Уильям Джон Уиллс: Австралияны бағындырушы саяхатшы
William John Wills
Уильям Джон Уиллс (1834-1861) – британ саяхатшысы, Австралияны оңтүстіктен солтүстікке дейін алғашқы болып кесіп өткен экспедицияның мүшесі. Зерттеуші, хирург.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық зерттеуші (1834–шамамен 1861)
British explorer (1834–c. 1861)
Уильям Джон Уиллс (5 қаңтар 1834 – шамамен 28 маусым 1861) – британдық геодезист, сонымен қатар хирург мамандығын алған. Ол Бёрк және Уиллс экспедициясының екінші командирі болды, бұл экспедиция Австралияны оңтүстіктен солтүстікке дейін кесіп өтетін алғашқы экспедиция болып табылады, Викторияның мекенделген аймақтарынан Карпентария шығанағына дейінгі континенттегі жолды тапты. Ол және экспедиция жетекшісі Роберт О’Хара Бёрк экспедицияның кері жолында дені күштен шығып қайтыс болды.
William John Wills (5 January 1834 – c. 28 June 1861) was a British surveyor who also trained as a surgeon. He was the second in command of the Burke and Wills expedition, which was the first expedition to cross Australia from south to north, finding a route across the continent from the settled areas of Victoria to the Gulf of Carpentaria. He and the expedition leader Robert O'Hara Burke both died of exhaustion on the expedition's return journey.
Алғашқы жылдар
Уильям Джон Уиллс 1834 жылдың 5 қаңтарында Англияның Девон графтығындағы Тотнес қаласында дүниеге келді. Ол Уильям Уиллс (1889 жылдың 28 қыркүйегінде қайтыс болды) мен Сара Мэри Элизабет Уиллс (1800 жылдың 23 желтоқсанында туылған, 1801 жылдың 12 наурызында Тотнес қаласында крещениеден өткен және 1880 жылдың 19 ақпанында қайтыс болған) отбасының жеті баласының екіншісі болды. Уиллс Девондағы Ипплпендегі отбасылық үйде өмір сүрді, ал кішкентай кезінде қызбаға шалдығып, салдарынан "баяу және ойланумен сөйлеу" қасиетіне ие болды. 11 жасқа дейін әкесі оны үйде оқытты, ал 1845 жылдан 1850 жылға дейін Эшбёртон қаласындағы Сент-Эндрю грамматикалық мектебінде білім алды. Содан кейін ол әкесінің хирургиялық тәжірибесіне шәкірт болып істеді, кейін 1852 жылы Лондондағы Сент-Бартоломей ауруханасында Джон Стенхауспен практикалық химияны оқыды. Уиллс 1845 жылы Франклин экспедициясында қаза тапқан ағылшын Корольдік теңіз флоты офицері және поляр зерттеушісі Генри Томас Дундас Ле Весконттың туысы болды.
William John Wills was born on 5 January 1834 in Totnes, Devon, England, and he was the second of seven children born to William Wills (died 28 September 1889) and Sarah Mary Elizabeth Wills (née Calley, born 23 December 1800, baptized 12 March 1801 in Totnes, and died 19 February 1880). Wills lived at the family home at Ipplepen in Devon, and as a young child he contracted a fever which left him with "slow and hesitating speech". He was home tutored by his father until the age of 11, and from 1845 to 1850 attended St Andrew's Grammar School in Ashburton. He was then articled to his father's surgical practice, and he later studied practical chemistry under John Stenhouse at St Bartholomew's Hospital in London in 1852. Wills was first cousin of Henry Thomas Dundas Le Vesconte, an English Royal Navy officer and polar explorer who died on the Franklin Expedition in 1845.
