Кіріспе
Тарихи венгр аймағы, қазіргі уақытта негізінен Словакияда. Жоғарғы Венгрия – Felvidék (сөзбе-сөз: "Жоғарлық") аталымының ағылшын тіліндегі дәстүрлі аудармасы, бұл Венгрия Корольдігінің тарихи солтүстік бөлігін білдіретін венгр термині, қазіргі уақытта көбінесе Словакия аумағын құрайды. Бұл аймақ Felső Magyarország (сөзбе-сөз: "Жоғарғы Венгрия") деп те аталады. Габсбург-Осман соғыстары кезінде Жоғарғы Венгрия Венгрия Корольдігінің тек солтүстік-шығыс бөлігін ғана қамтыды. Солтүстік-батыс аймақтары (қазіргі Батыс және Орталық Словакия) Төменгі Венгрияға қарасты. 18-19 ғасырларда Жоғарғы Венгрия аталымы корольдіктің барлық солтүстік аймақтарын білдіре бастады. Жоғарғы Венгрия халқы әртүрлі этникалық топтардан тұрды, оның ішінде негізінен словактар, венгрлер, немістер, ашкеназдық еврейлер және русиндер болды. Алғашқы толық демографиялық мәліметтер 18 ғасырдан бастап қол жетімді, онда словактар Жоғарғы Венгрияның басым бөлігін құрады. Словактар бұл аумақты "Словенско" (Словакия) деп атады, бұл термин 15 ғасырдан бастап жазбаларда кездеседі, бірақ нақты анықталмаған және словактар қоныстанған аймақтың Жоғарғы Венгрия ішінде ерекше заңдық, конституциялық немесе саяси мәртебесі болған жоқ.
Upper Hungary is the usual English translation of Felvidék (literally: "Upland"), the Hungarian term for the area that was historically the northern part of the Kingdom of Hungary, now mostly present day Slovakia. The region has also been called Felső Magyarország (literally: "Upper Hungary"; ). During the Habsburg–Ottoman wars, Upper Hungary meant only the northeastern parts of the Hungarian Kingdom. The northwestern regions (present day western and central Slovakia) belonged to Lower Hungary. Sometime during the 18th or 19th century, Upper Hungary began to imply the whole northern regions of the kingdom. The population of Upper Hungary was mixed and mainly consisted of Slovaks, Hungarians, Germans, Ashkenazi Jews and Ruthenians. The first complex demographic data are from the 18th century, in which Slovaks constituted the majority population in Upper Hungary. Slovaks called this territory "Slovensko" (Slovakia), which term appears in written documents from the 15th century, but it was not precisely defined and the region inhabited by Slovaks held no distinct legal, constitutional, or political status within Upper Hungary.
Қазіргі қолданысы
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін «Felvidék» терминінің мажар тіліндегі мағынасы (Felső Magyarország енді қолданылмайды) Чехословакияның словак және Карпат русиндері мекендейтін аймақтарымен шектелді. Бүгінде Венгрияда Словакия туралы сөйлескенде кейде «Felvidék» термині қолданылады, ал тарихи әдебиетте, әсіресе орта ғасырлар туралы айтылғанда (анахронизм ретінде) ғана қолданылады, яғни бұл атау пайда болғанға дейін. Бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Венгрия құрамында қалған үш округ енді «Жоғарғы Венгрия» деп емес, «Солтүстік Венгрия» (Észak Magyarország) деп аталады. Қазіргі Словакияның барлық аумағын «Felvidék» деп атау словактар үшін ұятты, ал кейбір мажарлар үшін жөнсіз саналады. Дегенмен, Словакияның оңтүстік шекаралық аймағындағы мажар азшылығы бұл терминді өздері көптеп тұратын аймақтарды анықтау үшін жиі қолданады. Олардың кейбіреулері өздерін «felvidéki magyarok», яғни «Жоғарғы жерлердегі венгрлер» деп атайды. «Felvidék» сөзі Балатон фелвидек топонимінің құрамдас бөлігі ретінде де қолданылады, ол Балатон көлінің солтүстігіндегі төбелі аймақты сипаттайды және тарихи Жоғарғы Венгриямен ешқандай байланысы жоқ.
Орта ғасырлар
Жоғары Мажарстан термині тарихқа қатысты жарияланымдарда басқа, ертерек (кейін латын тілінде) шамамен бірдей аумақты көрсететін атаулардың анахронистік аудармасы ретінде жиі кездеседі. Осы атаулардың кейбіреулері Partes Danubii septentrionales (Дунайдың солтүстігіндегі аймақтар) немесе Partes regni superiores (Мемлекеттің жоғарғы бөліктері) болды. "Жоғарғы Венгрия" деген нақты атау кейін соңғы фразадан туындады. 15 ғасырда "Соморья (Шаморин), Нагишомбат (Трнава), Галгоч (Хлоховец), Нитра (Нитра), Лева (Левице), Лосонц (Лученец), Римасжомбат (Римавска-Собота), Рожньо (Рожнява), Ясзо (Ясов), Касса (Кошице), Галшеч (Сечовце), Нагимихали (Михаловце)" сызығы – венгр этностық аймағының солтүстік "шекарасы" болды.
