Кіріспе

Француз армиясының корпусы – Troupes de Marine немесе TDM, кейде ағылшын тілінде «француз теңізшілері» деп аталады, француз армиясының маңызды құрамдас бөліктерінің бірі болып табылады және бірнеше мамандықтарды қамтиды: жаяу әскер, әуе шабуылы, бронетехникалық кавалерия, артиллерия, инженерлік және байланыс (сигнал) бөлімдері. Теңізшілер корпусының ең басты міндеті – теңіздің ар жағындағы елдерде, соның ішінде Францияның теңізден тыс аумақтарында және бұрынғы француз колонияларында қызмет ету болып табылады. Корпус құрылғаннан бері Францияның барлық әскери науқандарына, отандық және әлемнің түкпір-түкпіріндегі операцияларға қатысты. Олар Францияда, Францияның теңізден тыс департаменттері мен аумақтарында, сондай-ақ Африкада дислокацияланған. Тарихи тұрғыдан алғанда, амфибиялық соғыс мамандары болған француз теңізшілері 1960 жылдардың соңынан бастап кәсібилендіруді дамытуға үлкен үлес қосты және шетелдегі әскери науқандарға жақсы дайындалған. 1964 жылы Габонда, 2002 жылы Ауғанстанда, 1990 жылы Бірінші шығанақ соғысында және 2013 жылы Малиде олардың бөлімшелері алты онжылдық ішінде алпыстан астам әскери операцияға қатысты. Францияның экспедициялық қабілетінің маңызды бөлігі ретінде, олар жоғары білікті сарбаздар және кәсібилігімен және мықты корпустық рухымен ерекшеленеді. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, 17 000-нан астам әскерден тұратын Troupes de Marine 26 полктан құралған және француз армиясының шамамен 15% құрайды.

Тарих

Troupes de marine бұрын Troupes coloniales деп аталатын, оның тамыры француз теңіз флотының Troupes de la marine әскерлеріне дейін жетеді. Француз колониялары Ministère de la Marine (британдық Адмиралтействомен салыстырылатын) бақылауында болғандықтан, теңіз жаяу әскері колонияларды қорғады.

Шығу тегі

Troupes d'Outre Mer, содан кейін 1958 жылы Француз одағының таратылуы кезінде Troupes de Marine деп аталды, олардың бастауы 1622 жылы кардинал Ришелье құрған Compagnie Ordinaire de la Mer (Жалпы теңіз компаниялары) -на барып тіреледі. Бұл компаниялар патшалық теңіз кемелеріне әскери артиллерияға қызмет ету үшін және жау кемелеріне шабуыл жасауға қатысу үшін жұмсалды. Олар сонымен қатар түрлі теңіз порттарын күзетуге де жауапты болды. Теңіз жаяу әскерлерінің артиллериясы, жаяу әскерлеріне (фюзельщиктер мен гранадерлерге) қарағанда аз болғанымен, Troupes de la marine үшін шешуші күш болды, себебі олар тиісті теңіз артиллериясы офицерінің бұйрығымен теңіз қаруларын жылжыту және орнату жұмыстарын жүзеге асырды. 18 ғасырда олар Compagnies Franches de la Marine құрамын құрады, олар негізінен Жаңа Францияға (Nouvelle France) тарады (ерекшелігі: бұл теңізшілер Еуропада жұмысқа алынды, ал теңіз офицерлері жергілікті жағдайды жақсы білгендіктен сол жерде тағайындалды). Осыдан бері, зәкір француз корольдік теңіз флотымен болған бұрынғы байланыстарының құрметі ретінде Troupes-тің ресми символы болып табылады. Жеті жылдық соғыста Франция жеңілгеннен кейін, бұл әскерлер, теңіз жаяу әскерлерінің қалған бөлігімен бірге, Шозель үкіметтері кезінде француз армиясына қосылды. 1760 жылдың соңында олар бостандыққа шыққаннан кейін, Америка революциялық соғысында колонияларға көмектесу кезінде туған шығындарды толықтыру үшін Әскери министрліктен келген көптеген офицерлерді сақтап қалды. Бұл әскерлердің санасы өзгерді және теңіз жаяу әскерлері мен олардың офицерлері арасындағы айырмашылық күшейді. 1786 жылы екі теңіз кемесі корпусы мен олардың әскерлері, Теңіз флотының кемелеріне бекітілген теңіз артиллериялық роталарымен бірігуге тырысты; алайда, бұл тәжірибе айтарлықтай нәтиже бермеді.

