Кіріспе

Көбелек түрі

Үлкен шопан (Ochlodes sylvanus) – Hesperiidae тұқымдасына жататын көбелек.

Таксономия

Ол ұзақ уақыт бойы Ochlodes venatus деп аталды, бірақ бұл Қиыр Шығысқа жақын туыс түр. Бұл түрді жеке түр деп қарастыру керек пе, әлде O. venatus-тың кіші түрі ретінде қосу керек пе деген пікір қақтығысы әлі де сақталып тұр. Халықаралық зоологиялық номенклатура жөніндегі комиссия (ICZN) ережелеріне сәйкес, бастапқыда Papilio sylvanus деп ұсынылған түрлік атау (қазір Anthene sylvanus деп аталатын көбелектің) гомоним болғандықтан жарамсыз деп есептеледі, бірақ 2000 жылы ICZN комиссиясының шешімімен сақталды.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл түр Еуропадан Шығыс Палеарктика аймағына дейін (солтүстік Азия, Қытай және Жапония) таралады. Ұлыбританияда Англия, Уэльс, оңтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс Шотландияда кездеседі. Ол жабайы шөптердің биік өсуіне рұқсат етілген кез келген жерде таба аласыз. Қоршаулар, ормандық алаңдар мен шеттері осы түрдің ең ұнататын жерлері.

Сипаттама

Ochlodes sylvanus қанатының ені 28–32 мм, бұл Chequered skipper-ге ұқсас. "Ірі" деп аталғанымен, бұл салыстырмалы түрде кішкентай көбелек және кішкентай немесе Эссекс шкиперлерінен айтарлықтай үлкен емес. Денесі біраз жалпақ. Антенналарының ұштары иілген. Қанаттарының үстіңгі жағы қоңыр жиекпен және ақшыл дақтармен қызғылт қоңыр түсті. Артқы қанаттарының астыңғы жағы сарғыш-жасыл түсті, сирек сары дақтармен белгіленген. Еркегінің алдыңғы қанаттарының үстіңгі бөлігінде иісті андрокониалды қара сызық бар. Мекеңдерінің артқы қанаттарында жарқыраған төртбұрышты белгілер кездеседі. Қанаттарын жайғанда, алдыңғы қанаттар көлбеу бұрылып, артқы қанаттарды жабады. Үстіңгі және астыңғы жағындағы нашар көрінетін клеткалы өрнек, сондай-ақ ілгек тәрізді антенна ұштары үлкен шкиперді осы екі апельсин түсті шкиперден ажыратуға көмектеседі. Лулворт шкиперінің де қанаттарында өрнек бар, бірақ иілген антенналары жоқ. Гусеницасының ұзындығы шамамен ... дейін жетеді. Оның үлкен қара қоңыр басы және көкшіл жасыл денесі бар, арқасы бойында қара сызық және екі жағында сары жолақтар бар.

Өмір циклы және азық-түлік өсімдіктері

Солтүстік Еуропада бұл көбелектердің бір ғана буыны дамиды, ал оңтүстікте үш буынға дейін дамуы мүмкін. Жұмыртқалар тағамдық өсімдіктердің жапырақтарының төменгі жағына жеке-жеке түсіріліп, шамамен екі аптадан кейін шығады. Олар көбінесе құс аяғы (Dactylis glomerata) өсімдігіне жұмырттасады, бірақ кейде қызғылт шөптесін (Molinia caerulea), жалған бром (Brachypodium sylvaticum), тор шөп (B. pinnatum) және ағаш қамысы (Calamagrostis epigejos) өсімдіктерін де пайдаланады. Личинкалар түрлі Poaceae, Phalaris arundinacea, Alopecurus pratensis, Calamagrostis purpurea, Deschampsia flexuosa, Phragmites communis және Elymus caninus, сондай-ақ Festuca, Triticum, Dactylis glomerata, Molinia, Holcus lanatus, Luzula және т.б. өсімдіктерімен қоректенеді. Шыққаннан кейін личинкалар жібек ипімен жапырақты орап, әдеттегі балықшы көбелектерге тән баспана салады және тамақтануға кіріседі. Ол жартылай жетілген күйінде қыстап, көктемде тамақтану мен өсуін жалғастыру үшін қайтадан шығады. Қосақтандыру мамыр және маусым айларында шамамен үш аптаға созылады, ал ересек көбелектер маусымнан тамызға дейін кездеседі. Бұл Ұлыбританияда шөптегі балықшы көбелектерінің арасында ең бірінші пайда болатыны. Күннөлді күндерде өте белсенді болады, түрлі гүлдерге тартылады, бірақ бұта гүлдерін ерекше жақсы көреді.