдық аудио өндіріс компаниясы Pocket Universe Productions (оның құрамында Audible Studios үшін "Locke & Key" және "The X Files" аудио драмаларын шығаратын AudioComics Company бар) "EC Comics Presents The Vault of Horror" атты бірінші маусымын шығарды. Бұл аудио драма түпнұсқа комикстің алғашқы алты санынан (12–17 нөмірлер) алынған алғашқы 24 оқиғаны толық актерлік құраммен бейімдеген. 60-тан астам актер қатысты, олардың ішінде Firesign Theatre-дің негізін қалаушысы Филип Проктор және MTV анимациялық сериалындағы Æon Flux кейіпкерін сомдаған Дениз Пуариер бар. Vault Keeper рөлін актер, сценарист және комикс жазушысы Кевин Гревиукс, "Underworld" фильмдер сериясының авторы сомдады. 8 сағаттан астам сағатын құрайтын толық аудио драма 2019 жылғы 25 қазанда аудиокітап форматында, ал 2020 жылғы наурызда подкаст ретінде жарық көрді. Оны Лэнс Роджер Акт пен Буч Д'Амброзио бейімдеді, ал өндірісін Акт, Джонатан Вудвард және Уильям Дюфрис жүзеге асырды, сондай-ақ режиссерлік жасады (бұл Дюфрис үшін қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейінгі соңғы аудио драма өндірісі болды).