Әдеттегі теңіз компаниялары мен теңіз әскерлері (16221673)

Корольдік-мариндік және Колбер құрған Вермандои полкіне жататын жеке роталар Дюнкеркте, Гаврде, Бресте, Рошфортта және Тулонда орналасқан. Олар көк қаптамалы ақ/сұр түсті киім киетін. 1670 жылдары Колбер және Франсуа Мишель ле Теллиер, маркиз де Лувуа сияқты министрлер басқаратын жаңа корпус ұйымдастыруда маңызды өзгерістер болды, олар тиісінше Әскери-теңіз мемлекеттік хатшысы және Соғыс мемлекеттік хатшысы болды. Ла-Марин полкінің төрт полкі Ла-Марин хатшылығынан Ла-Герр хатшылығына ауыстырылды. Полктер енді тікелей француз теңіз күштерінің құрамына кірмеді, бірақ «Troupes de marine» атауы сақталды. Революция кезінде Ла-Марин, Корольдік теңізшілер, Корольдік кемелер және Режимент де-Амираль (қайтадан Вермандои полкі деп аталған) полктері француз армиясына толыққандай біріктірілді, 1791 жылы сәйкесінше 11-ші, 60-шы, 43-ші және 61-ші де Линне полктеріне айналды. 1671 жылы Корольдік теңіз күштері 196 әскери кемеден тұратын күшті күш болды. Колбер ірі әскери кемелердің экипаждарының бір бөлігін құруға арналған «қорғаушы сарбаздардың» 100 ротасын құруға шешім қабылдады. Алайда, 1673 жылы Лувуа осы адамдарды француз армиясына қайта бағыттады. Осы күннен бастап жоғары әскери және теңіз офицерлері әр кемеге жеке экипаждар мен теңізшілерді жинауға міндетті болды. Әртүрлі теңіз порттарында «levées» (таңдаулы әскери шақыру) жүйесін қолдана отырып, теңіз пресіне ұқсас, әскери-теңіз және теңіз офицерлері өз кемелерін толықтыра алды. Алайда, бұл жүйе тез арада шектеулеріне жетті. Жинағандардың көбінесе тәртіп пен тәжірибе жетіспеді, олар алғашқы сапарынан кейін босатылды немесе дезертирлік жасады, бұл айлар бойына өткен оқытуды ысырап етті. 1682 жылға дейін француз теңіз күштерінде тәжірибелі теңізшілер мен сарбаздар жетіспеді.

Тегін теңіз роталары мен теңіз артиллерия корпусы (16901761)

Теңіз әскерлері бөлімдері 17 ғасырдың соңында әскери порттарды күзетуге арналған жаяу әскер бөлімдерін (Warden Soldiers Companies немесе compagnies de soldats gardiens, 1671 жылы құрылған) және жағалау батареяларында қызмет етуге арналған артиллерия бөлімдерін (Bomb Companies немесе compagnies de bombardiers, 1689 жылы құрылған), теңіз артиллериясын оқытуды (Apprentice Gunner Companies немесе compagnies d'apprentis cannoniers, 1689 жылы құрылған) және теңіз артиллериясын басқаруды (Artillery Commissaries немесе Commissaires d'artillerie, 1631 жылы құрылған) қайта ұйымдастыру арқылы құрылды. Compagnies franches de la Marine (Free Marine Companies) 1690 жылы құрылған. Әрбір ротаға әскери портты және оның жақын жағалауын күзету міндеті жүктелді. 1695 жылдан бастап роталар ірі порттардың (Брест, Рошфорт, Тулон) маңында батальондарға біріктірілді. 1761 жылы теңіз роталары мен батальондары таратылды. Corps d'artillerie de Marine (Marine Artillery Corps) 1692 жылы жағалау артиллериясының оқытылуын және қолданылуын қадағалау үшін құрылды. Корпус 1761 жылы таратылды.

