Горан Ивандić, «Bijelo Dugme» тобының белгілі барабаншысы, өмірі мен шығармашылығы. Сараевода туып өскен музыканттың балалық шағы мен музыкалық жолы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Горан "Ипе" Ивандич (10 желтоқсан 1955 – 12 қаңтар 1994) – босниялық рок-барабаншы, Bijelo Dugme тобындағы еңбектерімен әйгілі болған.
Goran "Ipe" Ivandić (December 10, 1955 – January 12, 1994) was a Bosnian rock drummer, famous for his work with the band Bijelo Dugme.
Ерте өмір
Ивандич Йосип әкесі мен Мирьяна анасының ұлы ретінде Боснияның орталық қаласы Вареште дүниеге келді. Оның әкесі – кен инженері, Югославия коммунистік билігі тарапынан елдің орталық экономикалық жоспары аясында жұмысқа жіберілген еді. Бала кезінен Ипе деп лақап атайтын ол ағасы және кіші қарындасы Горданамен бірге өсті.
Ivandić was born to father Josip and mother Mirjana in the central Bosnian town of Vareš where his mining engineer father had been assigned for employment by the Yugoslav communist authorities as part of the country's central economic planning. Nicknamed Ipe from an early age, the youngster was raised with an older brother and younger sister Gordana.
Сараевоға көшіп бару
1960 жылы Ивандич төрт жаста болғанда, отбасы Сараевоға көшіп келді. Бастауыш мектепте оқығанда Ивандич бір уақытта төменгі музыкалық мектепте скрипка сабақтарына қатысты. Бірақ музыкалық мектептің соңғы емтиханын тапсырғаннан кейін, ол "енді скрипкамен айналысқым келмейді" деп шешті. Көп ұзамай ол соқпалы аспаптарға қызығушылық танытты. 1970 жылы он төрт жасар Ивандич бірнеше досымен бірге Бошко Буха жастар орталығында музыка бөлімін ашты, себебі олар тегін музыкалық аспаптар ұсынуға дайын еді. Олар өз тобын Crossroads деп атады, ал Ивандич барабан ойнады. Топтың көп уақытын алуына байланысты, ол мектепке немқұрайлы қарады, нәтижесінде орта мектептің екінші курсын қайталауға мәжбүр болды. Соңында ол сырттан оқуға ауысты.
The family moved to Sarajevo in 1960 when Ivandić was four. While in elementary school, Ivandić simultaneously attended violin classes at a lower music school. However, soon after completing his final music school exam, he abruptly decided he "no longer wanted to bother with violin". He would soon turn his focus to percussions. In 1970, along with some friends, fourteen year old Ivandić founded a music section within the Boško Buha youth centre simply because it was willing to provide free instruments. They named their band Crossroads with Ivandić playing the drums. With the band taking up most of his free time, he started neglecting school and as a result flunked his sophomore year of high school and had to repeat it. He eventually switched to part time secondary education.
Мансап
1972 жылдың маусым айында Ивандич "Моби Дик" тобының құрамында Трипаньде үш айлық жазғы жұмысқа шықты. 1972 жылдың күзінде Сараевоға оралғаннан кейін, жасөспірім барабаншы іздеп жүрген топтардан шақырулар ала бастады. Соңында ол "Рок" тобына қосылуға бекінді. Олардың жетекшісі, органшы Габор Ленджел, кейін 1974 жылы "Рок" тобының орнына хард-рок тобы "Teška Industrija" құрды.
In June 1972, Ivandić went on a three month summer gig in Trpanj as part of a band called Moby Dick. After getting back to Sarajevo in fall 1972, the teenager began receiving offers from groups looking for a drummer. He eventually decided to join a band called Rok. Their bandleader, organist Gabor lenđel, would, later in 1974, go on to establish the hard rock band Teška Industrija on the ashes of Rok.
