Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Квебек провинциясындағы аборигендердің жер талаптарын реттеу
Aboriginal land claim settlement in Quebec
Джеймс шығанағы және Солтүстік Квебек келісімі – 1975 жылы Солтүстік Квебектің кри және инуиттері бекіткен, ал кейіннен 1978 жылы Солтүстік-Шығыс Квебек келісімі арқылы Квебектің Наскапи алғашқы ұлысы қосылған жерді талап ету туралы келісім. Бұл келісім Солтүстік Квебек аймағындағы экономикалық даму және мүлік мәселелерін қамтиды, сондай-ақ келісімге қатысқан қауымдастықтардың мүшелері болып табылатын аборигендер үшін бірқатар мәдени, әлеуметтік және мемлекеттік институттар құруды көздейді.
The James Bay and Northern Quebec Agreement is an Aboriginal land claim settlement, approved in 1975 by the Cree and Inuit of northern Quebec, and later slightly modified in 1978 by the Northeastern Quebec Agreement , through which Quebec's Naskapi First Nation joined the agreement. The agreement covers economic development and property issues in northern Quebec, as well as establishing a number of cultural, social and governmental institutions for Indigenous people who are members of the communities involved in the agreement.
Тарих
Канада Конфедерациясына дейін солтүстік Квебек жерлері Руперт жерінің бір бөлігі болды. Бұл аумақ 1670 жылы король Карл II-ден алған жарғының аясында Гудзон шығанағы компаниясы басқарды. 1870 жылы Руперт жері Канадаға өткізілді, ал 1895 жылы Квебек провинциясы мен Гудзон бұғазы арасындағы аймақ Солтүстік-Батыс Аймақтарының Унгава округіне айналды. 1898 жылы Квебек шекарасы солтүстікке қарай Истмен өзеніне дейін кеңейтілді. Квебек Истмен өзенінің солтүстігіндегі қалған Унгава округіне құқығын талап етуді жалғастырды, және 1912 жылы бұл аймақ Квебекке берілді, аймақтың түпкі тұрғындарымен олардың мәдени құқықтарын мойындау және жерге құқығын Квебек пен Канадаға беру туралы шарт жасау шартымен. Ол кезде бұл аймаққа қатысты ешқандай шарт болған жоқ. Квебек үкіметі бірден мұндай келіссөздерді бастаған жоқ. 1960-шы жылдары Квебек солтүстіктегі гидроэлектрлік ресурстарды дамытуға кірісті, ал 1971 жылы Джеймс шығанағын дамыту корпорациясын құрды, ол Джеймс шығанағы гидроэлектрлік жобасынан бастап кен өндіру, орман шаруашылығы және басқа да әлеуетті ресурстарды дамытуды мақсат етті. Бұл ауқымды жоба Квебектің күшейіп келе жатқан үкіметінің бастамасымен жүзеге асырылды, ал түпкі тұрғындармен кеңеспеді, бұл солтүстік Квебектің кри және инуиттерінің көпшілігіне қарсы болды. Квебектік үндістер қауымдастығы – солтүстік Квебектің түпкі тұрғындарының уақытша өкілді органы – үкіметке сотқа шағымданып, 1973 жылдың 15 қарашасында Квебек Жоғарғы сотында провинция түпкі тұрғындармен келісімге келгенге дейін гидроэлектрлік құрылыстарды салуға тыйым салды. Бірақ жеті күннен кейін Квебек апелляциялық соты бұл шешімді жоққа шығарды, өйткені үкімет келісімге жылдам қол қоюға тырысқан әрекеттері сәтсіз аяқталды. Дегенмен, Квебекпен келісімге қол қоюға қатысты заңдық талап күшін жойған жоқ, бірақ құрылыс жұмыстары жалғасты. Келесі жылы Квебек үкіметі қажетті келісімге қол жеткізді. 1974 жылдың 15 қарашасында – Жоғарғы сот шешімінен бір жыл өткен соң – Канада үкіметі, Квебек провинциясы, Hydro Québec мемлекеттік корпорациясы, Крилердің Ұлы кеңесі (төрағасы Билли Даймонд) және Солтүстік Квебек инуиттері қауымдастығы арасында принциптік келісімге қол қойылды. Ақтық келісім – Джеймс шығанағы және Солтүстік Квебек келісімі – 1975 жылдың 11 қарашасында қол қойылды. Бұл келісім бастапқыда Квебек крилері мен инуиттерінің талаптарын ғана қамтыды; алайда 1978 жылдың 31 қаңтарында Квебектің Наскапиы параллель келісімге қол қойды – Солтүстік-Шығыс Квебек келісімі – және 1975 жылғы келісім бойынша құрылған институттарға қосылды. Инуиттер атынан алғашқы жер талабын келіссөздерге қатыстырған Солтүстік Квебек инуиттері қауымдастығына (NQIA) Зебедей Нунгак, Лазарузи Эпоу (Инукжуак), Томми Кейн, Джонни Уатт, Чарли Уатт (Форт Чимодан) және Джейкоб Оуэталтук кірді. Чарли Уатт Джеймс шығанағын дамыту картасын алды және екі өзенге әсер ететінін анықтады; Ұлы кит және Каниапискау өзендері бөгеттермен тоқтатылып, бағыттары өзгертілуге тиіс еді. Зебедей Нунгак Квебек үкіметінің келіссөздерге қатысуын "күшпен қол жеткізілген ашық ашкөздік" деп сипаттады. Зебедейдің айтуынша, Квебек үкіметінің ұстанымы былай болды: "Біздің жағдайымыз бойынша біз басшымыз, барлық жерге заңды билігіміз бар. Осы жерден кез келген пайда алу үшін сізге біздің рұқсатымыз керек, біз оған "maitres chez nous" дейміз". Джеймс шығанағы және Солтүстік Квебек келісімі бастапқы келісімнің орындалуына және егжей-тегжейіне әсер ететін, сондай-ақ оның ережелерін кеңейтетін шамамен 20 қосымша келісіммен одан әрі өзгертілді. Сонымен қатар, 1982 жылғы Конституциялық акт 1982 жылға дейін қабылданған барлық келісімдер мен жер талаптары туралы келісімдерде берілген құқықтарды Канада Конституциясына бекітті, бұл бастапқы келісімде көрсетілген құқықтарға конституциялық құқық мәртебесін берді.