Революция және Бірінші француз империясы (1786-1816)

1786 жылдан кейін теңіз жаяу әскерлері бөлімдері көбінесе артиллерия бөлімдеріне дейін қысқартылды, тек қысқа мерзімді жаяу әскер полктерін қоспағанда (1792–1794). Корольдік теңізші-артиллеристер корпусы (Royal Sailors Gunners Corps), 1786 жылдың 1 қаңтарында құрылған. Корольдік теңізші-артиллеристер корпусы – бұрын теңізшілердің міндеттерін орындау үшін теңізшілерді пайдалануға жасалған алғашқы әрекет. Бұл теңіз артиллерия корпусы 1792 жылы таратылып, оның міндеттері жаңа теңіз бөліміне берілді. Теңіз артиллериясы және жаяу әскер корпусы (Corps d'artillerie et d'infanterie de marine), 1792 жылы құрылған. Корпустың құрамында төрт жаяу әскер полкі, екі артиллерия полкі, екі инженерлік рота және екі оқу ротасы болды. Жаяу әскер бөлімдері 1794 жылы әскерге берілді. Теңіз артиллерия корпусы (Corps d'artillerie de marine), 1794 жылы Артиллерия және жаяу әскер корпусының артиллерия бөлімдерінен құрылған. Ол жеті жартылай бригададан тұрып, 1803 жылы төрт полкке қайта құрылды. Корпус Наполеон I-нің таққа отыруымен (1804) Империя атағын алды, ал Людовик XVIII-нің қайта оралуымен (1814 және 1815) Корольдік атағын алды. Бұл бөлімдер Франция үшін Француз революциялық соғыстары кезінде және Наполеон соғыстарының барлығында шайқасты.

19 ғасыр

XIX ғасырдағы отаршылдық экспансия Оңтүстік-Шығыс Азияда, Тынық мұхиты мен Батыс Африкада француз теңізшілері мен морпештерінің бірлескен кең қолданысына алып келді. Troupes de marine-ге француздың Азия, Африка және Америкадағы колонияларындағы үстемдігін қамтамасыз ету міндеті жүктелді. Революциялық кезеңде 1792 жылы жаңадан құрылған troupes de marine мен әскери-теңіз флотының кемелері арасында айқын бөлініс жасалды. Наполеон тұсында troupes de marine негізінен желілік жаяу әскер ретінде қолданылды. Императорлық гвардия таратылғаннан кейін, қалпына келтіру кезеңінде 1818 және 1822 жылдар аралығында қайта ұйымдастыру барысында жеке теңіз артиллериясы (Artillerie de Marine) және теңіз жаяу әскері (Infanterie de Marine) бөлімшелері құрылды. Бұл екі корпус халық арасында тиісінше «bigors» және «marsouins» деп белгілі болды. 1831 жылдан бастап бұл екі әскер түрі әскери кемелерде қызмет етуді тоқтатты және тек қана қалыпты әскерлік жабдықтармен және қару-жарақпен жарақтандырылды. Олардың міндеті енді жаңа француз отарлық территорияларында құрлықта қызмет ету, сондай-ақ Францияның ішіндегі ірі теңіз порттары мен базаларын қорғау болды. Шілде монархиясы басқарған әртүрлі отарлық немесе сыртқы операциялар, негізінен морпештер мен олардың әскерлері тарапынан жүзеге асырылды, бұл 1846 жылы соңғысының жаңаруына және санын арттыруға әкелді. 1848 жылғы революция олардың санын күрт қысқартуға соқтырды. Қырым соғысында олар, флоттың әскери кемелерінің жабдықтарымен бірге, Севастополь қамалындағы қабілеттерін көрсетті, адмирал Шарль Риго де Женойлидің бұйрығымен әскери кемелерден ауыр артиллериялық құралдарды түсіруге (қамау артиллериясын құру үшін) көмектесті. 1855 жылдан бері құрметпен еске алынып, 1846 жылғы штаты қайта құрылған морпештер Екінші француз империясының экспедициялары кезінде өздерінің қабілеттерін тағы да көрсетті. 1870 жылы теңіз артиллериясы мен жаяу әскері алғаш рет үлкен бірлікке біріктірілді: генерал Эли де Вассойннің Көк дивизиясы, бұл ат морпештердің майдан әскерлерінен ерекшеленуі үшін киген көк түсті униформасына байланысты берілді. Франко-прусс соғысынан кейін морпештер Францияның екінші отарлық империясын құруға қатысты.