Австралия
Уиллс 1852 жылы Мельбурн алтын кенету компаниясының үлесін сатып алып, әйелі Сара және ұлдары Уильям мен Томаспен бірге Австралияға көшіп кетуді жоспарлады. Бірақ әйелінің Лондоннан кетуіне қарсылығынан Уиллс сапарын кейінге шегерді, нәтижесінде екі ұлы жалғыз Австралияға кетті. Он сегіз жасар Уильям мен он бес жасар Томас 1852 жылдың 1 қазанында Дартмуттан «Джанет Митчелл» кемесімен жол тартып, 1853 жылдың 3 қаңтарында 197 басқа жолаушымен бірге Мельбурнға жетті. Уильям мен Томас Оңтүстік Мельбурндағы көшпенділер үйінде орналасты. 1853 жылдың ақпан айында Уиллз ағайындылары Дениликинге жақын орналасқан Эдвард өзеніндегі Корольдік банк компаниясына қарасты шаруашылықта қойшы болып жұмысқа орналасты. Олар жылына 30 фунт стерлинг (£) және азық-түлікпен ақыланды, ал Рам станциясындағы 1300 қошқардың бағып-қағуын ұйымдастырды. Сол жылы әкесі ұлдарын Австралияға еріп, 1853 жылдың тамызында келді. Үшеуі Мельбурнға қайтып, кейін Балларатқа көшіп, Уильям Джон Уиллс алтын кенетін жерлерде жұмыс істеді. 1854 жылы ол әкесінің практикасында хирургтің көмекшісі болып жұмыс істеді, ал кейіннен өзінің алтын кеңсесін ашты. 1855 жылдың басында Уильям Уильям Скиннің Ваннон өзенінің жанындағы Хамильтон маңындағы Канавалла шаруашылығында жұмыс істеді. 1855 жылдың сәуір айында Балларатқа оралып, жыл соңында жер өлшеуді оқуға кірісті. Ол Стюрт көшесіндегі Балларат жер өлшеу кеңсесінің аудандық жер өлшеушісінің міндетін атқарушы Джон Хэмлет Тейлордың шәкірті болды. Уильям бірнеше ай бойы тригонометрияны, Евклид геометриясын оқып, 1856 жылы далалық жер өлшеуді зерттеді. Ол өзінің жер өлшеу тәжірибесін Турреллоға жақын Глендаруэльде бастады. Ол жерде Фредерик Джон Байерлидің бақылауымен жұмыс істеді, жылына 150 фунт стерлинг (£) және жатақханамен ақыланды. 1857 жылдың ақпанында Буларук Крик лагерінде жұмыс істеді, ал 1857 жылдың наурыз айында Инглвудтың жанындағы Кинггауэрде жер өлшеу жұмыстарын жүргізді. 1857 жылдың ортасында ол бригадир болып тағайындалды және далалық топтың басшысы болды, оның жалақысы жылына 185 фунтқа (£) дейін өсті. 1858 жылдың сәуірінен маусым айына дейін Сент-Арноуда жер өлшеді, содан кейін шілдеде Балларатқа оралып, Клемент Ходжкинсон, бас жер өлшеушінің орынбасарымен мерзімік келісімшарттар жасады. 1858 жылдың тамызында Уиллс Мельбурнға көшіп келді, тамыздан желтоқсанға дейін Оңтүстік Мельбурндағы 1 Доркас көшесінде Е. Хендерсон ханыммен бірге тұрды. 1858 жылдың қарашасында ол Чарльз Уайброу Лигардың ұсынысымен, жаңадан құрылған Магниттік обсерваторияда супернумерари болып уақытша тағайындалды, ол Флагстафф төбесінде орналасқан. 1859 жылдың ақпанында обсерваторияның көмекшілерінің бірі Джон Уолтер Осборн обсерваториядан Корольдік жерлер және суреттеу кеңсесінің суреттеу бөлімінде фотозинкограф болуға ауысты. Уиллс Осборнның орнын басып, 1859 жылдың наурыз айында тұрақты қызметке тағайындалды, содан кейін обсерваториядағы бөлмеге көшті. Уиллс мемлекеттік метеоролог және обсерватория директоры Георг фон Ноймайердің жетекшілігімен оқыды және Джейкоб Бауэр, Чарльз Пикеринг, Чарльз Моерлин және супернумерари Джон Осборн мен Эдвин Джеймс Уэлчпен бірге жұмыс істеді.
