Ресей суретшісі Алексей Саврасов және лирикалық пейзаж стилі

Кіріспе

Алексей Кондратьевич Саврасов (Алексе́й Кондра́тьевич Савра́сов; 24 мамыр 1830 [О. С. 12 мамыр 1830] – 8 қазан 1897 [О. С. 26 қыркүйек 1897]) – орыс суретшісі, пейзаж жанрын дамытқан және лирикалық пейзаж стилінің авторы. Оның ең белгілі және танымал туындысы – "Қарғалар қайтып келді".

Өмірбаян

Саврасов Ресей империясының Мәскеу қаласында саудагер отбасында дүниеге келді. Ол ерте жасынан сурет салуды бастады және 1838 жылы профессор Карл Рабустың шәкірті ретінде Мәскеу сурет салу, мүсін және сәулет мектебіне (МССМ) түсті. 1850 жылы бітіріп, бірден пейзаж суретіне маманданды. 1852 жылы Украинаға сапар жасады. 1854 жылы Императорлық өнер академиясының президенті, Ұлы княгиня Мария Николаевнаның шақыруымен Санкт-Петербург маңына көшіп келді. 1857 жылы Саврасов МССМ-де оқытушы болды. Оның ең талантты шәкірттері Исаак Левитан мен Константин Коровин ұстаздарын зор құрметпен еске алатын. 1857 жылы өнер тарихшысы Карл Герцтің (1820-1883) қарындасы София Карловна Герцке үйленді. Олардың үйіне суретшілер мен коллекционерлер, соның ішінде Павел Третьяков жиналатын. Саврасов Василий Перовпен жақын дос болды. Перов Юрьевец маңындағы Саврасовтың «Волгада қайық сүйреушілер» картинасына түскен адамдарды суреттеуге көмектесті, ал Саврасов Перовтың «Құс аулаушы» және «Тұрудағы аңшылар» картиналары үшін пейзаждар салды. 1860 жылдары ол Англияға Халықаралық көрмені тамашалау үшін, сондай-ақ Швейцарияға сапар шекті. Бір хатында ол әлемдегі ешбір академия суретшіні қазіргі көрме сияқты дамыта алмайтынын жазды. Оған ең көп әсер еткен суретшілер – британдық Джон Констебл және швейцариялық Александр Каламе болды. «Қарлығаштар қайтып келді» (1871) картинасы көптеген сыншылардың пікірінше, Саврасовтың шығармашылығының шыңы. Саврасов үйге оралған құстардың қарапайым, тіпті тривиальды эпизодын және өте қарапайым пейзажды пайдаланып, табиғаттың қыстан көктемге өтуін эмоционалды түрде бейнеледі. Бұл – кейін сыншылар «көңіл күйі пейзажы» деп атаған лирикалық пейзаж жанрының жаңа түрі болды. Осы картина оған даңқ әкелді. 1870 жылы ол «Көшпенділер» тобының мүшесі болды, бұл үкіметтің қолдауымен жасалған академиялық өнерден жаңылды. 1870-ші жылдардың соңында ол бірте-бірте алкоголизмге ұшырады. Бұл процесс 1871 жылы қызының қайтысымен басталуы мүмкін, бұл оның өнеріндегі дағдарысқа және, мүмкін, шығармашылық мансабына қанағаттанбауына әкелді. 1882 жылы ол МССМ-дегі қызметінен босатылды. Туыстары мен достарының оған көмектесу әрекеттері нәтижесіз болды. Оның шығармалары қатты зардап шекті, ал өмірінің соңғы жылдары кедейлікте өтті. Ол көбінесе мас күйінде болып, жыртық киім киетін. Соңында ол баспанадан баспанаға көшіп-қонып жүрді. 1897 жылы оның жерлеу рәсіміне МССМ-нің қақпашысы және Третьяков галереясының негізін қалаушы Павел Третьяков қана қатысты.

Savrasov was born in Moscow, Russian Empire, into the family of a merchant. He began to draw early and in 1838 he enrolled as a student of professor Karl Rabus at the Moscow School of Painting, Sculpture and Architecture (MSPSA). He graduated in 1850 and immediately began to specialize in landscape painting. In 1852, he traveled to Ukraine. Then, in 1854 by the invitation of the Grand Duchess Maria Nikolayevna, President of the Imperial Academy of Arts, he moved to the neighborhood of St. Petersburg. In 1857, Savrasov became a teacher at the MSPSA. His best students, Isaac Levitan and Konstantin Korovin, remembered their teacher with admiration and gratitude. In 1857, he married Sophia Karlovna Hertz, sister of the art historian Karl Hertz (1820 1883). In their home they entertained artistic people and collectors including Pavel Tretyakov. Savrasov became especially close with Vasily Perov. Perov helped him paint the figures of the boat trackers in Savrasov's Volga near Yuryevets, Savrasov painted landscapes for Perov's Bird catcher and Hunters on Bivouac. In the 1860s, he traveled to England to see the International Exhibition, and to Switzerland. In one of his letters he wrote that no academies in the world could so advance an artist as the present world exhibition. The painters who influenced him most were British painter John Constable and Swiss painter Alexandre Calame. The Rooks Have Returned (1871) is considered by many critics to be the high point in Savrasov’s artistic career. Using a common, even trivial, episode of birds returning home, and an extremely simple landscape, Savrasov emotionally showed the transition of nature from winter to spring. It was a new type of lyrical landscape painting, called later by critics the mood landscape. The painting brought him fame. In 1870, he became a member of the Peredvizhniki group, breaking with government sponsored academic art. In the late 1870s, he gradually became an alcoholic. The process may have begun with the death of his daughter in 1871, which led to a crisis in his art and, possibly, dissatisfaction with his artistic career. In 1882, he was dismissed from his position at the MSPSA. All attempts of his relatives and friends to help him were in vain. His work suffered dramatically and the last years of his life were spent in poverty. He was usually drunk and often dressed in rags. Finally, he found himself wandering from shelter to shelter. Only the doorkeeper of the MSPSA and Pavel Tretyakov, founder of the Tretyakov Gallery, were present at his funeral in 1897.