Ұлыбритания Корольдік Әуе Күштерінің «Жорлан» эскадрильясының тарихы

Кіріспе

Корольдік әуе күштерінің (RAF) 74-ші эскадрильясы, сондай-ақ жолбарыс басы мотивімен белгілі «Тигр эскадрильясы», 1917 жылдан 1990 жылдарға дейін истребительдермен, ал кейін 2000 жылы таратылғанға дейін оқу ұшақтарымен жұмыс істеді. 1961 жылдан бастап эскадрилья таратылғанға дейін ол НАТО Tiger Association-ның Корольдік әуе күштерінің мүшесі болды, қазіргі кезде оның орнын 230-шы эскадрилья басты. 1917 жылы 74 (Оқу-жаттығу) эскадрильясы ретінде құрылған бұл бөлім бастапқыда оқу эскадрильясы болып жұмыс істеді. 1918 жылы Батыс майданға 74 (Истребитель) эскадрильясы ретінде жіберілген бұл бөлім, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде пилоттарының «Тигр» сияқты агрессивті рухына байланысты тез арада айбынды беделге ие болды. 1984 жылдың қазан айынан бастап «Тигрлер» Суффолк штатындағы Уоттишем әуе базасынан McDonnell Douglas F 4J(UK) Phantom ұшақтарымен ұшып жүрді. Бұл ұшақтар 1991 жылдың қаңтарына дейін қолданылып, содан кейін Spey қозғалтқыштарымен жабдықталған Phantom FGR.2 ұшақтарымен ауыстырылды. 1990 жылы «Өзгерістерге қатысты опциялар» қорғаныс саясаты бойынша қалған Phantom эскадрильяларын (74 (F) және 56 (F) эскадрильялары) тарату туралы шешім қабылданды, бұл 1992 жылдың қазанына дейін іске асырылды. 74 (R) эскадрильясы 2000 жылдың 22 қыркүйегінде соңғы рет таратылды. 1918 жылдың 20 наурызында эскадрилья алғашқы истребительдерін – Royal Aircraft Factory S. E.5a ұшақтарын алды. 30 наурызда эскадрилья Франциядағы Сент-Омердегі RFC штаб-пәтеріне жіберілді. 74 (F) эскадрильясы 12 сәуірде Мервилл маңында неміс Luftstreitkräfte-ге қарсы әуе шайқасына қатысып, алғашқы шайқасын өткізді, онда Маннок «Тигрлердің» алғашқы жеңісін – Albatros Scout ұшағын жойды. Еуропа құрлығында болған 70 күн ішінде 74 (F) эскадрильясы бір жойылған ұшаққа 100 жау ұшағын жойды. Эскадрилья 1919 жылдың сәуірінен ақпан айына дейін Францияда қызмет етті, содан кейін Гэмпширдегі RAF Lopcombe Corner әуе базасына оралды, онда 1919 жылдың 3 шілдесінде таратылды. 7 айлық соғыс қызметі барысында эскадрилья 140 жау ұшағын жойғандығы және 85 ұшақты бақылаусыз құлатып, 225 жеңіске жеткендігі туралы мәліметтер тіркелді. Эскадрильяда 17 аса көрнекті ұшқыш қызмет етті, олардың ішінде Виктория кресімен марапатталған Эдвард «Мик» Маннок майоры, Ира «Тэффи» Джонс, Бенджамин Роксбург Смит, болашақ әуе коммодоры Кит Колдуэлл, Эндрю Кидди, Фредерик Стэнли Гордон, Сидней Карлин, Фредерик Хант, Клайв Глинн, Джордж Хикс, Уилфред Эрнест Янг, Генри Долан, Харрис Клементс, Джордж Гольд және Фредерик Луфф болды.

