Кіріспе

Болгарияның заң шығару органы – Ұлттық жиналыс (Народно събрание) – Болгария Республикасының бірпалаталы парламенті және заң шығарушы органы. Бірінші Ұлттық жиналыс 1879 жылы Тарново Конституциясымен құрылды. 1946-1989 жылдар аралығындағы коммунистік кезеңде Ұлттық жиналыс мемлекеттік биліктің жоғарғы органы болды және Болгариядағы үкіметтің жалғыз тармағы ретінде, бірыңғай билік принципіне сәйкес, барлық мемлекеттік органдар оған бағынышты болды. Ұлттық жиналыстың көптеген іс-әрекеттері Болгария Коммунистік партиясының (БКП) ресми бекітуі ретінде немесе Болгария коммунистік режимі үшін аса маңызды емес мәселелерге ғана әсер ете алуымен сипатталды. БКП өз саяси жүйесінің барлық деңгейінде кандидаттарды ұсыну және сайлау процестерін бақылап, кез келген оппозицияны жоюға мүмкіндік алды.

Жалпыға бірдей ұлттық жиналыс

Ұлттық Ассамблея төрт жылдық мерзімге сайланатын 240 мүшеден тұрады, олар көпмандатты сайлау округтерінде пропорционалдық өкілдік жүйесі бойынша сайланады. Саяси партиялар Ассамблеяға өту үшін ұлттық дауыстардың кемінде 4% жинауы тиіс. Болгария көп партиялық жүйеге ие. Ассамблея заңдарды қабылдауға, бюджетті мақұлдауға, президент сайлауын белгілеуге, Премьер-министрді және басқа министрлерді тағайындауға және қызметтен босатуға, соғыс жариялауға, бейбіт келісімдерге қол қоюға, Болгариядан тыс жерлерде әскерлерді орналастыруға, сондай-ақ халықаралық шарттар мен келісімдерді ратификациялауға жауапты. Оған Болгария Ұлттық Ассамблеясының Төрағасы басшылық етеді және төрағалық етеді. Ассамблея Болгарияның ресми басылымын, Мемлекеттік газетті жариялауды қамтамасыз етеді.

Процедура

Конституцияға сәйкес, Ұлттық Ассамблеяны парламенттегі ең үлкен сайланған мүше ашады. Отырыстың бірінші күні ол спикерді (төрағаны) және екі орынбасарды сайлауға төрағалық етеді. Сайланғаннан кейін спикерлер өз партиялық бағыттарын сақтайды, яғни олар депутаттар болып қалады және пікірталасқа қатысуға және дауыс беруге құқылы. Кез келген отырыстың басталуы үшін 121 депутаттың қатысуы міндетті, ал қатысушылардың 50% + 1-і кез келген мәселе немесе заң жобасын мақұлдау үшін «жақтас» деп дауыс беруі керек. Министрлер Парламент депутаттарының арасынан немесе Парламенттен тыс сарапшылардың қатарынан таңдалуы мүмкін. Кабинет министрлері болып тағайындалған барлық депутаттар депутаттық мәртебесін жоғалтады, ал олардың партияларынан басқа мүшелер бос қалған орындарды толтыру үшін Парламентке шақырылады. Парламент сәрсенбіден жұмаға дейін отырыс өткізеді, ал отырыстар сағат 9-да басталады. Парламент комитеттері түстен кейін жиналады.

Ескі Парламент үйі

2020 және 2021 жылдары ескі Парламент үйі тек ерекше жағдайларда қолданылды, мысалы, заң шығару сессиясының ашылу және жабылу рәсімдері немесе жаңа президенттің қызметке кірісу салтанаты сияқты шаралар үшін.

Ларго Парламенті үйі

Бұрынғы Болгария Коммунистік партиясының бас кеңсесі ғимаратында орналасқан палата 270 орыннан тұрады, олар он екі қатардан тұратын жартылай шеңберде орналасқан, барлығы 7 орындық спикердің тақтасына қаратылған. Спикердің алдында, сондай-ақ палатаға қарап тұрған мінберде ортасында стенографтың үстелі және екі жағында әрқайсысы 13 орындықтан тұратын, Министрлер кабинетіне арналған екі бөлім орналасқан. Жаңа отырыстар залы шыны шатырмен жабылған, ол бұрынғысына қарағанда үлкен және 400 мүшелік Ұлы Ұлттық Ассамблеяға бейімделуге оңай. 2021 жылғы сәуірдегі Болгария парламенті сайлауынан кейін Ұлттық жиналыс қайтадан ескі Парламент үйіне көшірілді, себебі ITN, Демократиялық Болгария, ISMV және DPS Партия үйінің ғимаратын Болгарияның коммунистік кезеңінің символы деп есептеді.