Ютро және Биело Дугме
Жасөспірім Ивандич әлі де Rok тобында барабан ойнап жүргенде, 1973 жылдың соңында Jutro тобының жиырма үш жасар жетекшісі Горан Брегович оны байқады. Шенто Боровчаниннің орнын алмастыруды іздеген Брегович Ивандичке Jutro тобына қосылу туралы ұсыныс жасады, оны он жеті жастағы жігіт қабылдады. Осылайша Ивандич болашақта Югославияның ең танымал тобына айналатын топтағы үш кезеңінің біріншісін бастады. Бірнеше айдан кейін, 1974 жылғы Жаңа жыл қарсаңында Jutro тобы өз атын Bijelo Dugme деп өзгертті. 1974 жылғы Kad bi' bio bijelo dugme және 1975 жылғы Šta bi dao da si na mom mjestu атты екі өте табысты альбом жазғаннан кейін, сондай-ақ оларға сәйкес келетін гастрольдерді өткізгеннен кейін, Ивандич 1976 жылдың қазан айында Югослав Халық Армиясында міндетті әскери қызметке шақырылды. Бұл шақыру өте қолайсыз уақытта келді, өйткені топ үшінші альбомын жазуға дайындалып жатқанда, бірақ Ивандич бәрібір баруға мәжбүр болды. Ол кезде жиырма жасқа толмаған Ивандичті астанасы Белградта орналасқан бөлімге жіберді. Оның орнына топқа Бреговичтің ескі досы Милич Вукашинович келді. Әскерден "уақытша қызмет ете алмайды" деген диагноз қойылғаннан кейін ерте босатылып, Ивандич 1977 жылдың ортасында топқа қайта қосылды. Күткеннен аз көрермен жиналған, жаттығудың жетіспеуінен музыкалық шеберлігі төмен болған, жабдықтарда ақаулар болған және жалпы ұйымдастыру мәселелеріне толы шатақ турне кезінде терең жеке даулар туды. Бірақ Bijelo Dugme турнені аяқтады, ал бір айдан кейін, 1977 жылдың тамыз айында Белградтағы Хадждучка Чесмада 70,000 көрермен алдында ашық аспан астындағы сәтті концерт берді.
Teenage Ivandić was still drumming in Rok when Jutro's twenty three year old bandleader Goran Bregović became aware of him during late summer 1973. Seeking a replacement for Šento Borovčanin, Bregović immediately presented Ivandić with an offer of joining Jutro which the seventeen year old accepted. Ivandić thus began the first of his three stints with what would soon become the most popular band in SFR Yugoslavia. Several months later, on New Year's Eve 1974, Jutro changed their name to Bijelo Dugme. After recording two hugely successful albums—1974's Kad bi' bio bijelo dugme and 1975's Šta bi dao da si na mom mjestu—as well as playing the accompanying tours, Ivandić received an early call up to serve the mandatory Yugoslav People's Army stint in October 1976. The call up came at the most inopportune time as the band was getting ready to start recording their third album, but Ivandić had to go nonetheless. Still twenty years of age at the time, he was assigned to a unit stationed in capital city Belgrade. His replacement in the band was Bregović's old companion Milić Vukašinović. After being discharged early from the army due to getting pronounced "temporarily unable to serve", Ivandić rejoined the band during mid 1977. Mired in deep personality clashes amid a shambolic tour featuring less than expected attendance, poor musicianship due to lack of practice, equipment problems, and overall organizational issues, Bijelo Dugme somehow completed the tour before reconvening a month later in August 1977 for a triumphant free open air concert at Hajdučka Česma in Belgrade before 70,000 spectators.
