Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Самоутири флотының адмиралы Кунджали Мараккар (басқаша жазуы Кунхали Мараккар) – қазіргі Үндістанның Керала штатындағы Кожикод / Каликут патшасы Самоутири / Заморин флотының адмиралы лауазымын мұрагерлікпен алған атақ. 1520-1600 жылдар аралығында португалдықтардың басқыншылығына қарсы соғыс тактикасымен қорғаныс ұйымдастырған төрт Мараккар болды. Кунджали Мараккарлар Үндістан жағалауын теңізден қорғауды алғаш рет ұйымдастырғандарымен ерекшеленеді.
Fleet admiral of the Samoothiri
Kunjali Marakkar (alternatively spelled Kunhali Marakkar) was the title inherited by the Admiral of the fleet of the Samoothiri / Zamorin, the king of Kozhikode / Calicut, in present day Kerala, India. There were four Marakkars whose war tactics defended against the Portuguese invasion from 1520 to 1600. The Kunjali Marakkars are credited with organizing the first naval defense of the Indian coast.
Маракарктың шығу тегі
Маракарлар – Кочи қаласына қоныстанған, теңіз саудасымен айналысқан тамил тілінде сөйлейтін саудагерлердің бір тармағынан шыққан. Олар сауда-саттықпен шұғылданды және португалдармен ынтымақтастық жасады. 16 ғасырдың жазушысы Зайнуддин Махдум II 1524 жылы жазған "Тухфат-ул-муджахиддин" еңбегінде, мараккарлар португалдар Кочидегі жергілікті халықтан тікелей дәмдеуіштер мен тауарлар сатып алып, олардың сауда желілерін бұзғаннан кейін португалдарға қарсы шыққандығын айтқан.
The Marakkars originate from a branch of Tamil speaking merchants within the seafaring community who settled in Kochi. They were involved in trade and engaged in collaboration with the Portuguese. The 16th century writer Zainuddin Makhdoom II who wrote the Tuhfat ul Mujahideen stated in 1524 that the Marakkars had turned against the Portuguese when the latter disrupted the former's trade networks by purchasing spices and commodities directly from local people in Kochi.
Құнжали Маракар I
Құтты Ахмед Әли – Замориннің адмиралы. Ол португалдықтардың кеңеюіне қарсы тұруда маңызды рөл атқарды. 1524 жылы Заморин мемлекеті Цейлон патшасына португалдықтарды Цейлоннан қуу науқанында көмектесті және Ахмет Әли басқаратын Заморин флотының көмегімен Коломбо бекінісін басып алды. 1525 жылы португалдықтар Каликут қаласында бекініс салғанда, Кутти Ахмед Әли басқаратын Заморин кемелерінің флоты бекіністі бомбалады. Осы жылы Кочин портына кіріп, бірнеше португалдық кемелерді өртеп, аман-есен Каликутқа қайтып келді. 1529 жылы Заморин флоты Четвай өзені шайқасында португалдық флотын жеңіске жеткізді.
Kutty Ahmed Ali was a Admiral of Zamorin he played a significant role in resisting the portuguese expansion. In 1524 Zamorin Kingdom helped the ceylonese king in his campaign to expel the Portuguese from ceylon and reduced the Colombo Fort with the help of Zamorin navy under the command of ahmed ali. In 1525 Portuguese established a fortress in calicut a fleet of Zamorin ships under the command of kutty ahmed ali bombarded the fort. later that year entered the port of Cochin setting fire to number of Portuguese vessels and returned safely to Calicut. In 1529 Zamorin navy defeated Portuguese navy in the battle of chetwai river.
Португалия империясына қарсы
Кунджали IV португал кемесінде құлдықта болған қытай баласы Чайналиді құтқарып алды. Кунджали оны өте жақсы көріп, ол оның ең қорқынышты лейтенанттарының бірі, мұсылман және португалдардың жауы болды. Португалдықтар Кунджали мен оның қытайлық оң қолынан үрейленді. Ақырында, португалдар Каликуттың Саморинімен одақтасқаннан кейін, Андре Фуртадо де Мендонса басшылығымен Кунджали мен Чайналидің күштеріне шабуыл жасады. Саморин оларға қатысты уәдесінен бас тартып, португалдықтарға тапсырды. Португал тарихшысы Диого до Куто оларды тұтқындағанда Кунджали мен Чайналиден сұрақтар қойды. Кунджали португалдықтарға бағынып берген кезде ол қасында болды және былай деп сипаттады: "Олардың бірі – Чинале, қытайлық, Малаккада қызметші болған, португалдың тұтқыны болған, бала кезінде фустадан алынып, кейін Кунджалиға әкелінген. Кунджали оған қатты байланысып, барлық ісін оған сеніп тапсырған. Ол Малабардың барлық аймағындағы христиандардың жауы және морилік наным-сенімдердің ең көрнекті өкілі болды. Теңізде тұтқынға түскендерге қатысты олардың шейіт болған сәттерінде ең қорқынышты азаптау түрлерін ойлап тапқан." Дегенмен, де Кутоның христиандарды азаптағандығы туралы мәлімдемесі күмәнді, себебі басқа ешбір дереккөз мұндай ақпаратты растамайды және ол әңгімеге келмейтін болып есептеледі.