Wills bought a share in the Melbourne Gold Mining Company in 1852 and planned to migrate to Australia with his wife Sarah and sons William and Thomas. However, as his wife objected to him leaving London, Wills delayed his departure and consequently the two boys went to Australia alone. Eighteen year old William and fifteen year old Thomas departed from Dartmouth on 1 October 1852 aboard the Janet Mitchell, and they arrived in Melbourne on 3 January 1853 with 197 other passengers. William and Thomas found accommodation at the Immigrants Home in South Melbourne. In February 1853, the Wills brothers found work as shepherds at a property owned by the Royal Bank Company on the Edward River near Deniliquin. They were paid £30 per year (£ in ) plus rations, and were in charge of a flock of 1300 rams at the Ram Station. In the same year, their father followed his sons to Australia, arriving in August 1853, and the three returned to Melbourne before moving to Ballarat where William John Wills worked as a digger in the goldfields. In 1854, he worked as an assistant surgeon in his father's practice and later he opened his own gold office. In early 1855, William worked on William Skene's Kanawalla Station on the Wannon River near Hamilton. He returned to Ballarat in April 1855, and towards the end of the year he began to study surveying. He was appointed as an amateur to John Hamlet Taylor, the Acting District Surveyor of the Ballarat Survey Office on Sturt Street. William spent several months learning trigonometry, Euclidean geometry and in 1856 studied field surveying. He began his practical surveying experience at Glendaruel, near Tourello. There, he worked under the supervision of Frederick John Byerly, Assistant Surveyor, on £150 per year (£ in ) plus board. In February 1857, he worked at Bullarook Creek Camp, and in March 1857 he surveyed at Kingower near Inglewood. In the middle of 1857, he was promoted to foreman and placed in charge of a field party; his salary also increased to £185 per year (£ in ). From April to June 1858, he surveyed at St Arnaud, then in July he returned to Ballarat and took occasional contracts surveying for Clement Hodgkinson, the Deputy Surveyor General. Wills moved to Melbourne in August 1858, and from August to December, he lodged with Mrs E Henderson at 1 Dorcas Street, South Melbourne. In November 1858, he received a temporary appointment on the recommendation of Charles Whybrow Ligar, Surveyor General, as a supernumerary at the recently established Magnetic Observatory which was then located at Flagstaff Hill. In February 1859, one of the observatory assistants, John Walter Osborne, transferred from the observatory to become a photozincographer in the Survey Department of the Office of Crown Lands and Survey. Wills replaced Osborne at the observatory, then his permanent appointment was confirmed in March 1859, at which point he moved into a room at the Observatory. Wills studied under Government Meteorologist and Observatory Director Georg von Neumayer, and he worked with Jacob Bauer, Charles E Pickering, Charles Moerlin, and supernumeraries John Osborne and Edwin James Welch.
Берк пен Уилл экспедициясы
1860 жылы шілдеде Уиллс Виктория зерттеу экспедициясының үшінші басшысы, геодезист және астрономиялық және метеорологиялық бақылаушы болып тағайындалды. Роберт О’Хара Берк экспедиция жетекшісі болды, Джордж Джеймс Лэнделлс екінші басшы қызметін атқарды. Экспедиция 1860 жылғы 20 тамызда Мельбурннан 19 адам, 27 түйе және 23 жылқымен жолға шықты, 1860 жылғы 16 қазанда Мениндиге жетті. Онде Лэнделлс Беркпен дауласып, қызметтен кетті. Соның салдарынан Уиллс екінші басшы болып тағайындалды. Бёрк экспедицияны Мениндиде бөлді. Алдыңғы топ 1860 жылғы 11 қарашада Купер-Крикке жетіп, база құрды, ал қалғандарының Мениндиден келе жатқаны күтілді. Ұзақ үзілістен кейін Бёрк Карпентария шығанағына шабуыл жасауға шешім қабылдады. Бёрк партияны тағы да бөлді және 1860 жылғы 16 желтоқсанда Уильям Брахеге Купер-Криктегі базаны тапсырып, жолға шықты. Бёрк, Уиллс, Джон Кинг және Чарли Грей 1861 жылғы 9 ақпанда Флиндерс өзенінің сағасындағы мангр тоғайларына жетті, бұл қазіргі Нормантон қаласына жақын, Квинслендте орналасқан. Бірақ су тасқыны мен батпақты жерлердің салдарынан ашық мұхитты көре алмады. Аштықтан және ауа райының нашарлығынан