Кіріспе

Нанчон (қыт. 南充; Сычуань диалектісі: лан2цон1) – Қытайдың Сычуань провинциясының солтүстік-шығысында орналасқан префектуралық деңгейдегі қала. Жер аумағы [аумақ көрсетілмеген]. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 5 607 565 адамды құрайды, оның ішінде 1 936 534 адам үш қалалық ауданынан тұратын дамыған (немесе "метро") аймақта тұрады. Нанчон Сычуань провинциясының Чэндудан кейін екінші ең көп халқы бар қаласы болып табылады. Әкімшілік орталығы – Шунцин ауданы.

Тарих

Нанчжун 314 жылға дейін Ба мемлекетінің аумағында орналасқан, Цинь мемлекеті оны басып алғанға дейін. Цинь мемлекеті Ланчжун қаласында әкімшілік орталық құрды. Хан әулетінің бастапқы кезеңінде Шуңкын ауданында Анхан қаласы салынды. Б.з.д. 202 жылы Хан императоры Гаозу осы жерде Анхан округін құрды. "Анхан" деген сөз тікелей "Ханды орнату немесе бекіту" деген мағынаны білдіреді. 8 жылы Ван Манг Хан әулетінің тағын тартып алғанда, атауы Анксинге өзгертілді, бірақ 25 жылы Анхан атауы қайта орнатылды. 621 жылы Гуочжоу (Тан әулеті) деп қайта аталды, ал 742 жылы Нанчжун деп өзгертілді. Нанчжунның лақап аты Гуочэн, ол Гуочжоудан шыққан.

География

Нанчхонг Сычуань провинциясының солтүстік-шығысында орналасқан. Нанчонның шығысында Дачжоу, батысында Миянян және Суинь, солтүстігінде Гуанъюань жатыр. Бұл аймақтың көп бөлігі төбелі. Орманды жерлердің жабынуы 25% құрайды. Цзялинь өзені, Янцзы өзенінің саласы, префектураны солтүстіктен оңтүстікке дейін кесіп өтеді. Префектурада тағы 30 өзен бар, олардың су жинау алабынан асып түседі.

Климат

Сычуань алабының қалған бөлігі сияқты, Нанчхон да муссондық ықпалмен ылғалды субтропиктік климатқа (Кёппен Cwa) ие, жыл бойы жоғары ылғалдылық сақталады; қыстары қысқа және жұмсақ, ал жаздары ұзақ, ыстық және ылғалды болады. Айлық 24 сағаттық орташа температура қаңтар айында басталып, шілде айында жетеді; жылдық орташа температурасы – . Аяз сирек кездеседі және аязсыз кезең 290–320 күнге созылады. Жылдық жауын-шашынның 70%-дан астамы мамырдан қыркүйекке дейін жауады. Айлық мүмкін күн сәулесінің пайызы желтоқсанда шамамен 9%-дан тамызда 47%-ға дейін өзгереді, сондықтан қала жылына 1135 сағатқа жуық жарқыраған күн сәулесін алады. Көктем (наурыз-сәуір) күндіз күзден (қазан-қараша) гөрі көбірек күн сәулесіне толы және жылырақ болады.

Демография

Хан халқы - бұл аймақтағы ең ірі этникалық топ, оның халқының 99,88% құрайды; қалада тағы 48 этникалық топ өкілдері кездеседі. Ланчжон қаласында ірі Хуэй мұсылман қауымы бар. Қытайдың басқа қалаларындағы сияқты, Нанчхоң халқының да екі бөлігін ажыратуға болады: жоғарғы қалалық және төменгі ауылдық халық. Тіркелген қалалық халқының саны шамамен 1,2 миллион адамды құрайды. Шунцин ауданы, қаланың орталық бөлігі, Нанчхоңдағы ең тығыз қоныстанған аудан болып табылады. Шунцин ауданының ортасында, және қаланың нағыз жүрегінде, Бес Жұлдыз Бағы орналасқан; қаланың басқа аудандарына қарайтын бес бағытты қамтитын үлкен айналыс жол.

Ауыл шаруашылығы

Ауыл шаруашылығы Нанчон экономикасының негізі болып табылады, Нанчон халқының 80 пайызы ауылдық жерлерде тұрып, дәстүрлі ауыл шаруашылығымен айналысады. Нанчонның өндіріс саласы да ауыл шаруашылығынан келетін шикізатқа тәуелді. Нанчонның басты ауыл шаруашылығы өнімі – тағамдық өнімдер. Күріш, апельсин, жібек құрттары және шошқа еті көп мөлшерде өндіріліп, осы саламен байланысты өндірушілерді қолдайды.

Өңдеу

Нанчонның негізгі өндірістік өнімдері мұнай өнімдері, автомобильдер және олардың бөлшектері, механикалық жабдықтар, тоқыма өнімдері мен құрылыс материалдары болып табылады.

Табиғи ресурстар

Нанчхонда мұнай мен табиғи газдың көп көлемі табылды, сонымен қатар Қытайдың батысындағы ең ірі тақтатас кені бар. Цзялинь өзені мен оның салаларындағы су тоғандары электр қуатын өндіруді арттыруға зор мүмкіндік береді. Бірақ Нанчонның ең бағалы ресурсы – адам: Нанчон қытайдың арзан жұмыс күшімен қамтамасыз етуші маңызды аймақтардың бірі.

Көлік

Нанчон қаласындағы көлік жүйесі Сычуань провинциясының басқа қалаларымен салыстырғанда өте ыңғайлы, себебі оның кең таралған жоғары жылдамдықты теміржол желісі, кеме қатынасы және әуе тасымалы қызметтері бар. Нанчон – Сычуань провинциясының солтүстік-шығыс аймағының көлік торабы. Қала арқылы 1930 жылдары Қытай үкіметі салған стратегиялық маңызы бар Қытай ұлттық 318 тас жолы, сондай-ақ Қытай ұлттық 212 тас жолы және жаңадан салынған Ченг Нан және Нан Гуан тас жолдары өтеді. Бұл тас жолдар қаланы Чэнду және Гуанъань сияқты префектуралық деңгейдегі қаламен байланыстырады. Чунцинге дейінгі тас жолының құрылысы жүріп жатыр. Дачжоу – Чэнду темір жолы Нанчон арқылы Чэнду мен Дачжоу қалаларын қосады. 2015 жылы аяқталуы жоспарланған Чунцин – Ланчжоу темір жолы Ланчжоу (Гансу) және Чунцин қалаларын байланыстырып, Нанчонды Сычуань провинциясының солтүстік-шығысындағы маңызды теміржол торабына айналдырады. Нанчон теміржол станциясы Шанхай, Пекин, Чунцин, Ухань, Чэнду және Шэньчжэнь сияқты аймақтық және ұлттық экономикалық орталықтарға жолаушылар мен жүк тасымалын жүзеге асырады. Ескі Нанчонг әуежайы 1950 жылдары салынған, ал 2003 жылы жабылған. Жаңа Нанчонг Гаопин әуежайы ірі ұшақтарды қабылдауға қабілетті және Пекин, Шанхай, Гуанчжоу, Шэньчжэнь, Куньмин, Сиань және Санья қалаларына үздіксіз әуе рейстерін ұсынады. Нанчон ежелгі заманда кеме қатынасының орталығы болған. Ганьсудан келген кемелер Цзялин өзені арқылы Чунцинге жете алатын, бірақ қазіргі заманғы кеме қатынасы үшін бұл өзен қолайлы емес.