Defunct flying squadron of the Royal Air Force

No. 74 Squadron, also known as 'Tiger Squadron' from its tiger head motif, was a squadron of the Royal Air Force (RAF). It operated fighter aircraft from 1917 to the 1990s, and then trainer aircraft until its disbandment in 2000. It was the Royal Air Force's member of the NATO Tiger Association from 1961 until the squadron's disbandment, it has since been replaced by No. 230 Squadron. Forming in 1917 as No. 74 (Training Depot) Squadron, the unit began life as a training squadron. Sent to the Western Front in 1918 as No. 74 (Fighter) Squadron, the unit quickly developed a fierce reputation during the First World War due to its pilots having an aggressive 'Tiger' like spirit. From October 1984 onwards, 'The Tigers' operated from RAF Wattisham, Suffolk, flying the unique McDonnell Douglas F 4J(UK) Phantom. These were kept up until January 1991, when they were exchanged for the Spey–powered Phantom FGR.2s. Under the Options for Change defence review in 1990, it was decided to retire the remaining Phantom squadrons (No. 74 (F) Squadron and No. 56 (F) Squadron), with this coming to fruition by October 1992. No. 74 (R) Squadron disbanded for the last time on 22 September 2000. On 20 March 1918, the squadron received its first operational fighters, the Royal Aircraft Factory S. E.5a. On 30 March, the squadron was sent over to the RFC headquarters in Saint Omer, France. No. 74 (F) Squadron saw its first action on 12 April when it engaged in a dogfight near Merville against the German Luftstreitkräfte, with Mannock scoring 'the Tigers' first kill: an Albatros Scout. Within 70 days of being on the continent, No. 74 (F) Squadron had notched 100 enemy kills to just one loss. The squadron served in France from April until February 1919, when it returned home to RAF Lopcombe Corner, Hampshire, where it was disbanded on 3 July 1919. During its 7 month long wartime service, it was credited with 140 enemy planes destroyed and 85 driven down out of control, for 225 victories. Seventeen aces had served in the squadron, including Victoria Cross winner Major Edward 'Mick' Mannock, Ira 'Taffy' Jones, Benjamin Roxburgh Smith, future Air Commodore Keith Caldwell, Andrew Kiddie, Frederick Stanley Gordon, Sydney Carlin, Frederick Hunt, Clive Glynn, George Hicks, Wilfred Ernest Young, Henry Dolan, Harris Clements, George Gauld, and
Frederick Luff.