Теңіз жаяу әскері мен теңіз артиллериясы полктары (18161900)

1816 жылғы 21 ақпанда Людовик XVIII-нің L'infanterie de marine-ді қайта құру туралы корольдік жарлығы екі полкті бекітті. Бұл 1838 жылы үш полкке, ал 1854 жылы төрт полкке дейін көбейтілді. 1-ші полк Шербургте, 2-ші Брестте, 3-ші Рошфортта және 4-ші Тулонда орналасқан. 1890 жылы L'infanterie de marine сегіз полкке дейін көбейтілді. 1793 жылы құрылған L'artillerie de marine 1814 жылы бір полк болып құрылды. Екіншісі 1893 жылғы 8 шілдеде қосылды. Бұл дәуірде болған шайқастарға Балтық теңізіндегі Бомарсунд (1854), Азов теңізі мен Қырым (1855-56), Қытайдағы Ки Хоа (1860) және Мексикадағы Пуэбла шайқасы (1863) кірді. Олардың ең әйгілі шайқасы Франко-Прус соғысындағы Базель шайқасы (1870) болды. Troupes de marine Қытай-Француз соғысында (1884 жылдың тамызынан 1885 жылдың сәуіріне дейін) және оған дейінгі Тонкиндегі (Солтүстік Вьетнам) жарияланбаған жаулық әрекеттер кезеңінде шайқасты. 1883 жылдың маусымы мен 1886 жылдың сәуір айы аралығында Тонкин экспедициялық корпусына бірнеше теңіз жаяу әскер батальондары мен теңіз артиллериясы батареялары кірді. Бұл бөлімшелер Сон Тэй жорығында (1883 жылдың желтоқсаны), Бак Нин жорығында (1884 жылдың наурызы), Хунг Хоаны басып алуда (1884 жылдың сәуірі), Бак Лэ тұзағында (1884 жылдың маусымы), Килунг жорығында (1884 жылдың қазанынан 1885 жылдың маусымына дейін), Ю Оц шайқасында (1884 жылдың қарашасы), Нуи Боп шайқасында (1885 жылдың қаңтары), Ланг Сон жорығында (1885 жылдың ақпаны) және Пескадор жорығында (1885 жылдың наурызы) қатысты. 1885 жылдың наурыз айында подполковник Анже Лоран Джованнинеллидің 1-бригадындағы екі теңіз жаяу әскер батальоны Хоа Мюк шайқасында қытай траншеяларына шабуыл жасап, ауыр зардап шекті. Француз жеңісі Хоа Мюкте Туйен-Кванг қоршауын жеңілдетті, содан кейін Туйен-Квангта жыл сайынғы рәсімде атап өтілді. Француз шетелдік легионының сарбазы (қоршалған гарнизонды білдіреді) және теңіз жаяу әскері (жардам колоннасын білдіреді) қоршалған француз постының жеңілдігінің мерейтойында салтанатты түрде қару ұсынды. Француз теңіз флоты, теңіз флоты министрлігінен теңіз жаяу әскерлері жасақтарын алуда қиындыққа тап болғандықтан, 1856 жылы Фюзилер теңізшілерін құрды. Фюзилер теңізшілері бастапқыда теңізшілерден, жоғары дәрежелі және теңіз офицерлерінен құралған. Олар кемелерде "теңіз" жасақтарын құру және шағын масштабтағы қонуларды жүргізу үшін арнайы жаяу әскерді даярлауға қатысты. Ағылшын тілінде сөйлейтін замандастарынан айырмашылығы, олар әскери атақтарды қабылдамай, теңізшілер санына қарай бағаланды.

