Кіріспе

1580 жылы португалия тағына үміткер, Англия королі II Карлдың әйелі Инфанта Екатерина Португалиялық, Браганса герцогинясы (Catarina; kɐtɐˈɾinɐ, 18 қаңтар 1540 – 15 қараша 1614) 1580 жылғы португалиялық мұрагерлік дағдарыс кезінде Португалия тағына талапкер болған португалиялық инфанта (принцесса) болды.

Өмірбаян

Екатерина Гвимарэш герцогы Дуарте мен Брагансаның Изабелдің екінші қызы болды. 1563 жылдың 6 желтоқсанында ол Португалиядағы ең күшті аристократиялық үйдің басшысы, Браганса герцогы Жоао I-ге үйленді. Екеуі бірінші туыс еді.

Мұрагерлік дағдарыс

Португалияның жас королі Себастьян Алкасер-Квибир шайқасында қаза тапқаннан кейін, оның үлкен ағасы Генрих I Португалия тағына отырды. Қартайған және діни уәделермен байланысқан Генрих тікелей мұрагер бере алмады, бұл оның қысқа билігі кезінде оның ізбасары туралы көптеген пікірталастарға әкелді. Екатерина Генрихтің таңдаған мұрагері болды, бірақ оның әйел екендігі, Филипп II-нің зор ықпалы және күйеуінің танымалдығының жетіспеуі оған халықтың қолдауын алуға мүмкіндік бермеді. Оның басты қарсыластары – Мануэль I-нің еркек желісінен, бірақ заңсыз немересі Антонио, Крато аббаты, және Мануэльдің үлкен қызының ұлы, Испанияның Филипп II еді. 1579 жылдың ақпан айында король Генрих үміткерлерді заңгерлер алқасына өз талаптарын ұсынуға шақырды. Антонионың заңсыздығына байланысты тез қабылданған шешім Филипп II мен Екатеринаны ғана ресми талапкерлер ретінде қалдырды. Екатеринаның Мануэльдің кіші ұлы Дуартенің қызы ретінде еркек желісінен таралуы Филиппке қарағанда оған басымдық берді. Тұңғыш ұлы ретінде мұрагерлік құқығы бойынша Екатеринаның немере інісі Рануччо Фарнезе, оның қайтыс болған үлкен әпкесі Марияның ұлы, одан кейін оның бауырлары; содан кейін герцогиняның өзі және оның балалары; және тек олардан кейін король Филипп тұрды. Филипптің заңдық аргументтері болмаса да, ол португалиялық аристократияға үлкен күш пен ықпалға ие болды, пара беру және қысым көрсету арқылы олардың қолдауын қамтамасыз етті. Филипп тіпті Екатеринаның күйеуі Браганса герцогін оның әйелінің талаптарынан бас тартуға пара беруге тырысты, оған Бразилияның вице-корольдігін, Христиан орденінің бас шебері лауазымын, жыл сайын Үндістанға жеке кеме жіберуге рұқсатты және оның қызын Астурияның принці Диегоға, Филипптің сол кездегі мұрагеріне үйлендіруді ұсынды. Екатеринаның ықпалымен Браганса герцогі бұл ұсыныстан бас тартты. Антонио ресми түрде жойылғанмен, оның танымалдылығы Екатеринаны басып өтті. Португалияда әлі даусыз патшайым билік еткен емес еді және әйелдің тиімді басқару қабілетіне күмән болды. Осыған байланысты оның үмітін күшейтуі керек еді, егер оның тікелей корольдік тегі бар күйеуі болғанда, ол онымен билікті бөлісе алатын болар еді, сондай-ақ таққа мұрагер болатын ұлы Теодосио болғанда. Алайда, Браганса герцогінің әлсіз басшылығы және Теодосионың болмауы Екатеринаның кандидатурасын одан әрі әлсіретті. Король Генрих 1580 жылдың қаңтарында мұрагерін тағайындамай қайтыс болды, ал комиссия пікірталас жүргізе бергенде, билікті бес губернатордан тұратын регенттікке қалдырды. Антонио Лиссабонда көпшіліктің қолдауымен таққа ие болуға тырысты, ал Екатерина мен оның күйеуі Генрихтің заңгерлер тобының шешімін күтіп, сақтық танытты. Осы уақытта Филипп асығыс болып, әскери дайындықтарды бастады және Португалияны күшпен бағындыру үшін Альба герцогін жіберді. Ақырында Браганзалар Филипптің әскери қысымына мойын бұйды. Португалия мұрагерлік соғысында Антонионы жеңгеннен кейін Филипп 1581 жылы Томар кортесінде Португалия королі ретінде танылды.

Мұра

1640 жылы Екатеринаның немересі және тікелей мұрагері, Брагансаның 8-ші герцогы Португалия ақсүйектері тарапынан Португалияның Иоанн IV королі деп жарияланды. Бұл 60 жылдық Иберия одағының аяқталуын және Браганса әулетінің Португалия тағына орналасуын белгіледі. Оның билікке келуін негіздеу үшін "Ламего заңдары" қолданылды, олар Испанияның Габсбург королі Филипп III-ті Португалияны басып алушы деп атады. Бұл заңдар, 1143 жылы Ламего Кортесінде қабылданған деген болжам бар, бірақ қазір көпшілік тарапынан құрастырылған деп танылған, шетелдік ханзадаға үйленген әйелдің Португалия тағына ие бола алмайтынын немесе мұрагерлік құқығын беруге құқылы еместігін айтады. Осылайша Филипп II және Рануччо Фарнезе мұрагерлік тізімінен шығарылып, Екатерина заңды мұрагер атанды.