Лаза Ристовскиймен қосалқы жоба, Биело Дугмеден кетіп, есірткіге қарсы іс-қимыл
1978 жылдың басында, Bijelo Dugme тобының жетекшісі Бреговичтің Ниш қаласында болуына және міндетті әскерлік қызметін өтеуіне байланысты үзіліске шыққанда, Ивандич пен Bijelo Dugme клавишшісі Лаза Ристовский «Stižemo» атты жаңа жобада жұмыс істей бастады – «Laza i Ipe» тобы атымен. Ристовский жазған, Ипе аранжировкалаған, Ранко Бобан сөздерін жазған материал 1978 жылдың ақпан және наурыз айларында Лондонда жазылды. Алайда, қаржы мәселелеріне байланысты шығарылым күні үнемі кейінге жылдырылып отырды, себебі олар Jugoton лейблін шығындарын жабуға көндіруде қиындықтарға тап болды. Сонымен қатар, Бреговичтің уақытша әскерден қайту кезеңінде, Bijelo Dugme әншісі Желжико Бебектің қолдауымен дуэт бірнеше ішкі талқылаулар бастады, себебі олар топтың ішіндегі бірнеше іскерлік мәселелерді басқаша шешуді қалады, әсіресе авторлық құқықтар мен одан кейінгі табысты бөлісу мәселелерін. Бреговичтің талаптарын толығымен қабылдамауына наразы болған Ивандич пен Ристовский 1978 жылдың шілдесінің соңында Bijelo Dugme тобынан толығымен бас тартып, жаңа жобаға толыққанды берілді. «Laza i Ipe» жобасына оралғанда, Jugoton-мен ақша мәселесі ZKP RTLJ лейбліне материалды беру арқылы шешілді, ал қаражаттың бір бөлігі Bijelo Dugme тобының мүшесі Зоран Реджич арқылы алынды. «Stižemo» альбомы жоғары сапалы баспасөз материалдарымен өте амбициялық түрде жарнамаланды. Бұл Югославияда альбомның шығарылуы алдын ала жоспарланып, күні жарияланған алғашқы жағдай болды – сол кезде кеңінен қолданылатын маркетингтік тәжірибе альбомды шығарып, оны дүкендерге түскеннен кейін жарнамалау болды. 1978 жылдың 10 қыркүйегінде, альбомның шыққан күні, Ивандич Сараеводағы үйіне кіргенде, қыз жолдасымен серуендеп келгеннен кейін, азаматтық киімдегі полицей ұстап, оны сұраққа алу үшін алып бара жатқанын айтты. Ивандич сағаттар ішінде Белградқа аттанатын болды, онда Лаза оны күтіп, альбомды жарнамалау іс-шараларын жүргізуге дайын тұрды. Бірақ, Ивандич басқа бірнеше адаммен бірге есірткі құқық бұзушылықтары бойынша айыпталды. Осылайша ол ұзақ сот процесіне қатысты, ал музыкалық қызметінің көп бөлігі кейінге жылдырылды. Ол тіпті барабан аспаптарын сатып, университетке қайта оралды, Сараево университетінің Саяси ғылымдар факультетінде бірнеше емтихан тапсырды, онда ол журналистика мамандығына оқуға түскен еді. Сот үкімін күтіп отырғанда, Ивандичке Югославия бойынша қоғамдық өнер көрсетуге тыйым салынды, соның ішінде атын ашық түрде көрсетуге де шектеулер қойылды. Bijelo Dugme де Ивандичтен алшақтап, 1979 жылы шыққан «Bitanga i princeza» және 1980 жылы шыққан «Doživjeti stotu» атты келесі екі студиялық альбомын Джиджи Янкелич барабанда ойнап жазды. Сербияның СР құрамында оның бүкіл ел бойынша тыйым салуы толығымен орындалмағандықтан, Ивандич қаржылық жағдайын жақсарту үшін сессиялық барабаншы ретінде онда жиі өнер көрсете бастады. Ол Белградтағы PGP RTB студиясында жиырма екі жасар Сладжана Милошевичтің 1979 жылғы дебюттік альбомы «Gorim od želje da ubijem noć» жаздыру сессиясына қатысты және сонымен қатар осы әннің бейнеклипінде де пайда болды. Ол кезде бейнеклипте Ивандичті көрсету Югославияда даулы болып саналды және жас Милошевичтің теледидар басшыларымен жеке келісімге келуін қажет етті. Ақырында, Ивандичті Сараево аудандық соты судья Хусейн Хубиджер төрағалық еткен үш судьялық кеңес «хашиш иеленгені және басқаларға есірткі қолдануға мүмкіндік бергені» үшін 3,5 жылға бас бостандығынан айырды. Сондай-ақ, кеңес осы айып бойынша Горан Ковачевичті бір жарым жылға, Ранко Бобанды 1 жылға соттады. Сонымен қатар, Златко Холд сотқа кедергі келтіргені үшін алты айға сотталды. Ивандич үкімге шағымданды, ал Босния және Герцеговина Жоғарғы соты оның жазасын 3 жылға қысқартты. 1981 жылдың басында ол Зеница түзеу мекемесінде жазасын өтеуге кірісті. 1981 жылдың 17 ақпанында ол басқа түрмеге, Фочаға ауыстырылды, содан кейін бір жарым жылдан кейін 1982 жылғы Республика күніне (29 қараша) кешірім алды.