Колониалдық әскерге айналу

1890 жылы Колониялар министрлігі Теңіз министрлігінен бөлінді. Бұл, енді тек колонияларда ғана қызмет ететін «де Марин» әскерлері қай ведомствоға бағынуы керек деген мәселені тудырды. 1900 жылғы 7 шілдедегі жарлық бойынша, атауы өзгертілген әскерлер [[Франция Қорғаныс министрі]]нің қарауына берілді және осылайша француз армиясының құрамына еніп, «Troupes coloniales» деп аталды. Теңіз тарихын еске түсіру үшін олар әскери белгісіздік таңбасын сақтап қалды. «Troupes coloniales» екі бөлімнен тұрды. Бірі – Францияның колониялық күштері, бес жылдық мерзімге ерікті түрде келісім шарттарымен тіркелген еуропалықтардан құралған. Бұл кәсіби әскерлер (әскерге шақырылғандардан өзгеше) Солтүстік Африканы қоспағанда, француз колонияларындағы қызметтік сапарларға шағын топтармен жіберілді. Олар тамғылы (толығымен ақ) бөлімшелерде қызмет етті немесе жергілікті тұрғындардан жасақталған әскерлерді (тирайлерлер, сипайлар және т.б.) жұмысқа алу, оқыту және басқаруда офицерлер мен сержанттар ретінде жұмыс істеді. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында жергілікті әскерлердің саны артуымен еуропалықтардың «туған» отаршылдық әскерлерінің үлесі біртіндеп азайды. Бұл жүйенің бір мәселесі – отаршылдық және еуропалық соғыс үшін қажетті жаттығулар мен жабдықтардың өзгешелігі болды. Африка мен Оңтүстік-Шығыс Азиядағы әр түрлі колониялардағы қызмет жағдайлары да әртүрлі болды. Дегенмен, отаршылдық әскерлердің екі түрі Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда, сондай-ақ Индокитай соғысында және Алжир соғысында табысты қолданылды. Теңіз артиллериясының құрылыс бөлімі (метрополиядағы теңіз артиллериясының қаруларын жобалаған және құрастырған) 1900 жылғы қайта ұйымдастырудан кейін отарлық артиллерияның бір бөлігіне айналды. 1909 жылы артиллерияны жобалау және өндірумен айналысқан отарлық офицерлер жаңадан құрылған «Теңіз артиллериясы инженерлері» корпусына ауыстырылды; бұл корпус Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз теңіз флотының жаңа корпусымен біріктіріліп, кейіннен кемелер құрылысына жауапты Теңіз инженерлері корпусына қосылды. 1905 жылы Франциядағы (19 әскери округте) орналасқан «Troupes coloniales» салмағы 2 123 офицер және 26 581 қатардағы әскерден тұрды. Колониялардағы әскер саны 1 743 офицер, 21 516 еуропалық әскер және 47 868 жергілікті сарбазды құрады.

Колониалдық әскерлер (19001958)

Труппалар армияға ауысқан кезде бөлімше атаулары "теңізші" дегеннен "колониалды" деп өзгертілді, ал Фюзилер теңізшілері француз теңіз күштерінің құрамында қалды. Колониалдық әскерлер әлі де кейде десант операцияларында қолданылды, бірақ бұл теңіз кемелеріне кіретін порттардың жанында немесе колониялық гарнизондарда орналасқан бөлімшелердің дайын болуымен байланысты болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Дарданеллдегі Галлиполи шайқасында Corps expéditionnaire d'Orient құрамындағы әскердің үштен екісі Колониалдық әскерлерден тұрды, оның ішінде 4-ші, 6-шы, 7-ші және 8-ші колониалды жаяу әскер полктері мен колониалды артиллерия. (Галлиполидегі артиллерия құрамында Troupes Coloniales-тен артиллериялық бөлімшелер болған жоқ.) Дегенмен, Колониалдық әскерлер Африка немесе Азиядағы құрлықтағы әскери науқандарда немесе екі дүниежүзілік соғыс кезінде Францияның өзінде әрекет етуі мүмкін еді. Екінші дүниежүзілік соғыста бір колониалды бөлім атауында "теңізші" деген сөз болды – Bataillon d'Infanterie de Marine du Pacifique (BIMP). Колониалдық әскерлердің екі дивизиясы американдықтармен десанттық тактиканы үйренді және Корсикаға (6-шы Марокко таулы дивизиясы) және Эльбаға (9-шы колониалды жаяу әскер дивизиясы – 9e DIC) десант түсірді. Бұл екі дивизия да "Драгун" операциясының келесі кезеңінде Францияның оңтүстігіне қонды. Француздар АҚШ-тан осы екі дивизияны Тынық мұхитына жапондықтарға қарсы күресуге және кейіннен француз Индокитайын қайтарып алуға тасымалдауды қалады, бірақ көлік мәселесі туды. Колониалдық әскерлер екі дүниежүзілік соғыста да өзін танытты. Француз қарулы күштерінің ең көп марапатталған полк тулары – Марокко колониалды жаяу әскер полкінің (RICM) және 2-ші теңіз жаяу әскер полкінің (2e RIMa) тулары. 1945 жылдан кейін деколонизация соғыстары Индокитай, Алжир және Мадагаскардағы колониалды әскерлерді қамтыды. 1962 жылдан кейін Африкадағы операцияларды қайта атаудан өткен de Marine және Légion étrangère әскерлері жүргізді, олар негізінен немесе толығымен "қызметке алынған" (әскери міндеттен босатылмаған) сарбаздардан тұратын жалғыз бөлімшелер болды. Бұл Чадта, Ливанда және бұрынғы Югославияда да осылай болды, ал бұрын метрополия әскерлері ерікті сарбаздарды қабылдауға кіріспеді. 2001 жылдан кейін міндетті әскери қызмет тоқтатылуы француз армиясының қалған бөлігін шетелдегі операцияларға жөнелтуге мүмкіндік берді.