Соғыс аралығы

1935 жылғы Абиссиния дағдарысына жауап ретінде эскадрилья 3 қыркүйекте ерекше жағдайларда қайта құрылды. Келесі шілдеде эскадрилья және оның “Демондары” Англияға қайтарылды, эскадрилья 1936 жылдың қыркүйегінде RAF Hornchurch әуежайына келді. 1937 жылдың ақпан айында, көп жыл бойы ресми емес түрде қолданылғаннан кейін, No. 74 (F) эскадрильясының эскадрильялық белгісі – король Георг VI ресми түрде бекіткен жолбарыстың беті болды. “Гаuntlet” ұшақтары 1939 жылдың ақпанына дейін қолданылды, содан кейін эскадрилья “Supermarine Spitfire” Mk. I ұшақтарына көшті. No. 12 тобының құрамындағы эскадрилья 1940 жылдың мамыр айында Дюнкерктен эвакуация кезінде алғашқы ұрысқа қатысты, нәтижесінде ұшқыштар мен ұшақтарға ауыр шығын келді. Содан кейін No. 74 (F) эскадрильясы Ұлыбритания шайқасында сәтті қызмет етті, маусым және шілде айларында белсенді қатысты. 11 тамызда эскадрилья төрт рет ұшуға шықты және күнінің соңында 24 жеңіске және 14 ұшақтың зардап шегуіне себеп болды. Ұлыбритания шайқасы жеңіліспен аяқталғаннан кейін эскадрилья 1941 жылдың ақпан айында Кент қаласындағы RAF Manston әуежайына жіберілді. Ұшақтарды тасымалдаған кеме батып, “Жолбарыстар” ұшуға ештеңесіз қалды. Осы уақыт ішінде олар Осі күштерінің теміржолдарына шабуыл жасады және Франциядағы V-1 ұшатын бомбаларын іске қосу орындарына Достасқандардың бомбалау шабуылдарын сүйемелдеді, бұл D күніне дайындық шараларының бір бөлігі болды. 3 шілдеде эскадрилья No. 134 қанатының құрамында RAF Lympe әуежайынан RAF Tangmere әуежайына кетті, ал 1944 жылдың тамызында Нормандиядағы Sommervieu қаласына және No. 145 қанатына қосылды. Осы жерден олар Франция, Бельгия және Нидерланды арқылы Достасқандардың әскерін қолдады, соғыс бомбалаушы ұшақтары ретінде жұмыс істеді. Осы кезеңде No. 74 (F) эскадрильясы Lille, Courtrai, Duerne және Schijndel әуежайларынан жұмыс істеді. “Жолбарыстар” 1947 жылдың шілдесі мен тамызы аралығында RAF Lübeck әуежайында қысқа уақыт болды. 1947 жылдың желтоқсанынан бастап эскадрилья Meteor F.4 ұшақтарымен қайта жарақтандыруды басталды, 1948 жылдың наурызына дейін аяқтады. 1950 жылдың қазан айында эскадрильяға жақсартылған Meteor F.8 ұшағы берілді. 1954 жылдан бастап эскадрильяның Meteor ұшақтары қара-жасыл және қара-теңіз сұр түстерімен боялды, бұл эскадрилья ұшақтарында “жолбарыс жолағының” белгілерінің қайта оралуын білдірді – бұл Gloster Gauntlet ұшақтарынан бері көрінбеген еді. 1966 жылдың қарашасында “Жолбарыстар” Lightning F.6 ұшақтарына көшті, соңғы Lightning F.3 ұшақтары 1967 жылдың қаңтарына дейін қолданыста болды. 1967 жылдың маусымында эскадрилья Сингапурдағы RAF Tengah әуежайына көшірілді, онда No. 20 эскадрильясы (Hunter ұшақтарымен) және No. 81 эскадрильясы (Canberra PR.9 ұшақтарымен) қатар орналасты. 1969 жылдың маусымында Сингапурда орналасқан төрт Lightning F.6 ұшағы RAF Tengah әуежайынан Австралияның Солтүстік территориясындағы Дарвин қаласына дейін 2000 миль қашықтықты ұшып өтті, бұл Lightning ұшағының жасаған ең ұзақ тоқтамайтын рейсі болды.

