Уэльс ән өнері: Дастүрлі ән салу және ақындар шеберлігі

Кіріспе

, немесе пениллион) – Уэльс музыкалық дәстүрінде берілген әуенге вокалды импровизация жасау өнері. Бұл – эisteddfod-тардағы маңызды жарыс. Әнші немесе (шағын) хор арфаның әуеніне қарсы әуен орындайды.

Тарих

Серд-Дант – арфаның әуенімен өлең айтудың бірегей дәстүрі. Әншілердің сарайларда ән айтуы көбінесе қатаң өлең өлшемі, ұйқас және ырғақ ережелері сақталған валлий тілінде болған. Серд-Дант әдетте жеке әнші мен арфашы орындайды; алайда, оны хорлар мен бірнеше арфалар да орындай алады. Көбінесе арфаның әуені немесе таныс күй жазылып алынады, ал әнші өлең оқығанда өзіндік үйлесімдерін импровизациялайды. Бәйгеде орындалғанда, ырғақ пен каденцияларға қатаң талаптар қойылады. Әнді аяқтағанда, соңғы шумақ негізгі тональды жақын, толық каденциямен аяқталуы керек, осылайша әннің соңы анық естіледі. Уэльсте 14-шы, 15-ші және 16-шы ғасырларда екі өнер бірге дамыды: cerdd dafod (тіл шеберлігі, поэзиялық өнер) және cerdd dant (тартыс музыкасының өнері). Ақындар мен музыканттар – барлық қамтитын бард жүйесінің бір бөлігі болды. Ақындар өздерінің демеушілерінің ерліктерін және ізгіліктерін мақтап, жағдайға қарай өлеңдер жазатын. Олар сондай-ақ жоқтаулар, діни өлеңдер жазып, демеушілерінің жомарттығын еске түсіріп, кейбір адамдарды қарғысқа ұқсас өлеңдермен сатиралайтын. Поэзия өнері ауызша үйренілді, яғни үлгілер жатталды және жаттығулар сөзбен берілді. Ақынның немесе музыканттың шеберлігінің бір бөлігі – бұрынғы буынның маңызды еңбектерін есте сақтау қабілеті болды. Ақындарға белсенді және жомарт демеушілік көрсетуге себеп – аты мен істері мәңгілікке сақталады деген үміт болған. Әлеуметтік жағдайы бойынша төмендеп келесілер: ақын, арфашы, крутшы және бардтық өлеңді орындаушы, датгеиниад. Поэзия және аспаптық музыка өнері өзара байланысты болды, ал жаңа өлеңді орындау үшін, ең керемет жағдайда, датгеиниад, арфашы және/немесе крутшының қызметтері қажет болды, бәрі ақынның бақылауында. 14-шы ғасырдың басынан 16-шы ғасырдың соңына дейін Уэльстің поэзиялық формалары ерекше күрделілікке жетті.

Cerdd Dant is a unique tradition of singing lyrics over a harp melody. Traditional singers who sang in stately homes tended to sing in a Welsh language that had strict rules about metre, rhyme, and acceleration. Cerdd Dant is usually performed by a solo singer and a harpist; however, it is also performed by choirs and with several harps. A common form is have a harp melody written down or a well known tune, while the vocalist improvises their own harmony while singing a poem. When sung in a competition, there are strict rules about rhythm and cadences. When finishing a piece, the final verse has to end on a perfect cadence that is close to the home key so that the ending of the song is clear. In Wales, during the 14th, 15th and 16th centuries, two arts flourished side by side: cerdd dafod (the craft of the tongue, poetical craft) and cerdd dant (the craft of string music). The poets and musicians were part of an all embracing bardic system. The poets wrote verse of an occasional nature, praising the exploits and virtues of their patrons: the Welsh nobility and high ranking clergy. They also provided elegies, devotional poetry, commemorated the generous acts of their patrons and satirised certain people in verses which might have the intensity of curses. The art of poetry was learnt orally, i. e. examples were learnt by heart and exercises given as spoken instruction. Part of the poet or musician's craft was the ability to remember the important work of previous generations. One of the spurs to the active and generous patronage of poets must have been the prospect that one's name and deeds would live forever. In descending social order came: poet, harper, crwth player and the specialised singer of bardic verse, the datgeiniad. The crafts of poetry and instrumental music were interdependent and the performance of a new poem, at its most splendid, probably required the services of the datgeiniad, harpist and/or crwth player; no doubt superintended by the poet. Between the beginning of the 14th century and the end of the 16th century Welsh poetical forms were brought to an extreme pitch of elaboration.

Танымалдық

Серд Дант Уэльс мәдениетінің маңызды бөлігі болып қала береді және қазіргі күнге дейін жалғасуда. Ол Ұлттық Эстеддфодтың маңызды құрамы болып табылады және жыл сайын Серд Дантты тойлайтын фестиваль өткізіледі.