Troupes de Marine (1958 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Франция өз отарларынан бас тартқаннан кейін, 1958 жылдың 1 желтоқсанында Troupes d'Outre Mer (Теңізден тыс әскерлер) атағы Troupes Coloniales (Отар әскерлері) атағын алмастырды. Соңында, 1961 жылдың 4 мамырында "Troupes de marine" (Теңіз әскерлері) тарихи атағы қайта қабылданды, бұл жолы барлық Troupes Coloniales үшін. Олар Францияның араласу күштерінің маңызды құрамына айналды. 1963 жылдың шілдесінде Troupes de marine-нің 9-шы теңіз жаяу әскері бригадасы (9e Brigade d'Infanterie de Marine) (9e BIMa) француз араласу күштерінің бір бөлігі ретінде құрылды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста Эльбаға сәтті десант шабуылын жасаған 9-шы отарлық жаяу әскер дивизиясының (9e DIC) атымен аталып, оның нышаны да сол дивизияныкі болды. Теңізден тыс қалған Troupes de marine Forces d'outre mer (Теңізден тыс күштер) құрамына кірді. 1964 жылы араласу күші екі әуе десанттық бригада мен бір механикаландырылған бригаданы қосып кеңейтілді және 11-ші араласу дивизиясы болып құрылды, ол 1971 жылы 11-ші парашют дивизиясы болды. 1976 жылы Troupes de marine осы дивизиядан бөлініп, жеке араласу күшін құру үшін шығарылды, ал 9-шы теңіз жаяу әскері бригадасы 1976 жылдың 1 қаңтарында 9-шы теңіз жаяу әскері дивизиясы (9e DIMa) құру үшін кеңейтілді. Бұл дивизия 1983 жылы Force d'Action Rapide (FAR) (Жедел әрекет күштері) деп аталған араласу күшінің десанттық бөлігі болды. Теңізден тыс мұрағаты мен араласу күштерінде қолданылуының нәтижесінде Troupes de marine көбінесе ерікті кәсіби әскерлерден құралды, себебі Францияда әскерге шақырылғандар заң бойынша теңізден тыс міндеттен босатылады. Француз армиясының кіші, кәсіби күшке айналуы француз армиясының бригаданы өзінің ең ірі құрамы деп белгілеуіне әкелді, ал 9-шы теңіз жаяу әскері дивизиясы 1999 жылдың 1 шілдесінде қысқартылып, 9-шы жеңіл брондалған теңіз жаяу әскері бригадасы (9e Brigade Légère Blindée de Marine) (Франция) болды, ал 2016 жылы қайтадан 9-шы теңіз жаяу әскері бригадасы (9ème Brigade d'Infanterie de Marine) аталды. Troupes de marine француз армиясының "құралдарының" (корпустарының) бірі болып табылады, оған басқа корпустармен (артиллерия, кавалерия, байланыс, бронетехника, десантшылар) байланысты мамандықтар кіреді, бірақ теңізден тыс орналасу арнайы мамандық болып саналады.

Есімдіктер

Теңіз жаяу әскерлері француз тілінде marsouins ("Порт дельфині") деп аталады, себебі олар дельфиндер сияқты, кемелерге ілесіп жүреді, бірақ шын мәнінде экипаждың құрамына кірмейді. Теңіз артиллерияшылары bigors деп аталады, осы лақаптың шығу тегі даулы. Ол "bigue dehors" деген бұйрықтан шыққан болуы мүмкін, яғни кемеге қару-жарақ тиеуге берілген команда. Сонымен қатар, ол bigorneau (ағылшын тілінде – ұлу) сөзінен де шыққан болуы мүмкін, олардың қаталдығы мен шайқаста өз орнынан қозғалмауы немесе олардың қызметі көбінесе жағалаудағы тасты жартастарда тұруға мәжбүр еткендіктен.