әлсіреген топ кері жолға баяу жылды, ал жауын-шашынды маусымға тән тропикалық муссон жаңбырлары олардың жолына кедергі келтірді. Грей Берк, Уиллс және Кинг Купер-Крикке жеткенге дейін төрт күн бұрын қайтыс болды. Олар 1861 жылғы 21 сәуірде келгенде, Мениндиден ешкім келмегенін, ал Брахе мен базадағы топ күтуден шаршап, тоғыз сағат бұрын кеткенін анықтады. Брахе олардың оралуын 18 апта күтті (ол және Бёрк 13 аптаға келіскен еді) және қазір Dig Tree деп аталатын ағаштың астына хат және азық қалдырды. Бёрк, Уиллс және Кинг Оңтүстік Австралиядағы ең алыс елді мекен – Үмітсіз тауға жетуге тырысты, ол Мениндиге қарағанда жақын болды (Уиллс ұсынған бағыт), бірақ сәтті болмады және Купер-Крикке қайтып келді. Уиллс шаршап, құтқарылуды күтіп, жолға шыға алмады. Уиллс Берк пен Кингті жалғастыруға шақырды, сондықтан олар оны азық-түлік, су және баспанамен жалғыз қалдырды. Ол Оңтүстік Австралиядағы Купер-Криктегі Бририли-Вотерхолда 27 жасында жалғыз қайтыс болды, ал Берк көп ұзамай қайтыс болды. Олардың қайтыс болған күні нақты белгісіз, бірақ ол 28 маусым 1861 жыл деп есептеледі. Кингті қыркүйек айында Альфред Уильям Хоуит құтқарып алды, ол Берк пен Уиллсті Мельбурнға қайтып келгенге дейін жерледі. 1862 жылы Хоуит Купер-Крикке оралып, Берк пен Уиллстің денелерін ашты, алдымен Аделаидаға, содан кейін кемемен Мельбурнға алып барды, онда олар екі апта бойы қоғамдық көрмеге қойылды. 1863 жылғы 23 қаңтарда Берк пен Уиллс мемлекеттік жерлеу рәсіміне ие болды және Мельбурн қалалық зиратында жерленді.
Wills was appointed third in command, surveyor, and astronomical and meteorological observer of the Victorian Exploring expedition in July 1860 on a salary of £300 a year (£ in ). Robert O'Hara Burke was the leader, George James Landells served as second in command. The expedition left Melbourne on Monday, 20 August 1860 with a total of 19 men, 27 camels, and 23 horses, and they reached Menindee on 16 October 1860, where Landells resigned following an argument with Burke. As a result, Wills was promoted to second in command. Burke then split the expedition at Menindee. The lead party reached Cooper Creek on 11 November 1860 where they formed a depot, and the remaining men were expected to follow up from Menindee. After a break, Burke decided to make a dash to the Gulf of Carpentaria. Burke split the party again and left on 16 December 1860, placing William Brahe in charge of the depot on Cooper Creek. Burke, Wills, John King and Charley Gray reached the mangroves on the estuary of the Flinders River, near the current town Normanton, Queensland, on 9 February 1861, though flooding rains and swamps meant they never saw open ocean. Already weakened by starvation and exposure, progress on the return journey was slow, and the group was hampered by the tropical monsoon downpours typical to the wet season. Gray died four days before Burke, Wills, and King reached the depot at Cooper Creek. They arrived on 21 April 1861 to find that the men had not arrived from Menindee, and that Brahe and the Depot Party had given up waiting and left just nine hours earlier. Brahe had already waited 18 weeks for their return (he and Burke had agreed to 13 weeks) and had buried a note and some food underneath a tree which is now known as the Dig Tree. Burke, Wills and King attempted to reach Mount Hopeless, the furthest extent of settlement in South Australia, which was closer than Menindee (the route preferred by Wills), but failed, and returned to Cooper Creek. Wills became exhausted and was unable to continue while waiting to be rescued. Wills urged Burke and King to continue on, so they left him alone with food, water and shelter. He died alone at the age of 27 at Breerily Waterhole on Cooper Creek in South Australia, and Burke died soon after. While the exact date of their deaths is unknown, it is generally accepted to be 28 June 1861. King survived with the help of a group of Aborigines until being rescued in September by Alfred William Howitt, who buried Burke and Wills before returning to Melbourne. In 1862, Howitt returned to Cooper Creek and disinterred Burke and Wills' bodies, taking them first to Adelaide and then by steamer to Melbourne where they were laid in state for two weeks. On 23 January 1863 Burke and Wills received a state funeral and were buried in Melbourne General Cemetery.