In early 1978, with Bijelo Dugme on hiatus due to band leader Bregović being away in Niš and serving his own mandatory army stint, Ivandić and Bijelo Dugme keyboardist Laza Ristovski started working on a side project—album titled Stižemo with their act named Laza i Ipe. The material—composed by Ristovski, arranged by Ipe, with lyrics written by Ranko Boban—was recorded in London throughout February and March 1978 featuring Ivandić, his sister Gordana Ivandić and Goran Kovačević on vocals, Leb i Sol leader Vlatko Stefanovski on guitar, Zlatko Hold on bass, and Ristovski on keyboards. However, the release date kept getting pushed back due to financing issues as they had problems convincing the Jugoton record label to cover their expenses. Simultaneously, during Bregović's temporary army leaves, the duo—backed up by Bijelo Dugme singer Željko Bebek—initiated multiple internal discussions as they wanted several business matters within the band to be handled differently going forward, specifically writing credits and subsequent revenue sharing. Dissatisfied with Bregović's flat rejection of their demands, Ivandić and Ristovski abandoned Bijelo Dugme altogether in late July 1978 in order to fully commit to their new project. Back on the Laza i Ipe front, the money issues with Jugoton were solved by taking the material over to ZKP RTLJ label while some of the money was obtained through Bijelo Dugme bandmate Zoran Redžić. The album Stižemo ended up being promoted very ambitiously with high quality press material. It was also the first time in Yugoslavia that an album's release was scheduled in advance with the date announced publicly—a widely used marketing practice at the time had been to release an album and then promote it once it's already in stores. Then on September 10, 1978, the day of the album release, while entering his apartment building in Sarajevo, coming back from a walk with his girlfriend, twenty two year old Ivandić was arrested by a plain clothes policeman who said he is taking him in for questioning. Ivandić had been set to leave for Belgrade in a matter of hours where Laza was waiting so they can do promotional activities for the album. Instead, Ivandić got charged with a series of drug offenses along with other individuals. He thus began a long court battle and most of his musical activities got pushed to the back burner. He even sold his drum kit and went back to his university studies, passing a few exams at the University of Sarajevo's Faculty of Political Sciences where he had been enrolled in the journalism program. While awaiting sentencing, Ivandić was under a Yugoslavia wide shadow ban on public performance that included restrictions on being credited publicly. Bijelo Dugme also publicly distanced themselves from Ivandić, recording their next two studio albums—1979's Bitanga i princeza and 1980's Doživjeti stotu—with Điđi Jankelić on drums. Since the SR Serbia constituent unit mostly didn't enforce his country wide ban, Ivandić began frequently performing there as a session drummer in order to help his finances. He participated in the recording sessions of the twenty two year old Slađana Milošević's 1979 debut album Gorim od želje da ubijem noć in PGP RTB's studios in Belgrade and furthermore appears in the title track video. Showing Ivandić in several frames of the video at this time was considered controversial in Yugoslavia and reportedly required young Milošević to personally intervene with the television executives. Eventually, Ivandić got sentenced by the Sarajevo District Court three judge council presided over by judge Husein Hubijer to 3 1/2 years in prison for "possession of hashish and enabling others to use narcotics". Also sentenced by the council on the same charge were Goran Kovačević to year and a half, Ranko Boban to 1 year. Furthermore, Zlatko Hold got sentenced to six months for obstruction of justice. Ivandić appealed the verdict, and his sentence was reduced to 3 years by the Supreme Court of SR Bosnia Herzegovina. He began serving his punishment at the Zenica correctional facility in early 1981. On February 17, 1981, he got transferred to another prison, in Foča, before getting pardoned some year and a half later for Republic Day 1982 (November 29).
