Кіріспе

Неміс дирижері (1802–1872)

Вильгельм Фридрих Випрехт (8 тамыз 1802 – 4 тамыз 1872) – неміс музыкалық дирижері, композиторы және өнертапқыш.

Ерте өмір

Випрехт Ашерслебенде дүниеге келді, ол қала музыканты Фридрих Якоб Випрехттің үлкен ұлы болды. Оның әкесі Кавиццоу карабин полкінде ат әскері және трубашы болған. Өзінің өмірбаянына сәйкес, Випрехт кішкентай кезінен бастап әкесінен дерлік барлық үрмелі аспаптарда ойнауды үйренді. Дегенмен, әкесі оның әсіресе скрипкада шебер болуын қалады, сондықтан 1819 жылы ол Дрезденге барып, композиция және скрипканы оқыды, бір жылдан кейін Лейпциг қалалық оркестрінде орын алды, сонымен қатар опера және әйгілі Гевандхаус оркестрлерінде де ойнады. Оркестрде скрипка мен кларнетте ойнаумен қатар, ол тромбонда жекелеген өнер көрсетулер жасады. 1824 жылы ол Берлинге барып, патшалық оркестрдің мүшесі болды және сол жылы патшаның камералық музыканты болып тағайындалды. Берлиндегі тұруы Випрехтке әскери музыкадағы өнерін дамытуға кең мүмкіндік берді, оның даңқы негізінен осыған байланысты. Оның бірнеше маршы ертеде полк оркестрлері қабылдады, ал одан да масштабты әскери шығарма Гаспаро Спонтинидің назарын аударды, ол оны өз үйіне жақын қонақ ретінде шақырды.

Кейінгі мансап

Кейін ол әскери музыкалық аспаптардың кемшіліктерін жою мақсатымен акустиканы зерттей бастады. Нәтижесінде, ол мыс аспаптардың клапандарын жақсартып, оларды неғұрлым дұрыс акустикалық принциптерге сүйеніп жасады, соның арқасында дыбыстың күші мен тазалығы арта түсті. Аспап жасаушы Иоганн Готфрид Морицпен бірге ол бас тубаны, немесе бомбордонды ойлап тапты, бұл бас партияларына одан да зор көркемдік пен қуат беруге арналған еді. Осы өнертабыстары үшін 1835 жылы Берлин Корольдік академиясы оны құрметпен марапаттады. Оның жетілдірілген мыс аспаптары неміс әскери оркестрінің құрамында жұмыс істеді және Азамат соғысы кезінде Нью-Йоркте жоғары бағаланды. 1838 жылы пруссия үкіметі оны барлық гвардиялық оркестрлердің бас директоры етіп тағайындады. Сол жылы император Николай I-нің сапары қарсаңында өткен бірнеше оркестрдің тамаша өнеріне берілген құрмет ретінде оған арнайы форма киім сыйланды. 1843 жылы ол 10-шы Конфедерациялық армия корпусының оркестрлерінің бас директоры болды және осы кезден бастап Германияда және одан тыс жерлерде әскери музыканың дамуына зор ықпал етті. Ол классикалық композиторлардың симфонияларын және увертюраларын әскери аспаптарға бейімдеуді алғаш рет ұйымдастырды, сондай-ақ Германияда және басқа елдерде оркестрлік музыканы кеңінен танымал етуге үлкен үлес қосатын әскери оркестрлердің ашық ауадағы концерттік орындарын ұйымдастырды. Оның ұйымдастырған Бетховеннің «Витория шайқасы» қойылымында, бақтың әртүрлі бөліктерінде орналасқан трубашылар сигнал берді, ал зеңбіректердің оқтары нағыз қарудан атылды, бұл үлкен сенсация тудырды. Германиядағы үлкен еңбегінен басқа, 1847 жылы ол Түркиядағы, ал 1852 жылы Гватемаладағы әскери музыканы қайта ұйымдастырды. Ол әскери әндерді, сондай-ақ көптеген марштарды жазды және өзінің сүйікті тақырыбы туралы Берлин музыкалық басылымдарына жиі мақалалар жариялады. Випрехт – мейірімді, жақсы мінезді және жомарт адам болды, ол кедей музыканттарға көмек көрсету үшін құрылған көптеген қайырымдылық қорлармен байланысты болды. Людвиг Буслер оның шәкірттерінің бірі еді. Випрехт реформалаған немесе оның идеяларына ықпал еткен жүздеген атты әскери оркестрлердің ішінде бүгінде Стокгольмдегі «Өмірлік гвардия драгундарының музыкалық корпусы» ғана сақталған.

Өлім

Випрехт 4 тамыз 1872 жылы Берлинде қайтыс болды.