In response to the ongoing Abyssinia Crisis of 1935, the squadron was reformed in unusual circumstances on 3 September. In the following July, the squadron and its Demons, were shipped back to England, with the squadron arriving at RAF Hornchurch in September 1936. In February 1937, after years of unofficial use, No. 74 (F) Squadron had its squadron badge design; a tiger's face, officially approved by King George VI. The Gauntlets were kept up until February 1939, when the squadron began converting to the Supermarine Spitfire Mk. I. The squadron, as part of No. 12 Group, first saw combat in May 1940 during the evacuation from Dunkirk, in battles which exacted a heavy toll on both pilots and aircraft. Thereafter No. 74 (F) Squadron served successfully through the Battle of Britain, being heavily involved throughout June and July. On 11 August, the squadron flew four sorties, and by the end of the day, had claimed 24 victories and 14 damaged. With the Battle of Britain won, the squadron were posted to RAF Manston, Kent, in February 1941. The ship carrying their aircraft they had been due to fly had been sunk leaving 'the Tigers' without anything to fly. During this time, they attacked Axis railway yards and escorted Allied bombing raids on V 1 flying bomb launch sites in occupied France as part of D Day preparations. On 3 July, the squadron left RAF Lympe for RAF Tangmere, as part of No. 134 Wing, before leaving for Sommervieu, Normandy in August 1944 and joining No. 145 Wing. From here, they supported the Allied advance through France, Belgium, and the Netherlands, in a fighter bomber role. No. 74 (F) Squadron operated from aerodromes in Lille, Courtrai, Duerne, and Schijndel during this time. 'The Tigers' had a brief stay at RAF Lübeck between July and August 1947. From December 1947, onward, the squadron began to re equip with Meteor F.4s, completing conversion by March 1948. In October 1950, the squadron received the much improved Meteor F.8. From 1954 onward, the squadron's Meteors began to be camouflaged in dark green and dark sea grey, this coincidentally marked the return of 'tiger stripe' markings on the squadron's aircraft; something not seen since the Gloster Gauntlets. 'The Tigers' upgraded to Lightning F.6s in November 1966, with the last Lightning F.3s remaining up until January 1967. The squadron moved to RAF Tengah in Singapore in June 1967, where it operated alongside No. 20 Squadron, which flew Hunters, and No. 81 Squadron, which flew Canberra PR.9s. In June 1969, while based in Singapore, four Lightning F.6s flew a distance of 2,000 miles from RAF Tengah to Darwin, Northern Territory in Australia, setting the longest non stop flight made by a Lightning.

