Балықты жем ретінде пайдалану

Кіріспе

Жыртқыш балықтарды қызықтыру үшін шалы балықтар әмілсіз пайдаланылады.

Шалы балықтар (немесе әмілсіз балықтар) - бұл балық аулаушылардың ірі жыртқыш балықтарды, әсіресе ойын балықтарын қызықтыру үшін ұстап, әміл ретінде пайдаланатын кішкентай балықтар. Әмілсіз балықтардың түрлері әдетте көп тараған және тез көбейетін, оларды ұстау оңай және жеткілікті мөлшерде болады.

Шолу

Теңіз балықтарының мысалдары – анчоус, гуджион, баллиху сияқты жартылай мойынды балықтар, сондай-ақ скад. Кейбір ірі балықтар, мысалы, менхаден, ұшатын балық немесе ламалық балық, ауланатын балықтың көлеміне байланысты кейде жемдік балық деп есептелуі мүмкін. Тұщы су жемдік балықтарына карп тұқымдасы (Cyprinidae) кіретін шабақтар, сойғыш тұқымдасы (Catostomidae), килифиштер (Cyprinodontoidei) қосалқы отрядына жататын балықтар, шолпан тұқымдасы (Clupeidae), Scorpaeniformes отрядына жататын скульпин және күнбалық тұқымдасы (Centrarchidae) кіреді, бірақ қара бас және краппилер есепке алынбайды. Жемдік балықтарды азықтық балықтармен салыстыруға болады. Жемдік балық терминін көбінесе ойын балық аулаумен айналысатын адамдар қолданады, бірақ коммерциялық балықшылар да ұзын желілер мен қаптарға балық аулау үшін балық аулайды. Азықтық балық – балық шаруашылығында қолданылатын термин. Азықтық балықтар – бұл ірі жыртқыштар табиғатта азық ретінде жейтін шағын балықтар. Жыртқыштар басқа ірі балықтар, теңіз құстары және теңіз сүтқоректілері болуы мүмкін. Ал жемдік балық – адамдар басқа балықтарға жем ретінде аулайтын балық. Бұл екі терминнің арасындағы байланыс та бар, өйткені көптеген жемдік балықтар азықтық балықтар болып табылады және көптеген азықтық балықтарды жем ретінде де пайдалануға болады. Балықтарды иіс немесе жарық арқылы тартуға болады, жарық көптеген балықтардың негізгі азығы болып табылатын зоопланктонды тартады, содан кейін балықтар жарыққа тартылады. Жемдік балықтарды тамақтандыру балығынан да ажыратуға болады. Тамақтандыру балығы – бұл балық аквариумдарында қолданылатын термин. Ол шамамен бірдей мағынаны білдіреді, яғни үлкен балықтар жейтін шағын балық, бірақ басқа жағдайда қолдануға бейімделген. Жемдік балықтар ірі су жыртқыштарының азығы болып табылады. Балықтардың көптеп жүзген жерінде жүзу қауіпті болуы мүмкін, өйткені бұл балықтар акулаларды тартады. Кейде балықтар туна сияқты басқа жыртқыштардан қорғану үшін кит акулаларын пайдаланады, өйткені туналар әдетте акулаларға жақындаудан сақтанады. Акулалар жемдік балықтарға оңай шабуылдай алмайды, өйткені олар үнемі балықтардың үстінде жүзеді және акула аузымен шабуыл жасау үшін маневр жасай алмайды. Бірақ акулалар тереңге түседі, онда балықтар соңынан жете алмайды, ал басқа жыртқыштар балықтарға шабуыл жасауға батылы жеткенде, акулалар қайтадан келіп, тунамен айналысқан көптеген балықтарды жейді.

Examples of marine bait fish are anchovies, gudgeon, halfbeaks such as ballyhoo, and scad. Some larger fish such as menhaden, flying fish or ladyfish may be considered bait fish in some circles, depending on the size of the gamefish being pursued. Freshwater bait fish include minnows from the carp family (Cyprinidae), sucker family (Catostomidae), topminnows from the killifish suborder (Cyprinodontoidei), shad family (Clupeidae), sculpin of the order Scorpaeniformes and sunfish family (Centrarchidae), excluding black basses and crappies. Bait fish can be contrasted with forage fish. Bait fish is a term used particularly by recreational fishermen, although commercial fisherman also catch fish to bait longlines and traps. Forage fish is a fisheries term, and is used in that context. Forage fish are small fish that are preyed on in the wild by larger predators for food. The predators can be other larger fish, seabirds and marine mammals. Bait fish, by contrast, are fish that are caught by humans to use as bait for other fish. The terms also overlap in the sense that most bait fish are also forage fish, and most forage fish can also be used as bait fish. Baitfish can be attracted either via scent, or by using light which actually works by attracting zooplankton, a primary food source for many baitfish, which are then drawn to the light. Bait fish can also be contrasted with feeder fish. Feeder fish is a term used particularly in the context of fish aquariums. It refers essentially the same concept, small fish that are eaten by larger fish, but adapted for use in a different context. Bait fish are consumed by larger, aquatic predators. Swimming in ocean water with bait fish can be dangerous, as these fish attract sharks. Bait fish will sometimes use whale sharks as a shield from their other predators such as tuna, as tuna are usually wary of approaching the sharks. The shark cannot attack the bait fish easily, as they constantly swim above them and are too fast for the shark to manoeuvre its mouth into position. However, the sharks eventually dive deep, where the bait fish cannot follow, and as the other predators finally dare attack the stranded bait fish, the shark comes back to eat numerous bait fish who are already preoccupied with the attacking tuna.

Өнеркәсіп

Солтүстік Америкада тірі балықпен азықтандыру индустриясы бар, ол негізінен ойын-сауықпен балық аулаушыларын қамтамасыз етеді және жылдық құны бір миллиард долларға дейін жетеді. Mittelmark et al. 1993 есебінде АҚШ-тың оңтүстігі үшін ғана 1987 жылы бұл көрсеткіш 56 миллион доллар болған.

Басқару және сақтау

Шаға балықтары көбінесе қысқа ғұмырлы және көбейгіштікке бейім. Бұл олардың популяциясы тез өзгере алатынын, ал азайған жағдайда олардың қалпына келуі мүмкін екенін білдіреді. Арканзас және Массачусетс сияқты штаттарда, шамадан тыс пайдаланудың алдын алу үшін ережелер қабылдануы мүмкін. Балық шаруашылығы және табиғатты қорғау агенттіктерінің жүргізген зерттеулері шаға балықтарының денсаулығын қадағалайды, бұл аймақтық үкіметтерге квоталар белгілеуге мүмкіндік береді.