Венгрияға тиесілілік
Нитра княздығы 8-ші ғасырда пайда болды және тәуелсіз славян мемлекетіне дамыды; алайда, ол әлі даму кезеңінде болғанда тәуелсіздігін жоғалтқан болуы мүмкін. 9-шы ғасырдың басында бұл мемлекет қазіргі Словакияның солтүстік-батыс аймақтарында орналасқан.
16 - 17 ғасырлар
Термин шамамен 16 ғасырда қазіргі Венгрияны Осман империясы жаулап алғаннан кейін пайда болды, онда Felső Magyarország (немісше: Oberungarn; словакше: Horné Uhorsko) қазіргі Шығыс Словакияны және қазіргі Венгрия мен Украинаның Осман империясы басып алмаған көршілес аумақтарын білдірді. Бұл аумақ Корольдік Венгрияның құрамында жеке әскери округ ("Жоғарғы Венгрияның капитандығы" (1564–1686), штаб-пәтері Касса/Кашау/Кошицеде) құрады. Сол кезде қазіргі Батыс Словакия, кейде оның оңтүстігіндегі Корольдік Венгрияның қалған аумақтары Төменгі Венгрия деп аталды (Венгрия: Alsó Magyarország; немісше: Niederungarn; словакше: Dolné Uhorsko). Ол 1680 жылдары Имре Тхокьоли тұсында Осман империясының жеке вассалдық мемлекеті болды. Бұл қолданыс 1800 жылға дейінгі көптеген мәтіндерде кездеседі – мысалы, қазіргі Словакияның орталық бөлігіндегі Шемниц/Сельмекбанья/Банска Штиавницаның танымал кен мектебі 18 ғасырда "Төменгі" Венгрияда (жоғары Венгрияда емес) құрылған, ал Поцсоны (қазіргі Братислава) 18 ғасырдың соңында "Төменгі" Венгрияда деп аталған.
18 ғасыр - 20 ғасырдың басында
18-ғасырдан бастап (көптеген мәтіндерде 1800 жылдан кейін ғана) 1920 жылға дейін, қазіргі Словакия, Карпат Рутениясы және шамамен Солтүстік Венгрия аймағы (Борсод Абауж Земплен, Хевес және Ноград округтері) құрайтын Тиса мен Дунайдан солтүстікке қарай Венгрия Корольдігінің аумағы бейресми түрде "Жоғарғы Венгрия" немесе "Жоғарғы Жер" (Felső Magyarország немесе Felvidék) деп аталды. Нақты анықтамасы болмаса да, Felvidék атауы кеңінен таралды, сондықтан бұл аймаққа қатысты кем дегенде бір жарияланым оны тақырыбы ретінде пайдаланды. Басқа ұлттар "Жоғарғы Венгрия" (Корольдіктің солтүстік бөлігі үшін), "Словакия" (негізінен словактар қоныстанған аумақ үшін) және "Рутения" (негізінен русиндер қоныстанған аумақ үшін) терминдерін бірге қолданды. Ал словактар өздерінің оңтүстігіндегі Венгрия Корольдігінің аумақтарын Dolná zem ("Төменгі Жер") деп атады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында Чехословакия құрылғанда, Чехословакия бастапқыда Жоғарғы Венгрияның барлық бөлігін өз аумағына қосуды талап етті (яғни Тиса өзені мен қазіргі Словакия арасындағы аумақты да қоса). Бірақ, оны иелену туралы талаптың негізі бүкіл аймақтың "Жоғарғы Венгрия" деген ортақ атауы емес, аймақтағы словак азшылығының болуы болды.
XVIII ғасырдағы халық саны
1720 жылы қазіргі Словакия аумағындағы кемінде 100 салық төлейтін үйі бар 63 ірі қаланың 40-ы словактар, 14-і немістер, 9-ы венгрлер басымдығымен болды.
19 ғасырдағы халық саны
Бүкіл Мажарстан патшалығының округтар бойынша алғашқы этникалық мәліметтері 1842 жылы жарияланды. Осы мәліметтерге сәйкес, Жоғарғы Венгрия округтарының жалпы халқы 2,4 миллионнан асты, этникалық құрамы мындай болды: 59,5% словактар, 22% мадьярлар, 8,3% русиндер, 6,7% немістер және 3,6% еврейлер.
ХХ ғасырдағы халық саны
Жоғарғы Венгрияға Позонь, Нитра, Барс, Хонт, Тренчин, Турок, Арва, Липто, Золом, Гёмер және Кіш Хонт, Шеспс, Абауй Торна, Сарос және Земплен округтері кірді.