Униформа

Қазіргі Troupes de marine формасы француз армиясының басқа бөлімшелеріне ұқсас (ақшыл беже, қарапайым жасыл немесе жағдайға қарай орман немесе шөл маскировкасы). Ерекше белгілері – қою көк береттегі алтын металлдан жасалған теңіз анкері белгісі (теңіз десантшылары қызыл берет киеді және олардың белгісі алтын металл анкері мен әуе шабуылы бөлімшелерінің күміс қанатынан тұрады). Бұл белгі беретке немесе кепидің алдына тігіледі. Қазіргі заманғы толық формаға қою көк кепи, сары жиектелген эполеттер (ресми түсі – нарцисс) және теңіз көк галстук (мойынға тағылатын шарф) кіреді. Африка және Индоқытайдағы отарлық қызмет тарихы бар кейбір бөлімшелер кейде қызыл белдік киеді. Дәстүрлі форма көк кепиге қызыл жолақ, екі жақты көк түсті түймелі жең, ашық көк шалбар және сары эполеттен тұрады. 1914 жылға дейін барлық шендер киген көк форма 1930 жылы қалыпты қызметкерлерге қайта берілді және әлі де оркестрлер киеді. Осы дәстүрлі форма 1870 жылғы Франко-Пруссия соғысына қатысқан Troupes de marine бөлімшелеріне «Көк дивизия» деген лақап ат берді. Колониялық кезеңде шетелде пит шлемдері көк, хаки немесе ақ формамен киілген. 1960 жылдардың басына дейін Troupes de marine-нің ерекше белгісі қызыл жолақты және анкер белгісі бар қою көк калот (саяхаттық/жақты қалпақ) болды.

Кепи және дәстүрлі эполетталар

Қазіргі кепи жаңа ғасырға келген жауынгерлерге салтанатты шарада табыс етіледі. Ол басқа бас киімдері тағайындалмаған жағдайда офицерлер мен сержанттар киеді. Кепи толығымен қара көк түсті – өте қара көк, көбінесе қара деп қате түсініледі, қызыл (қатардағы жауынгерлер мен капралдар) немесе алтын (сержанттар мен офицерлер) жиегімен әшекейленген. Барлық кепилерде теңізшілердің якорь белгісі бейнеленген. Кепи кимеген кезде якорь әрқашан көрінетіндей етіп қойылған болуы керек. ТМД қолданатын «дәстүрлі» эполеттер офицерлер мен сержанттар үшін алтын, ал қалған әскери шендер үшін «нарцисс» сары түсті жүннен жасалған. Бұл түс пен өрнек Франция материгіндегі жеңіл жаяу әскер бөлімшелерінің тарихи эполеттерінен алынған.

Алтын шұбырттар

Теңіз "атты" бөлімшелерінің офицерлері (яғни, бұрын жылқыны, немесе қазіргі уақытта бронетранспортты пайдаланғандар) белгілі бір жағдайларда алтын шпорын тағу құқығына ие. Бұл француз атты әскерінің күміс шпорын тағу практикасынан өзгеше. Дәстүр бойынша, Ұлыбританияның Виктория патшайымы осы ерекшеліктерді император Наполеон III-тен Крымдағы Балаклава шайқасынан (1854) кейін британдық әскерлерді қырып-жоюдан құтқарған теңіз жаяу әскерін құрметтеу үшін сұраған.

Қалқан

Офицерлер мен басты сержанттар ерекше жағдайларда парадтық формасының бір бөлігі ретінде қылыш тағуға құқылы. Бұл қылыштың жүзі тік болып келеді, ол басқа әскер түрлерінің иілген шабуылдық қылыштарынан өзгеше, Корольдік теңіз жаяу әскері мен Ұлыбритания қарулы күштерінің қалған бөлімдеріне ұқсас. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері бұл қылыш өте сирек қолданылады.

Қызыл берет

Теңіз жаяу әскерінің бронетанкті, артиллериялық және жаяу әскер полктері алтын якорь белгісі бар қою көк түсті берет киеді. Теңіз жаяу әскерінің парашют полктері (1-ші RPIMa, 2-ші RPIMa, 3-ші RPIMa, 8-ші RPIMa) якорь және қанат белгісі бар қызыл берет киеді, бірақ 1-ші RPIMa, Арнайы күштер полкінің әскери қызметшілері қызғылт түсті берет киеді. Қызыл берет алғаш рет 1944 жылдың тамызында Екінші дүниежүзілік соғысының француз десанттық SAS-іне таныстырылды, ал 1944 жылдың 11 қарашасында 2-ші RCP кезінде өткен парадта бұл полк алғаш рет осы беретті SAS белгісімен киді. Алайда, бұл десантшылар сол кезде Әуе күштеріне қарасты болды. Индокитайда 1-ші SAS парашют бригадасы бұл дәстүрді сақтап, 1948 жылы қайта қолданды. 1952 жылы генерал Жан де Латтр де Тассиньинің бұйрығымен Индокитайдағы барлық парашютшілер үшін ресми түрде стандартты бас киім ретінде бекітілген қызыл берет (Легиондықтардан басқа), 1957 жылы француз армиясының барлық әуе шабуылы жасаушы бөлімдері үшін қалыпты жағдайға келді, легионер парашютшілері өздерінің дәстүрлі жасыл беретін сақтап қалды, ал 1-ші RPIMa 2015 жылы қызғылт түсті беретке көшті.