Дугмеге қайта оралу
Түрмеден босатылғаннан кейін Ивандич тікелей СР Словенияға сапар шегіп, бірнеше апта досымен бірге болды, бірақ бұрынғы кәсіби байланыстарының ешқайсысымен байланысқа түспеді. 1982 жылдың желтоқсанының соңына қарай, оны Bijelo Dugme тобының менеджері Рака Марич пен топ жетекшісі Брегович тауып алды және оған қайтадан топқа қосылу туралы ұсыныс жасады. Ивандич бастапқыда олардан бас тартқаннан кейін, олар әрі қарай талпынып тұрды. Бірнеше күннен соң Ивандич келісім берді, осылайша 1989 жылға дейін, топ тарағанша, топпен үшінші рет жұмыс істеді. 1980-ші жылдардың ортасында ол ұзақ жылдар бойы бірге болған сүйіктісімен бірге Kakav divan dan және Igre slobode атты екі альбом жазды. Альбомдар жазылғаннан кейін Амила Лондонға көшіп кетті, ал Ивандич барлық қосымша жобаларын тоқтатып, Bijelo Dugme-ге толыққанды берілді. Соғыс басталғаннан кейін ол қайда тұрғаны белгісіз. Көптеген адамдар оның Белградта тұрғанын айтады, бірақ 1994 жылы хорваттың Globus апталығына берген сұхбатында (Ивандич қайтыс болғаннан кейін бірнеше күн өткен соң) Желько Бебек Ивандичтің Венада тұрғанын, кем дегенде олар соңғы рет сөйлескен кезде, айтты.
After being released from prison, Ivandić reportedly immediately travelled to SR Slovenia, spending several weeks with a friend without contacting any of his old professional collaborators. By late December 1982, he got tracked down by Bijelo Dugme's manager Raka Marić and bandleader Bregović who extended an offer of rejoining the band. After Ivandić initially turned them down, they kept on persisting. Several days later Ivandić accepted thus beginning his third stint with the band that would last until 1989 when the band dissolved. During the mid 1980s he also recorded two albums, Kakav divan dan and Igre slobode, with his long time girlfriend sr. After the albums' recording, Amila moved to London while Ivandić stopped all side projects and devoted fully to Bijelo Dugme. It is unclear where he lived after the war started. Most say that he lived in Belgrade but in a 1994 interview for Croatian weekly Globus (conducted days after Ivandić's death), Željko Bebek states Ivandić lived in Vienna, at least at the time they last talked.
Жеке өмір
1970 жылдардың ортасында "Биело Дугме" тобындағы алғашқы күндерінен бастап Ивандич Ирхада Мухичпен (кейіннен Сулейманпашич) қарым-қатынаста болды. 1980 жылдардың басында ол sr (кейін Велланд) атты әйелмен романтикалық қарым-қатынас бастады, онымен музыкалық ынтымақтастық та жасады. Олардың қарым-қатынасы 1988 жылы ол Лондонға көшіп кеткенде аяқталды. 2018 жылы Сулейманович "Ključ bubnja tama" атты автобиографиясын жариялады, оның маңызды бөлімдері Югославиядағы оның музыкалық мансабы мен Ивандичпен болған қарым-қатынасына арналған. 1988 жылы Ивандич Драгана Тешичпен қарым-қатынас бастады. 1990 жылы олар үйленді, "Биело Дугме" тобының 1989 жылғы гастрольдік сапары мерзімінен бұрын аяқталғаннан кейін, бұл топтың соңғы іс-қимылы болып шықты. Олардың ұлы Филип 1991 жылы Сараевода дүниеге келді. 1994 жылдың 12 қаңтарында Ивандич Белградтағы (сол кезде Сербия, Югославия Федеративтік Республикасы) "Метрополь" қонақ үйінің 6-қабатынан құлап қайтыс болды. Көпшілік пікір бойынша, бұл өз-өзіне қол жұмсау болды, бірақ Бебек сол сұхбатта Ивандичті бұрынғыдан жақсы білгендіктен және оның әдеттерін ескере отырып, оған сену қиын екенін айтты.
From his early days at Bijelo Dugme during the mid 1970s, Ivandić was in a relationship with Irhada Muhić (later Sulejmanpašić). In the early 1980s, he began a romantic involvement with sr (later Welland) whom he also collaborated with musically. The relationship ended in 1988 when she moved to London. In 2018, Sulejmanović released her autobiography Ključ bubnja tama, significant portions of which centre around her musical career in Yugoslavia and relationship with Ivandić. In 1988, Ivandić began a relationship with Dragana Tešić. The two got married in 1990 following the premature end of Bijelo Dugme's 1989 tour that would eventually turn out to be the band's last activity. The couple's son Filip was born in Sarajevo in 1991. On January 12, 1994, Ivandić died after falling from the 6th floor of the Metropol Hotel in Belgrade (at the time Serbia, FR Yugoslavia). It is generally believed that it was a suicide, but Bebek in the same interview says he has trouble believing it based on his prior knowledge of Ivandić and his habits.