Before Canadian Confederation, the lands of northern Quebec had been a part of Rupert's Land – the territory administered by the Hudson's Bay Company as part of the charter it received from King Charles II in 1670. In 1870, Rupert's Land was ceded to Canada, and in 1895 the region between the then province of Quebec and the Hudson Strait became the District of Ungava of the Northwest Territories. In 1898, the border of Quebec was extended north to the Eastmain River. Quebec continued to claim the remaining District of Ungava, north of the Eastmain River, and in 1912 the area was transferred to Quebec, subject to the condition that a treaty be negotiated with the Indigenous peoples of the region recognizing their cultural rights and surrendering their title to the land to Quebec and Canada. There was at the time no pre existing treaty covering that area. The government of Quebec did not immediately undertake such negotiations. In the 1960s, Quebec began developing potential hydroelectric resources in the north, and in 1971 created the James Bay Development Corporation to pursue the development of mining, forestry and other potential resources starting with the James Bay Hydroelectric Project. This massive undertaking, which was directed by an increasingly assertive government of Quebec without consulting Indigenous people, was opposed by most of northern Quebec's Cree and Inuit. The Quebec Association of Indians – an ad hoc representative body of Indigenous northern Quebecers – sued the government and, on 15 November 1973, won an injunction in the Quebec Superior Court blocking hydroelectric development until the province had negotiated an agreement with the Indigenous nations. This judgment was overruled by the Quebec Court of Appeal seven days later, after the government's efforts to quickly negotiate an agreement failed. Nonetheless, the legal requirement that Quebec negotiate a treaty covering the territory had not been overturned, even though construction continued. Over the course of the next year, the government of Quebec negotiated the required accord. On 15 November 1974 – exactly a year after the Superior Court decision – an agreement in principle was signed between the government of Canada, the Province of Quebec, the publicly owned Hydro Québec corporation, the Grand Council of the Crees (chaired by Billy Diamond), and the Northern Quebec Inuit Association. The final accord – the James Bay And Northern Quebec Agreement – was signed on 11 November 1975. This convention originally only covered claims made by Quebec Cree and Inuit; however, on 31 January 1978, the Naskapi of Quebec signed a parallel agreement – the Northeastern Quebec Agreement – and joined the institutions established under the 1975 accord. Negotiating the first land claim on behalf of the Inuit, the Northern Quebec Inuit Association (NQIA) included as members Zebedee Nungak, Lazarusie Epoo (Inukjuak), Tommy Cain, Johnny Watt, Charlie Watt (from Fort Chimo) and Jacob Oweetaltuk. Charlie Watt acquired a James Bay development map and found two rivers were going to be impacted; the Great Whale and Caniapiscau were to be dammed and diverted. Zebedee Nungak describes the Quebec government's approach to negotiations was "overt greed backed up by raw power". Another section Zebedee describes Quebec's attitude was; "In the status of our quo, we are the Bosses; we have legal authority over all land. You need our permission to attain any benefits from this land, over which we are "maitres chez nous". The James Bay and Northern Quebec agreement has been further modified by some 20 additional accords affecting the implementation and details of the original agreement, as well as expanding their provisions. Furthermore, the Constitution Act, 1982, entrenched in the Constitution of Canada all the rights granted in treaties and land claims agreements enacted before 1982, giving the rights outlined in the original agreement the status of constitutional rights.