Марсуиндер, бигорлар және биффиндер

Марсуиндер мен Бигорлар француз армиясының басқа тармақтарын "биффиндер" (жыртық киім кигендер деген сленг) деп атайды. Бұл атау XIX ғасырда флоттың, теңіз жаяу әскерінің және артиллерияның теңізшілері өздерінің әдемі түрімен мақтанып, армия сарбаздарын олармен салыстырғанда шалаңдықпен айыптаған кезде пайда болған. Легион бұл лақаптан босатылған, бұл, әдетте, марсуиндер мен легионерлер арасындағы ерекше қарым-қатынасты көрсетеді.

Дәстүрлер

Теңіз әскерінің мерекесі: Құдай атымен, отаршылдар ұзақ жасасын! Бұл сөздің атақты миссионер Шарль де Фукодан бастау алғанына сеніледі, ол отаршыл әскерлер құтқарып алғанда: "Құдайдың атымен, ұлы отаршылдар!" деп айқайлаған екен. Теңіз әскерлерін мерекелеуге арналған жыл сайынғы шаралар 31 тамыз және 1 қыркүйекте – Көк дивизияның жылдығында өтеді. 31 тамызда барлық теңіз бөлімшелері теңіз әскерлері мұражайы орналасқан Фрежус қаласында парадқа қатысады. 1 қыркүйекте ветерандар Арденн аймағындағы Базельде салтанатты жиын өткізеді.

Алтын зәкір

Аңкер – ежелгі заманнан бері теңіз символы болғандықтан, XVIII ғасырдың соңында француз теңізшілерінің формасында пайда болды. Теңіз жаяу әскері мен артиллерия бөлімдері осы белгіні сол кезде қабылдады және ол Troupes de marine-дің қазіргі таңбасы болып табылады. 1772 жыл: корольдік жарлық француз корольдік теңіз флотының, соның ішінде теңізшілер полкінің формасында порт аңкері белгісін қарастырады. 1900 жыл: аңкер Колониялық жаяу әскерлермен бірге Армияға ауыстырылды. 1916 жыл: Колониялық әскерлер жалындаған гранатаның үстіндегі аңкер белгісін қабылдады (граната – элиталық әскерлердің дәстүрлі айырмасы). 1919 жыл: Колониялық әскерлердің барлық офицерлері кепилеріне алтын аңкерді бекітті. 1920 жыл: аңкер кабельмен торылған күйінде Колониялық әскерлердің жалпы белгісіне айналды. 1933 жыл: Колониялық артиллерияның әскерлері енді граната белгісін тағуды тоқтатты. 1935 жыл: Колониялық әскер штабының офицерлері тағатын жеңде аңкер белгісі жеке пайда болды. 1939 жыл: аңкер енді торылған кабельмен тағылмады. 1945 жыл: аңкер Колониялық әскерлердің барлық атрибуттарында (бас киімдер мен формалардың ішінде) тағылуына ресми рұқсат берілді. 1953 жыл: КТ үшін «дәстүрлі» аңкер дизайны бекітілді. 1962 жыл: Корпус регламенттеген TDM береті енгізілді, ал алтын аңкер белгісі DUI (Бөлімнің ерекше белгісі) ретінде пайдаланылды. 1985 жыл: «дәстүрлі» аңкерді белгі ретінде тулар мен штандарттарда тасуға рұқсат берілді.

Орналасқан жері

Француз армиясының осы тармағының ерекше міндеті – әртүрлі мамандықтарды біріктіру: жаяу әскер, артиллерия, атқыштар (күрделі), парашютшілер, байланыс және инженерлік бөлімдер. Бұл мамандықтар, Troupes de marine тармағында біріктірілгендіктен, армияның басқа бөлімдерінде жеке қару түрлері ретінде қарастырылады.