Кіріспе

Субхендра Рао – үнді композиторы және ситарда орындайтын музыкант. Ол классикалық музыканы орындайтын музыкант, сонымен қатар әлемнің әртүрлі жанрларындағы музыканттармен бірлесіп жұмыс істейді. Ол Кеннеди орталығы, Карнеги залы, Бродвей, Сидней опера театры, Ұлттық өнер фестивалі, Театр де ла Виль, Довер-Лейн музыкалық конференциясы және Ахмедабадтағы Сент-Ксавьер колледжі сияқты сахналарда және фестивальдерде өнер көрсеткен. Рави Шанкардың шәкірті болған ол, сыншылар мен сарапшылар тарапынан ұстазының дәстүрін лайықты жалғастырған музыкант ретінде мойындалған.

Ерте өмір

Шубхендра Рао 1964 жылғы 26 қарашада Оңтүстік Үндістанның Карнатака штатындағы Майсур қаласында дүниеге келген. Әкесі Н.Р.Рама Рао (Рави Шанкардың ең ерте және жақын шәкірттерінің бірі) оны ситардың құпияларымен таныстырды. Анасы Нағаратна – сарасвати виенасының шебері. Әпкесі Садхана Жаярам да ситарда ойнайды және қазір Мудденахаллидегі Сатья Саи Лока Сева институтында студенттерге сабақ береді. Рао жеті жасында Рави Шанкардан алғашқы сабақ алып, музыкалық білімін жетілдіру үшін Үндістанның түрлі қалаларында Шанкарға баруын жалғастырды. 1984 жылы ұстазының тілегімен Шүбхендра Делиге көшіп, нағыз гуру-шишья дәстүрінде онымен бірге тұрып, білім алды. Соңынан келген жылдар өзіне сыршылдық пен шығармашылық өзгерістердің кезеңі болды. Ол өзін тәртіпке келтіруге тырысып, күн сайын он екі сағатқа дейін жаттығу жасады. Ұстазы оның дарынын дамытып, толыққанды суретші болу үшін не қажет екенін түсінуге көмектесті.

Рави Шанкармен бірге және оған көмек көрсету

Оның білім алуының маңызды бөлігі – мұғалімге жеке концерттерде және оркестрлерде көмектесу болды. 1983 жылы 18 жасында ол алғаш рет Нью-Делидегі «Удай Утсав» кешінде өз ұстазымен бірге сахнада өнер көрсетті. 1988 жылы ол Ресейде CD ретінде жарық көрген «Live in Kremlin» оркестріне көмектесіп, онда өнер көрсетті. 1989 және 1990 жылдары ол Ұлыбритания мен Үндістанда «Ганашям» қойылымымен гастрольдік сапарда болды. 1985 жылдың ақпанында Нью-Делиде Шанкардың жеке концертіне көмектесуші ретінде алғаш рет қатысты. 1985 жылдан 1995 жылға дейін ол Шанкармен бірге бүкіл әлем бойынша көптеген концерттерде өнер көрсетіп, оның барлық шығармашылық жобаларына көмектесуді жалғастырды.

Мансап

1987 жылы Шубхендра Бангалор қаласында өзінің алғашқы жеке концертін өткізді. Шубхендра Карнеги залы мен Нью-Йорктегі Бродвей, Вашингтондағы Джон Ф. Кеннеди атындағы өнер орталығы, Миннеаполистегі Уокер өнер орталығы, Де-Мойн өнер орталығы, Гавайидегі Мауи өнер және мәдени орталығы, Сиднейдегі Сидней опера театры, Шотландиядағы Эдинбург фестивалі, Париждегі Театр де ла Виль, Гвернсидегі WOMAD фестивалі, Оңтүстік Африкадағы Ұлттық өнер фестивалі, Тегерандағы Фаджр халықаралық музыка фестивалі, Сингапурдағы Эспланад сияқты сахналарда өнер көрсеткен. Үндістанда Шубхендра Довер-Лейн музыкалық конференциясы, Колкатадағы ITC музыкалық конференциясы, Джулундхардағы Баба Харбаллабх Сангит Махасабха, Шанкарлал фестивалі және Нью-Делидегі Гунидас Саммелан, Ахмадабадтағы SAPTAK фестивалі және Бангалор қаласындағы Васантахабба фестивалі сияқты ірі музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Радио мен Ұлттық телеарнада тұрақты өнерпаз ретінде ол «Барлық Үндістан радиосы» тізімінде «А» дәрежесіне ие. Ол Үндістанның мәдени қатынастар кеңесі (ICCR) тарапынан орындаушы және гуру ретінде бекітілген. Әлемнің жетекші университеттері оны қонақ лекторы ретінде шақырып, үнді музыкасы туралы «лекция-демонстрациялар» жүргізеді. Аталған университеттердің ішінде Пейбоди музыка консерваториясы, Дьюк университеті, Йель университеті, Сакраменто университеті, Льюис және Кларк колледжі, Миннеаполис университеті, Винона мемлекеттік университеті және Небраска университеті бар. 2007 жылдың қараша айында Zee TV телеарнасы оған «Классикалық музыканың жас иконасы» сыйлығын табыс етті. 2014 жылдың желтоқсан айында Шубхендра Рао және Саския Рао Үндістанның өнер және мәдениет сенім қорынан «Дели Ратна» сыйлығымен марапатталды.

