Кіріспе

Página 12 (кейде Pagina/12, Pagina|12 немесе Pagina12 деп стилдендіріледі) – Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында жарық көретін күнделікті газет. Ол 1987 жылдың 25 мамырында журналист Хорхе Ланата және жазушылар Освальдо Сориано мен Альберто Элизальде Леал құрған. Газеттің алғашқы президенті – кәсіпкер Фернандо Соколович, 1994 жылы Grupo Clarín үлесіне ие болды деген болжам бар. Баспагерлер 1991 жылдан бері Росарио аймағындағы жаңалықтарды қамтитын «Rosario 12» атты қосымшаны да таратады. 2016 жылдан бері газет Буэнос-Айрестегі Justicialist партиясының президенті Виктор Санта Мария құрған «Grupo Octubre» мультимедиалық компаниясының меншігінде. Ішкі сауалнамаларға сәйкес, газет оқырмандарының 58% 18 мен 52 жас аралығындағы, орта және орташа жоғары әлеуметтік-экономикалық топтарға (АВ және С1/С2) жататын адамдарды құрайды.

Тарих

Газеттің атауы оның даму кезеңіндегі алғашқы нұсқалары 12 беттен тұрғандықтан осылай таңдалды. Атауы әлдеқашан қабылданған еді, сондықтан баспагерлер оның екінші бетін маңызды хабарлар мен жаңалықтарға арнауды шешті. Тағы бір нұсқа бойынша, газеттің аты "Репортер" болуы жоспарланған, бірақ иелері тіркеуге барғанда, бұл атау бұрыннан алынғанын естіді. Сонда олар атауды таңдау үшін беттер санын санауға бел буды. Өзінің еңкейтілген дизайнымен, күніне 10 000 дана таралымымен және бірнеше апта ішінде екі есеге артқан 16 беттік көлемімен бұл газет Аргентинаның басқа газеттерінен өте өзгеше болды, себебі ол прогрессивті көзқарасымен, терең мақалаларымен (әрқайсысы әдетте бір беттен астам орын алған) және жан-жақты талдауларымен ерекшеленді. Француздық "Libération" газетінен шабыттанған оның стилі дәстүрлі аргентиналық баспасөзден өзгеше болды, онда терең зерттеулерге қарағанда, кең ауқымды ақпарат беруге көбірек мән берілді. Редакция құрамына Хорасио Вербицкий, жазушылар Томас Элой Мартинес, Освальдо Сориано және Хосе Мария Паскини Дюран, Хуан Гелман, Эдуардо Галеано, Освальдо Байер, Родриго Фресан, Алан Полс, Хуан Форн, Эдуардо Берти, Эрнесто Тенембаум, Хомеро Алсина Тевенет, Хосе Пабло Фейнман, Хуан Састураин, Мигель Реписо (Реп) – газеттің бірінші саны жарық көрген сәттен бастап артқы жағы мен түрлі бөлімдерін суреттеумен айналысып келе жатқан суретші және тұрақты авторлар кірді. Бірінші менеджер Хорхе Ланата болды, кейіннен оның орнын Эрнесто Тиффенберг басты. 2007 жылғы сұхбатында Ланата бұрынғы президент Нестор Киршнерге жақын бизнесмен Руди Улоаның да үлесі болғанын айтты. Газет Нестор мен Кристина Кирхнер үкіметтерімен тығыз байланыста болды және осының нәтижесінде мемлекеттік жарнамадан көп көлемде қаржы алды. Кристина Кирхнер 2012 жылы газеттің құрылғанына 25 жыл толуына орай сөз сөйлеп, редакциялық саясатын, журналистерін және басшыларын жоғары бағалады. Ол "шындығында мәдени күрес жүріп жатыр. Біз барлық салаларда, соның ішінде 12-ші бетте де күресімізді жалғастырамыз. Бізді тек соғысуды тоқтатқанда ғана жеңе алады" деді. Ол "Relato K" журналында жиі кездесетін, Киршнерлерге гегемониялық топтардың қастандық жасағаны туралы теорияға сілтеме жасады. "Clarín" газеті бұл газетті "Кирхнершіл" деп сипаттады. "Perfil" таблоидіне берген сұхбатында "Página 12" газетінің жаңа иесі Виктор Санта Мария газет бұрын Кирхнер үкіметтерін сынап, қолдағандығын, газеттің "жауынгерлік журналистикаға" қатыспайтынын мәлімдеді. Жаңалықтарды жариялаудан бөлек, "Página 12" газеті сол кездегі түрлі даулы оқиғаларды жариялап, үкімет пен жемқорлыққа қарсы сынды көзқарасын сақтап, осының нәтижесінде түрлі марапаттарға ие болды.

Даулар

2004 жылы Página 12 экономика бөлімінің басшысы Хулио Нудлер Киршнер кабинетінің басшысына сыбайлас жемқорлық айыптарын тағып, қызметтен шеттетуге (импичмент) ұсынғанда, Página 12 дирекциясы Нудлердің мақаласын жариялаудан бас тартты. Нудлер Página 12-ді цензура жасады деп айыптады, соңында мақала жарияланды, бірақ оның әріптесі Хорасио Вербицкий мақаладағы кейбір деректердің дұрыс еместігін атап көрсететін қосымша түсіндірме берді. Хорхе Бергольо Папа Франциск болып сайланғанда, Página 12 оның «кір соғысы» кезеңіндегі әрекеттері туралы жаңа айыптауларды жариялады. Алайда, Аргентинадағы Папаның үлкен беделіне байланысты Кристина Киршнер саяси талдаушы Клаудио Фантини бұл өзгерісті «коперниктік бұрылыс» деп атады және Франциск құбылысын толық қолдады. Содан кейін Página 12 Хорасио Вербицкий жазған Бергольо туралы даулы мақалаларын өз веб-сайтынан алып тастады, бұл өзгерістің нәтижесі болды. 2012 жылы «Дэвид Геттоның оқиғасы» атты комиксте нацилік концлагерьдегі тұтқындардан билеуді сұрайтын диджейдің пародиасы және Адольф Гитлердің карикатурасы бұл идеяны мақұлдап, «егер олар демалып қалса, сіз жақсырақ сабын аласыз» деп қосты. Саймон Визенталь орталығының Латын Америкасы кеңсесінің директоры Серджо Виддер: «Бұл деп аталатын пародия өте қайғылы. Өзінің құрылғаннан бері адам құқықтарын қорғаушы және расизмге қарсы күрескен газет ретінде, біз Página 12 редакциясынан тарихтың бұл бұрмалауы үшін дереу және ашық түрде кешірім сұрауын күтеміз. Página 12-нің «Жастар мәдениеті» бөлімі жас оқырмандарына естелік, білім беру және адам құқықтарын бұзудың алдын алу арқылы нацистік геноцидтің естелігін сақтаудың маңыздылығын үйрету арқылы жақсы қызмет етеді». Газет кейіннен кешірім сұрады. Польша президенті Анджей Дудамен байланысы бар Польшаның жамандауға қарсы лигасы 2018 жылы Página 12-ні Едвабне погромы туралы мақаласы үшін сотқа берді, польшалық ұйым Ұлттық естелік институты туралы заңға енгізілген түзетуді келтірді. Asociación Mutual Israelita Argentina (AMIA) президенті бұл сот процесін «көрсетушіліктің қорқынышты әрекеті және тарихи дәлелденген деректер бойынша пікірталасқа кедерілтің әрекеті» деп сынады.