Фантомдар, Шоқпарлар және соңғы таратылу

13 жылдық тоқтаудан кейін, 74-ші (Жауынгерлік) эскадрилья 1984 жылғы 19 қазанда Саффолк, Уоттишемдегі RAF базасында қайта құрылды. Эскадрилья бұрынғы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің McDonnell Douglas F-4J Phantom II ұшақтарымен (RAF қызметінде F-4J(Ұлыбритания) деп белгіленген) жабдықталды. F-4J(Ұлыбритания) ұшақтары Vickers VC10 көмегімен үш партияға бөлініп Атлант мұхиты арқылы жеткізілді, соңғы партия 1985 жылғы 5 қаңтарда келді. 1985 жылғы шілдеде эскадрилья RAF Акротириге қару-жарақ тәжірибе лагеріне (APC) орналастырылды, онда VF-41 және VF-84 (USS Nimitz-ден) Grumman F-14A Tomcats ұшақтарымен әуедегі қарсыластық жаттығуларын (DACT) жүргізді. Эскадрильяның операциялық дайындығы 1985 жылғы 31 желтоқсанда жарияланды. 74-ші (Ж) эскадрильясының Phantom дәуіріндегі алғашқы ұшыруы 1986 жылғы 7 сәуірде Туполев Ту-142 Bear F ұшағын тоқтатумен жасалды. 1986 жылғы қазанда Бельгиялық әуе күштерінің 350-ші эскадрильясымен эскадрилья алмастырылды, нәтижесінде төрт SABCA F-16 Fighting Falcon Уоттишемге келді, ал төрт F-4J(Ұлыбритания) Beauvechain әуе базасына бағытталды. 1987 жылғы ақпан мен наурыз айларында эскадрилья тағы бір APC-ге қатысты, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Tomcats ұшақтарымен DACT жаттығуларын қайтадан жүргізді. 1987 жылғы 1 шілдеде «Жорлан» эскадрильясы 70 жылдығын атап өтіп, Лондоннан Эдинбургке дейінгі жылдамдық рекордын жаңаруға тырысты, 27 минут 3 секундтық уақытпен сәтті орындады. 1987 жылғы 26 тамызда 74-ші (Ж) эскадрильясы Уэльстің Аберстиуит қаласының жанында апатқа ұшыраған F-4J(Ұлыбритания) Phantom ZE358 ұшағын жоғалтты. Ұшқыштардың екеуі де, флот лейтенанты Юан Холм Мёрдок және флот офицері Джереми Линдсей Огг қаза тапты. «Жорлан» эскадрильясы 1991 жылғы қаңтарға дейін өзінің бірегей F-4J(Ұлыбритания) ұшақтарын пайдаланды, содан кейін басқа эскадрильялар Panavia Tornado F.3 ұшақтарына ауысқандықтан қол жетімді болған Phantom FGR.2 ұшақтарына көшті. RAF екі Phantom эскадрильясын сақтап қалу жоспары болған, «Жорланды» және оның серігі 56-шы (Ж) эскадрильясын («От құстарын») RAF Wattisham-де, бірақ Суық соғыстың аяқталуымен бұл жоспарлар тоқтатылды. 228-ші OCU эскадрильясының RAF Leuchars базасында таратылуы «Жорланға» 1991 жылғы 1 ақпан мен 31 желтоқсан аралығында Phantom оқу ұшуын жүргізуге мүмкіндік берді. 74-ші (Ж) эскадрильясы 1992 жылғы 14-22 мамыр аралығында Испанияның Лос Льянос әуе базасында өткен соңғы Tiger Meet-ке қатысты. Екі Phantom эскадрильясы да маусым айының басында RAF Акротириде соңғы APC-ні өткізді, бұл операциялардың азаюын білдірді. 1992 жылғы 13 маусымда 56-шы (Ж) және 74-ші (Ж) эскадрильялары Букингем сарайының үстінен өткен королева Елизавета II-нің туған күнінің мерекелік шеруіне қатысты, әр эскадрильядан сегіз Phantom ұшағынан тұратын 16 ұшақты алмаз тәрізді құралыммен, Phantom паркінің соңғы іс-қимылының бірі болды. Соңғы жылы 74-ші (Ж) эскадрильясы «Жорлан» және «От құстары» эскадрильяларының түстерін көрсете отырып, ел бойынша акробатикалық көрсетулер жасады. Phantom FGR.2 XT914 ұшағын эскадрилья басшысы Арчи Лиггат және флот лейтенанты Марк «Мэннерс» Манваринг басқарды. «Жорлан» эскадрильясы 1992 жылғы 14-17 қыркүйек аралығында Phantom ұшағының зейнеткерлікке шығуына орай Ваттишемде шағын Tiger Meet ұйымдастырды, голланд, француз, португал және АҚШ Әуе күштері және басқа да елдердің өкілдерін шақырды. 74-ші (Ж) эскадрильясы жақын арада пайдаланатын No. 4 FTS-тің British Aerospace Hawk T.1 ұшақтары да қатысты. 74-ші (Ж) эскадрильясының соңғы іс-қимылдарының бірі RAF Wattisham әуежайының үстінен «алмаз тоғыз» құрамында ұшу болды, содан кейін 1992 жылғы 1 қазанда эскадрилья ресми түрде таратылды. Таратылғанмен, «Жорлан» эскадрильясы 1992 жылғы 1 қарашада Уоттишемнен екі Phantom ұшағымен соңғы Phantom ұшуын жасады, олардың біреуі (XV474) Кембриджширдегі Императорлық соғыс мұражайына жеткізілді. 1992 жылғы 5 қазанда 74-ші (резерв) эскадрильясы қару-жараққа нұсқау беру рөлінде RAF Valley әуе базасындағы No. 4 Ұшу оқу мектебінің (4 FTS) құрамында Hawk T.1 ұшағымен қайта құрылды. No. 4 FTS-тің рационализациясынан кейін, эскадрильяны екіге дейін азайтқаннан кейін 74-ші (R) эскадрильясы 2000 жылғы 22 қыркүйекте соңғы рет таратылды.

