Кіріспе

Жунка тұқымдасына жататын гүлді өсімдік.

|сурет = Juncus effuses.jpg
|туыс = Juncus
|түрі = effusus
|авторы = L.
|синонимдер сілтемесі =

Ылғалды жерлерде, мысалы, батқылықтарда, өзен жағалауларында және құмды, құнарлы топырақты батпақтарда өседі. Британ аралдарының барлық аймақтарында өзендер мен көлдердің жағалауларында, ылғалды шалғындықтарда және жайылымдарда, соның ішінде қызғылт қоңыр шөптер мен жункалы жайылымдарда және батқылық шөптесін бірлестіктерінде кең таралған.

Сипаттама

Juncus effusus шамамен 1 метрге дейін үлкен топта өседі. Сабақтары жұмсақ цилиндрлер және ақшыл өзегі бар. Сары гүл шоғыры сабақтың жоғарғы жағынан бір жағынан шыға көрінеді. Шындығында, сабақ осы жерде аяқталады; жоғарғы бөлігі – гүлқос сабағы, ол сабақтан жіңішке түсті жолақпен ғана ерекшеленеді. Төменгі жапырақтары сабақтың төменгі бөлігінде қоңыр қабықшаға дейін қысқарған.

Жабайы табиғат

Бұл түр жабайы құстарға, су құстарында жем алуға, ұя салуға, сондай-ақ ұсақ сүтқоректілерге мекен етуге жағдай жасайды. Мысықтар тамырларын жейді, ал құстар өсімдіктің сабақтарында паналады. Жұмсақ шашыраңқымен бірнеше омыртқасыздар қоректенеді, оның ішінде қызыл қоңыр кішірек көбелек те бар.

Адамдар

Juncus effusus – бұл хуэй суп шайының (去濕茶) жеті құрамының бірі. Жапонияда бұл қамыс (藺草) деп аталады және татами кілемдерінің сыртын тоқу үшін өсіріледі (ішкі толтырылымы күріш сабанынан, экструдированный пенополистиролдан, жоғары тығыздықпен пресстелген ағаш тақтасынан немесе осылардың бір комбинациясынан жасалады). Иран мен Ауғанстанда да оны арзан, жеңіл кілемдер тоқу үшін пайдаланады. Ол хальфа (حلفا) деп аталады және оның дәрілік қасиеттері де бар. Еуропада бұл қамысты бұрын шамдардың орнына, майға малып, шашты шамдар жасауға қолданған.

Өсіру

Бұл түр сәндік өсімдік ретінде, су бақшаларында, жергілікті өсімдіктер мен жабайы жануарлар бақшаларында, сондай-ақ кең ауқымды табиғи ландшафтты жобалау және ортаны қалпына келтіру жобаларында қолдану үшін өсіріледі. Juncus effusus 'Spiralis' (синонимі Juncus spiralis) – бұрандалы немесе спиральді қамыс деп аталатын, өте иілген спираль тәрізді жапырақтары бар ерекше гүлдандық және су бақшасы өсімдігі.

Арамшөптерді жою

Juncus effusus табиғи немесе инвазивті түрге айналуы мүмкін, мал шаруашылығында малға жем ретінде пайдаланбау себебінен жайылымдарда қолайсыз өсімдік саналады. Қамыспен күресудің ұсынылған әдістері: жырту; жоғары дозадағы минералды тыңайтқыштар қолдану (су көздерін ластауы мүмкін); және тұқым түзгенінің алдын алу үшін жоғарыдан кесу.

Химия

Юнкусол - J. effusus өсімдігінде кездесетін 9,10 дигидрофенантрен. Бұл өсімдікте эффузол және дегидроэффузол да бар.