Кіріспе

Джордж Уильям Чайлдс (12 мамыр 1829 – 3 ақпан 1894) – американдық баспагер, Филадельфиядағы «Public Ledger» газетін қаржыгер Энтони Джозеф Дрексельмен бірге иеленген.

Ерте өмір

Чайлдс 1829 жылдың 12 мамырында Мэриленд штатының Балтимор қаласында белгісіз ата-анасының заңды емес баласы ретінде дүниеге келді. Оны сондай-ақ аты-жөні аталмаған тәтесі жайлы жағдайда өсірді, бірақ ол бұл фактіні кейіннен өзінің қарапайым отбасынан жоғары көтерілуін одан да ерекше көрсету үшін жасырды. Ол 12 жасында кітап дүкенінде аптасына 2 доллар жалақымен жұмыс істеді, сонымен қатар мемлекеттік мектепке де қатысты. 13 жасында Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, Норфолкта 15 ай қызмет етті. 1843 жылы Әскери-теңіз күштерінен кеткеннен кейін Филадельфияға көшіп, 14 жасында кітап дүкенінде клерк болып жұмыс істеді. Чайлдс жұмысындағы сенімділігімен көзге түсті. Дүкенді кешке жапқаннан кейін, дүкен үшін аукционнан кітаптар сатып алу міндеті оған жүктелді. 16 жасқа келгенде ол Нью-Йорк пен Бостонға баспа көрмелеріне қатысты. 18 жасқа толғанда Чайлдс бірнеше жүз доллар жинаған ақшасын алып, Филадельфияның «Public Ledger» газеті кеңсесінде орын жалдап, өз фирмасын құрды. Бизнесін құрумен айналысып жүргенде, Чайлдс бір күні «Ledger» газетіне ие болу арманы туралы жиі айтқандығы мәлім болды. 21 жасында Чайлдске Р. Э. Питерсон & Co баспасында серіктестік ұсынылды (Роберт Эванс Питерсон құрған), ол оны қабылдады, және фирманың атауы Чайлдс & Питерсон болып өзгертілді. «Childs & Peterson» фирмасы пайдалы, бірақ аса қызықты емес кітаптарды кең аудиторияға тарату арқылы өркендеді. Питерсон ғылыми білімдерде, ал Чайлдс іскерлік қабілеттерімен көзге түсті. Екі серіктес «Таныс ғылым» атты кітапты 200 000 данаға дейін сатуға қол жеткізді, оны оқулық ретінде пайдалануға қызығушылық танытқан мектептерге ұсынды. Сондай-ақ ол авторлық турнелер идеясын ойлап тапты. Чайлдс өмір бойы жомарттығымен және қайырымдылығымен танымал болды. Ол: «Бизнесте табысқа жету үшін жамандық қажет емес, бірақ үнемшілдік қажет» деген сөзді айтқан. Осы принциптерінің арқасында ол көптеген достардың құрметі мен сүйіспеншілігіне ие болды. Чайлдс Францияның Кодоньян қаласында туған сот судьясы Джон Бувьердің немересі Эмма Б. Петерсонға үйленді. Оның әкесі Роберт Эванс Питерсон заңгер және ғалым болса, анасы Ханна Мэри Бувье «Таныс астрономия» кітабының авторы және күйеуімен бірлесіп басқа да еңбектердің авторы болды. Олардың балалары болмады.

"Жалпылық баспа газеттері"