The Kunjali IV had rescued a Chinese boy, called Chinali, who was said to have been enslaved on a Portuguese ship. The Kunjali was very fond of him, and he became one of his most feared lieutenants, a Muslim and enemy of the Portuguese. The Portuguese were terrorized by the Kunjali and his Chinese right hand man, eventually, after the Portuguese allied with Calicut's Samorin, under André Furtado de Mendonça they attacked the Kunjali and Chinali's forces, and they were handed over to the Portuguese by the Samorin after he reneged on a promise to let them go. Diogo do Couto, a Portuguese historian, questioned the Kunjali and Chinali when they were captured. He was present when the Kunjali surrendered to the Portuguese and was described: "One of these was Chinale, a Chinese, who had been a servant at Malacca, and said to have been the captive of a Portuguese, taken as a boy from a fusta, and afterwards brought to Kunhali, who conceived such an affection for him that he trusted him with everything. He was the greatest exponent of the Moorish superstition and enemy of the Christians in all Malabar, and for those taken captive at sea and brought thither he invented the most exquisite kinds of torture when he martyred them." However, de Couto's claim that he tortured Christians was questionable, since no other source reported this, and is dismissed as ridiculous.
Маракарк Котта
Мұндай практика Каликутта да кең таралған, тауарларды тіркеуді Пирард «өте тамаша» деп атаған. Малабар қарақшылары Самотири билігінде төрт порты болған, сол жерде олар кемелерін салған. Бұл порттар: Муттунге (Муттунгал), Бадара (Вадакара), Чомбай (Чамбал) және Кангелотте (Каниярам Котту) болды. Олар Самотиридің қолдауымен теңіз жағынан ғана бекітілген, ол осы порттарды нығайтқан Маракарк әулетіне берген. Бұл порттардың арақашықтығы екі лиганы құрады. Португалдықтар осы бекітілген порттарды басып алуға бірнеше рет әрекеттенді, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады, тіпті өздері де шығынға ұшырады, әсіресе Бадарада.
Such a practice also prevailed in Calicut, registering the goods, Pyrard called the system "most admirable". Malabar pirates had four harbours under the ambit of the Samoothiri, there they built their galleys. These harbours were Moutingue (Muttungal), Badara (Vadakara), Chombaye (Chambal), and Cangelotte (Kaniyaram Kottu). They were fortified only on the seas side under the patronage of Samoothiri, who granted these ports to Marakkar family who fortified them. These ports were two leagues from each other. Portuguese made multiple attempts to conquer these fortified ports, without effect or to their own loss, mainly at Badara.
Мұра
Тамил Надудың Тхутхуди ауданындағы Мадхаван Куричи ауылында "Кунжали Марайккаярға" арналған ғибадатхана бар. Бұл ғибадатхана Манападтың жанында орналасқан, ал Манапад 16 ғасырда португалдықтардың бекінісі болған. Ауыл тұрғындары Марайккаярды құдай деп санап, жыл сайын мерекелер өткізеді. Марайккаяр туралы әңгімелер олардың "Виллу Паату" әндерінің құрамына кіреді. Кожикодтан солтүстікке қарай 35 шақырым жердегі Ирингал ауылында Мараккар әулетіне тиесілі болған шатырда ежелгі қылыштар, зеңбірек доптары және пышақтардан тұратын кішкентай мұражай салынған. Оны Мемлекеттік археология департаменті күтіп бағып, сақтап келеді. Каликут университетіндегі Батыс Азияны зерттеу орталығы Кунжали Мараккардың құрметіне аталған.
There is a temple dedicated to "Kunjali Maraikkayar" at Madhavan Kurichi village in Thoothukudi district of Tamil Nadu. Known as perumal temple, it is situated near to Manapad which was a Portuguese stronghold in the 16th century. Villagers worship Maraikkayar as a deity and observe annual festivals. Stories of Maraikkayar are part of their Villu Paatu songs. At Iringal, a village about 35 km north of Kozhikode, a small museum has been built in a hut that used to belong to the Marakkar family, with collection of ancient swords, cannonballs and knives. This is maintained by the State Archeology Dept The Kunjali Marakkar Centre for West Asian Studies at Calicut University is named in honour of Kunjali Marakkar.