Кіріспе

Панг Тонг ғибадатханасы мен қабірі, сондай-ақ Аждаһа мен Феникс ғибадатханасы және Құлаған Феникс аңғары деп те аталады, ол Қытайдың Сычуань провинциясының Деян қаласы Луоцзян ауданындағы Баимагуан қаласында (白馬關鎮) орналасқан ғибадатхана және қабір. Бұл қасиетті орын мен қабір Үш Патшалық дәуірінде Шү Хан мемлекетін құрған император Лю Бэйдің кеңесшісі Пан Тонгқа (179–214 ж.) арналған. 2006 жылдың 25 мамырында ғибадатхана мен қабір Ұлттық деңгейде қорғалатын маңызды тарихи және мәдени ескерткіштердің алтыншы тізіміне енді.

Өмірбаян

Панг Тонг Сянян Комендариясынан (襄陽郡; қазіргі Сянян, Хубэй) шыққан. 209 жылы Лю Бейдің кеңесшісі болғанға дейін ол бастапқыда Нан Командириясында (南郡; қазіргі Цзиньчжоу, Хубэй) кіші лауазымды қызметкер болып жұмыс істеді. 210-шы жылдардың басында ол Лю Бейді И провинциясын (қазіргі Сычуань мен Чунцинді қамтитын) Лю Чжаннан басып алу науқанына ертіп барды. 214 жылы Луо округінде (雒縣; қазіргі Гуанханның солтүстігінде, Сычуань) шайқаста қате соққан жебеден қаза тапты. Панг Тонгтың өлімі 14 ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" тарихи романында трагикалық оқиға ретінде бейнеленген. Романда Лю Чжанның әскери офицері Чжан Рен Луо округінің сыртында тұзақ құрады. Лю Бей шайқасқа дейін Панг Тонгқа Дилу атты атын сыйға берді. Панг Тонг Луо округіне шабуыл жасауға әскерлер тобын жетектеп, тұзақ орнатылған аймақтан өтеді. Чжан Рен Дилуды таниды және оның мінгенін Лю Бей деп жаңылысады, сондықтан садақшыларына аттыға жебе атуға бұйрық береді. Панг Тонгқа бірнеше жебе тиіп, ол сол жерде қайтыс болады. Оның қаза болған жері "Құлаған Феникс аңғары" деп аталады.

Қабір мен ғибадатхананың тарихы

Қабір мен ғибадатхана Лю Бейдің 214 жылы Панг Тонг қайтыс болғаннан кейін салдырған. Ол сондай-ақ "Байма ғибадатханасы" (白馬寺; сөзбе-сөз "Ақ жылқы ғибадатханасы") деп те аталады, себебі ол Баймагуан қаласында (白馬關鎮; сөзбе-сөз "Ақ жылқы қақпасы қаласы") орналасқан. Ішінде Панг Тонг пен Чжуге Лянның мүсіндері болғандықтан, ол "Аждаһа мен Феникс ғибадатханасы" деп те белгілі. Панг Тонг пен Чжуге Лян "Жас Феникс" және "Ұйықтаған Аждаһа" лақаптарымен танымал болды және Лю Бейдің кеңесшілері қызметін атқарды. Ғибадатхана мен қабір уақыт өте келе зақымданды, бірақ 1691 жылы Цинь әулетінің Канси императоры тұсында қайта жаңартылды. Бүгінгі күні ғибадатханада үлкен қақпа, бас зал, екі бүйірлік зал және павильон бар, ал қабір оның жанында орналасқан. Ғибадатхана ішінде Лю Бейдің қол астындағы генерал Чжан Фэйдың отырғызған екі үлкен кипарис ағашы бар делінеді. Есіктерге жазылған шумақ: "Егер императордың (Лю Бей) құлаған Феникске (Панг Тонг) деген құштарлығы анық болса да, Ұйықтаған Аждаһаға (Чжуге Лян) ұзақ қызмет ететін министр болу мүмкіндігі берілді". Чэнь Шудың үшінші ғасырда жазған Панг Тонгтың өмірбаяны бас залдың артындағы тас қабырғаға қашалған. 2006 жылдың 25 мамырында ғибадатхана мен қабір Ұлттық деңгейде қорғалатын маңызды тарихи және мәдени ескерткіштердің алтыншы тізіміне енді.