1864 жылдың 5 желтоқсанында Энтони Дрекселмен бірге ол Филадельфияның «Public Ledger» газетін сатып алды, сол кезде газет жылына шамамен 150 000 доллар зиян көріп, ақша жоғалтып жатқан еді. Бизнес, ел Азамат соғысына қатысқан кезде соғыс салдарынан қағаз және баспа шығындарының өсуімен қиын жағдайға түсті. Газет Американдық Азамат соғысына қарсы шығып, Конфедерациялық штаттармен бірден бейбіт келісімге келуді жақтаған «Copperhead» саясатын қолдағандықтан таралымын жоғалтты. Филадельфиядағы көптеген оқырмандар сол кезде Одақты қолдады. Баспагерлер, тираждың төмендеуіне байланысты, өндіріс шығындарын жабу үшін бір центтік жазылым бағасын көтеруге асықпады. Чайлдс газетті 20 000 долларға сатып алды. Газетті сатып алғаннан кейін Чайлдс оның саясатын және әдістерін толығымен өзгертті. Ол редакциялық саясатты лоялистік (одақтық) бағытқа бұрды, жарнама бағасын көтерді және мұқаба бағасын екі есеге, екі центке дейін арттырды. Бастапқыда тираж төмендегенімен, кейін қалпына келіп, газет қайтадан табысқа ие болды. Чайлдс газеттің барлық операцияларына, баспаханадан композиторлық бөлмеге дейін тығыз қатысты, сондай-ақ басылымда жарияланатын жарнамалардың сапасын жоғары деңгейдегі оқырмандарға сай етіп жақсартуға ниеттенді. Төрт жыл бойы ол газеттен түнгі жарыққа дейін сирек кетті. Антикварлар қоғамы 1836 және 1876 жылдар аралығындағы «Public Ledger» газетінің 11 000-нан астам санынан тұратын бастапқы нөмірлерінің маңызды жинағын сақтайды. 1886 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1880 жылы Чайлдс және Дрексел Пенсильвания темір жолының бойында, Филадельфияның батысында орналасқан жерді, кейін Филадельфия негізгі желісі деп аталған ауданды банкир Дж. Х. Аскиннен сатып алды. Екеуі жолдар, қоғамдық коммуналдық қызметтер, қоғамдық құралдар, шіркеулер және құрылыс учаскелерін салып, «Уэйн Естейт» құрды, кейін Пенсильвания штатының Уэйн қаласының инкорпорацияланбаған қауымдастығына айналды, бұл жоспарланған қауымдастықтың ерте мысалы. Пенсильвания темір жолының бойындағы Уэйн ауылы, Филадельфиядан он төрт шақырым қашықтықта орналасқан, халық санының өсуімен бірге ыңғайлы жағдайларды дамытуға мүмкіндік берілген қарапайым қаладан өте өзгеше. Сондықтан оны сипаттағанда оның тарихы туралы кейбір фактілерді ескеру қажет. Уэйн коттедждердің кездейсоқ жиынтығы емес, ол жоба бойынша салынған қала, және бастапқыда қала тұрғындары үйренген барлық ыңғайлы жағдайлармен қамтамасыз етілген, олар елге немесе тіпті үлкен қаланың маңына барғанда оларды сағынып, ұзақ күтетін жағдайлар. Қаланың жоспары жақсы ойластырылып, жоспарланған, ал оны либералды, мол қаражаты бар мырзалар қолға алғандықтан, алдын алағы муниципалды жұмыстарға ешқандай шығын аялмады. Чайлдс өзінің жазғы үйін, Вуттонды, жақын маңдағы Брин-Мордан тыс жерде салды. 2013 жылы Чайлдс туралы мақалада мынадай сипаттама келтірілген: Раднор қалашығындағы Брин-Мор даңғылында 170 акр жерде орналасқан Вуттон егістігінде 50 бөлмелі Тюдор сарайы, сағат мұнарасы, қоралар, бассейн, теннис корты, бүркеме үйлер және тағы бірнеше ғимарат бар. Бұл үйді 1881 жылы Филадельфия қалалық ғимаратын да жобалаған сәулетші Джон МакАртур салған. Чайлдс баласыз қайтыс болғаннан кейін, оның құдасы Джордж У. Чайлдс Дрексел Вутонға ие болды. 1950 жылы бұл үйді St. Aloysius Academy жекеменшік мектеп ретінде пайдалануға сатып алды. Вуттондағы сарай әлі күнге дейін қолданылуда, сондай-ақ бастапқы үйдің бірнеше қосымша ғимараттары да сақталған. Чайлдс Президент Улисс С. Гранттың өте жақын досы болды, және олар Нью-Джерсидің Лонг Бранч қаласында көршілес жазғы үйлерге ие болды. Грант қайтыс болғаннан кейін отбасын асырау үшін өзінің соғыс мемуарларын аяқтау үшін күресіп жатқанда, ол Чайлдстан қай фирманың жұмысын жариялау керектігін шешуін сұрады. Чайлдс Марк Твеннің жетекші болған Чарльз Л. Вебстер & Co. компаниясын таңдады. 1887 жылы президенттік лауазымға Чайлдсты ұсынуға бағытталған қозғалыс пайда болды, бірақ 1888 жылдың 25 қаңтарында ол Нью-Йорк Таймс газетінде «Мен үміткер емеспін және (Республикалық) президенттікке ұсынысты қабылдамаймын» деп мәлімдеді.

Қайырымдылық

Чайлдс өзінің қоғамдық рухымен және қайырымдылығымен кеңінен танымал болды. Мысалы, 1884 жылы ол ақын Уолт Уитманға Нью-Джерси штатының Камден қаласында үй сатып алуға көмектесу үшін 500 доллар қарыз берді. Білім беру және қайырымдылық салаларындағы көптеген жеке қайырымдылықтарына қоса, ол Вестминстер аббаттығында Уильям Коупер мен Джордж Гербертке (1877), ал Джон Милтонға Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуінде (1888) еске алу терезелерін орнатты, Кенсал Гринде Ли Хантқа арналған ескерткіш, Стратфорд-апон-Эйвонда Уильям Шекспирдің ескерткіш су добы (1887) және Ричард А. Прокторға арналған ескерткіш салды. 1875 жылы ол Балтимордағы Эдгар Аллан По ескерткішін аяқтау үшін соңғы қайырымдылық жасады. Ол Вудленд зиратын Филадельфия типографиялық қоғамына баспагерлердің зираты ретінде табыстады және Энтони Дрекселмен бірге 1892 жылы Колорадо штатының Колорадо-Спрингс қаласында Одақ баспагерлері үшін үй құрды. Ол Сан-Францискодағы Голден Гейт паркіне Дұға кітабының крестін орнатуға қаржы жұмсады.