Ынтымақтастықтар

Шүббендра құлшыныспен және ынтамен жұмыс істейтін музыкант, ол түрлі жанрлардағы музыканттармен бірлескен. Ол үшін шығармалар жазған және бірлесіп жұмыс істеген музыканттардың арасында пипада ойнайтын Гао Хонг, джаз гитарисі Нгуен Ле, джаз гитарисі Фредди Брайант, әнші Рёко Мориама, джаз флейташы Джеймс Ньютон, таарда ойнайтын Цыаваш Борхани және каманчада ойнайтын Самер Хабиби бар. Ол сонымен қатар әйелі, виолончельші Саскиа Рао де Хааспен көптеген жобаларды іске асырды.

Композициялар

2008 жылдың тамызында Үндістанның жетекші телеарнасы NDTV Шубхендра мен Саскиаға Үндістанның 61-ші Тәуелсіздік күнін мерекелеу үшін музыкалық құрмет туындысын жазуды тапсырды. Бұл мерекеге үш күн ішінде MSN India сайтында 90 000-нан астам қаралым түсті. "Ғибадатханадан театрға" өндірісі үшін жазылған шығарма. "When Gods meet" атты туындының музыкасын Саскиа Рао де Хааспен бірлесіп жазды. 2009 жылы испандық негізін қалаушы әйгілі Висенте Феррердің 50 жылдығына арналған шарада Шубхендра мен Саскиа испан вице-президентінің қатысуымен оның туған жері мен Үндістан арасындағы байланысты бейнелейтін көтеріңкі шығарма жазды. "Ятра", яғни "сапар" деген мағынаны білдіретін композиция 2008 және 2011 жылдары АҚШ-тың Миннеаполис қаласында Рагамала би тобы үшін жазылды. "Ятра" бір күндік өмір циклын абстрактілі түрде бейнелейді, адамның тууынан бастап өмірінің соңына дейінгі жолын метафоралық тұрғыдан көрсетеді. "Қызыл гүл" (2011) – Рабиндранат Тагор мен Альберт Эйнштейннің музыканы әртүрлі адамдардың қабылдауы туралы әңгімесіне негізделген музыкалық диалог. Шубхендра мен Саскиа осы инновациялық идеяны екі әртүрлі мәдениет пен музыкалық парадигманың өзара байланысы арқылы ұсынды. "Vesaal" (2011) – Шубхендра мен Саскианың ирандық музыканттар Циаваш Борхани (тар), Самир Хабиби (кеманче) және Факхрудин Гаффари (томбак, дуф) есімдерімен үнді және парсы классикалық музыкасының қиылысу нүктелерін зерттейтін бірлескен жобасы. "Сенімнің бірлігі" – 2008 жылы сол аттас халықаралық конференцияның құрметіне жазылған туынды. Шубхендра мен Саскиа әртүрлі діндердің дұғалары мен рухани мәтіндеріне музыка жазды, музыканың кез келген діни көзқарастан рухани оянуға ұмтылатын адамға тигізетін әсерін көрсетіп, әлемдік музыкалық ансамбль құрды.

Мұғалім

Рао – өзінің буынының соңғыларының бірі, ол ежелгі "Гуру Шишья парампара" дәстүрімен білім алып келеді, оны Шубхендра осы күнгі күнге дейін үйретуде. Үндістанның Мәдени қатынастар кеңесінің тізіміндегі гуру ретінде, одан әлемнің түкпір-түкпірінен келген көптеген студенттер тәлім алады. Олардың кейбіреулері бірден 6-8 жылдай білім алады, ал кейбіреулері әр жыл сайын бірнеше айдан онымен бірге болады, ал тағы басқалары жыл бойы одан білім алуын жалғастырады.

Шубхендра және Саскиа Рао қоры

Shubhendra & Saskia Rao Foundation – коммерциялық емес ұйым, оның миссиясы: "Музыка – әрбір баланың туғаннан бастапқы құқығы!" Қордың мақсаты – мүмкіндігі шектеулі балаларға музыка арқылы толыққанды дамуға көмектесу. Олар Үндістан үшін арнайы әзірленген "Музыка баршаға: жастарды күштендіру үшін жаһандық музыкалық білім беру" атты ерекше оқу бағдарламасын қолданады. Қазіргі уақытта Қор 150-ден астам мектеп оқушысымен, Nizamuddin Basti ауданында тұратын балалармен жұмыс істеп, оларды музыка арқылы дамытуда, сондай-ақ ересектерге арналған іс-шаралар, мұғалімдерді оқыту және қала бойынша кездейсоқ музыкалық іс-шаралар мен концерттер ұйымдастыруда.

Жеке өмір

Шубхендра Рао 2001 жылдың 3 ақпанында Саскиа Рао де Хаасқа үйленді. Олардың Ишан есімді ұлы бар, ол пианино мен ситарда ойнауды үйренуде.