Кіріспе

Колорадо штатындағы АҚШ-тың екінші ірі жабайы табиғат аймағы – Flat Tops Wilderness Area. Ол Роут ұлттық орманында және Уайт-Ривер ұлттық орманында орналасқан. 1975 жылы бұл аймақ жабайы табиғат аймағы деп жарияланды. Аймақтың солтүстігінде орналасқан Аулаушы көлі, АҚШ Орман шаруашылығы қызметкері Артур Кархартты жабайы табиғатты сақтауға шақыруға ықпал еткен.

Сипаттама

Шөлдің ең басты ерекшелігі – биік плато, одан тау шыңдары көтеріледі. Плато Ақ өзеннің солтүстік-шығыс бөлігін құрайды, Үшінші кезеңдегі жанартаулық әрекет нәтижесінде пайда болған көлденең базальт ағындарымен жабылған және кейіннен мұздықтармен ойылып жасалған аңғарларға тік құлдыраумен шектелген. Нәтижесінде, 11 000 – 12 000 фут биіктіктегі ағашсыз плато аймақтары мен жасыл аңғарлардың араласуы Колорадо тауларында бірегей болып табылады. Бұл аймақта шамамен жүз он көл және тоған бар, және ол көптеген ірі сүтқоректілер, мысық, қаз, бұлан, қара аю және пума сияқты өсімдіктер мен жануарлардың алуан түрлеріне мекен. Бұл аймаққа жергілікті емес өсімдік түрі – сары жұмсақ қызыл гүлдің (yellow toadflax) зияны тиген. Ең көп таралған ағаштар – Энгельман шыршасы, субальпілік шырша және лоджполь пішені, ал төменгі биіктіктерде қайын тоғайлары кездеседі. Платоның жоғарғы бөлігі – альпілік тундра. Flat Tops тауларының ең биік нүктесі – Flat Top Mountain (12 361 фут) шыңы, тау тізбегінің шығыс жағында орналасқан. Flat Tops-тағы ең танымал геологиялық ерекшелік және жаяу серуендеуге арналған орын – Дьяволдың жолы (Devil's Causeway), ол осы аймақта орналасқан. Жол – бұл екі жағынан мұздықтардың эрозиясына ұшыраған платоның тар бөлігі, мұздықтар дерлік кездесетін жер. Жолдың ең тар жері 3-4 футқа жетеді, ал екі жағындағы аңғарларға дейінгі құлдырау жүздеген футқа созылады. Flat Tops Wilderness Area-ның шығыс жағына Колорадо штатының Ямпа қаласы арқылы Routt County Rd 7 тас жолымен кіруге болады. Таудың батыс жағынан келетін ең танымал бағыт – Трапперс көлі.

Тарих

АҚШ Орман қызметі басшысы 1932 жылғы 4 наурызда Рутт және Уайт Ривер ұлттық ормандарының бөлігін Flat Tops Primitive Area деп белгіледі, осы аймақтың жабайы табиғи құндылықтарын қорғау мақсатында басқару үшін. Конгресс 1964 жылы «Жайлаушылық туралы» заңды қабылдады, ол басқа нәрселермен қатар, Ауыл шаруашылығы министріне барлық алғашқы аймақтардың ұлттық жабайы табиғат жүйесіне қосылуға жарамдылығын он жыл ішінде қарауды міндеттеді. Осы талапқа сәйкес, АҚШ Орман қызметі Flat Tops примитивті аймағын және оны қоршаған ормандарды бағалап, 1967 жылы 142 230 акр жерді жабайы табиғат аймағы деп атауға ұсынды. Бұл заң жобасы АҚШ Өкілдер палатасымен 1975 жылғы 1 желтоқсанда 369–1 дауыспен мақұлданды және президент Джеральд Р. Форд 1975 жылғы 12 желтоқсанда қол қойды. Жабайы табиғат ретінде қорғалған жерлерге Ақ өзеннің Оңтүстік саласындағы даулы жерлер де кірді, бұл сол жерде даулы бөгет құрылысын тиімсіз етті. 2002 жылдың тамызында екі шаңқайдан шыққан өрт – Үлкен Балық және Жоғалған көл өрттері 22 500 акрдан астам жерді, яғни жабайы табиғат аймағының шамамен 10 пайызын өртеді.