After a dormancy of 13 years, No. 74 (Fighter) Squadron was reformed at RAF Wattisham, Suffolk, on 19 October 1984, with ex US Navy McDonnell Douglas F 4J Phantom IIs (designated as the F 4J(UK) in RAF service). The F 4J(UK)s were then ferried across the Atlantic in three different batches supported by Vickers VC10s, with the last group arriving on 5 January 1985. July 1985 saw a deployment out to RAF Akrotiri to undergo an Armament Practice Camp (APC); which also saw them carry out dissimilar air combat training (DACT) with Grumman F 14A Tomcats of VF 41 and VF 84 (from USS Nimitz). The squadron's operational capability was declared on 31 December 1985. No. 74 (F) Squadron's first intercept of the Phantom era was made on 7 April 1986, when a Tupolev Tu 142 Bear F was intercepted. October 1986 saw a squadron exchange with 350th Squadron of the Belgian Air Force, seeing four SABCA F 16 Fighting Falcons arriving at Wattisham and four F 4J(UK)s going to Beauvechain Air Base. The squadron underwent another APC between February and March 1987, once again carrying out DACT with U. S. Navy Tomcats. On 1 July 1987, 'the Tigers' celebrated their 70th anniversary by attempting to break the London to Edinburgh speed record, succeeding in doing so with a time of 27 minutes and 3 seconds. On 26 August 1987, No. 74 (F) Squadron lost F 4J(UK) Phantom ZE358 in a fatal accident near Aberystwyth, Wales. Both crew members, Flt. Lt. Euan Holm Murdoch and Fg. Off. Jeremy Lindsey Ogg were killed. 'The Tigers' operated their unique F 4J(UK)s up until January 1991, when they converted over to surplus Phantom FGR.2s, which were available due to other squadrons converting to the Panavia Tornado F.3. Plans had originally been for the RAF to retain two Phantom squadrons, 'the Tigers' and her sister No. 56 (F) Squadron ('the Firebirds'), at RAF Wattisham, but with the end of the Cold War, these plans were shelved. The disbanding of No. 228 OCU at RAF Leuchars led to 'the Tigers' operating the Phantom Training Flight between 1 February 1991 and 31 December 1991. No. 74 (F) Squadron participated in their penultimate Tiger Meet as a fighter squadron at Los Llanos Air Base, Spain between 14 and 22 May 1992. Both Phantom squadrons carried out their final APC at RAF Akrotiri in early June, marking a draw down in operations. On 13 June 1992, both No. 56 (F) Squadron and No. 74 (F) Squadron participated in Queen Elizabeth II's official birthday flypast over Buckingham Palace with a 16 ship diamond formation (eight Phantoms from each squadron), one of the last acts by the Phantom fleet. Throughout its last year, No. 74 (F) Squadron flew an aerobatic display around the country, sporting colours of both 'the Tigers' and 'the Firebirds'. The Phantom FGR.2 XT914 was flown by Squadron Leader Archie Liggat and Flt. Lt. Mark 'Manners' Manwaring. 'The Tigers' held a mini Tiger Meet at RAF Wattisham between 14 and 17 September to mark the Phantom's retirement, inviting the Dutch, French, Portuguese, and the USAF among others, British Aerospace Hawk T.1s from No. 4 FTS, which No. 74 (F) Squadron would soon operate, also participated. One of No. 74 (F) Squadron's last acts was to flyover RAF Wattisham in a 'diamond nine' formation, before finally disbanding on 1 October 1992. Although disbanded, 'the Tigers' made their last Phantom flight on 1 November 1992 with a pair of Phantoms departing Wattisham; with one (XV474) going to the Imperial War Museum Duxford, Cambridgeshire. On 5 October 1992, No. 74 (Reserve) Squadron stood up with the Hawk T.1 as part of No. 4 Flying Training School (4 FTS) at RAF Valley in the weapon instruction role. With the rationalisation of No. 4 FTS to just two squadrons, No. 74 (R) Squadron was disbanded for the last time on 22 September 2000.

Қауымдастық

74 (F) Тайгер эскадрильясы қауымдастығы барлық буынның бұрынғы «Тайгерлерді» жыл сайынғы қайта кездесу кешінде жинап тұрады. Қажетті қаржы жиналғанша, олардың бұрынғы RAF базасы болған Хоршам Сент-Фейтте (қазір Норвич әуежайы) эскадрилья тарихына арналған мұражай құру жоспарлануда. Содан бері Норвич қаласының авиация мұражайында «Тайгер эскадрильясына» арналған арнайы бөлім ашу жоспарланған. 2019 жылы қауымдастық, British Phantom Aviation Group-пен бірлесіп, Manston Fire School-де F 4J(UK) Phantom ZE360 ұшағын сатып алып, оны қалпына келтіріп, Cotswold әуежайында көрмеге қоюды жоспарлап отыр.