Кіріспе

Канаданың алғашқы халықтарын тану күні – Канададағы мереке. Ұлттық түпкі халықтар күні (бұрынғы Ұлттық аборигендер күні) – Канаданың алғашқы халықтары, инуиттер және метистердің мәдениеттері мен үлестерін тану және мерекелеу күні. Бұл күн алғаш рет 1996 жылы, сол жылы Канаданың генерал-губернаторы Ромео ЛеБланк жариялағаннан кейін, жыл сайын 21 маусымда атап өтіледі. Бұл күн көптеген себептермен, оның ішінде жазғы күн тоғысы ретінде мәдени маңызы бар және көптеген түпкі халықтар мен қауымдар дәстүрлі түрде өздерінің мұраларын атап өтетін күн ретінде таңдалды. 2017 жылы бұл күнді Ұлттық түпкі халықтар күні деп атау туралы ұсыныс жасалды. Заңнамалық орган таратылған кезде бұл өзгеріс енгізу туралы заң жобасы (C 369) әлі де парламентте талқыланып жатыр еді. Федералды билік бұл күнді Ұлттық түпкі халықтар күні деп атай бастады. Бұл күн 2001 жылдан бастап Солтүстік-Батыс территорияларында және 2017 жылдан бастап Юкон аймағында заңды аумақтық мереке ретінде атап өтіледі. Алайда, қазіргі уақытта ол елдің қалған бөлігінде ресми мереке болып саналмайды.

Тарих

Бұл күн осындай мерекеге бірнеше рет шақырулар жасалғаннан кейін келді. Бұл күнді алғаш рет 1945 жылы Жюль Сиуи және Солтүстік Америкадағы (Түрті аралы) басшылар жариялаған. 1982 жылы Ұлттық үнді бауырластығы (қазіргі Алғашқы халықтар ассамблеясы) 21 маусымда аталып өтілетін Ұлттық аборигендер ынтымақ күнін құруды ұсынды. Одан он жылдан сәл кейін, 1995 жылы, Аборигендер жөніндегі Корольдік комиссиясы Ұлттық Алғашқы халықтар күнін белгілеуді ұсынды. Сол жылы Елия Харпер төрағалық еткен, «Киелі жиналыс» деп аталған аборигендер мен абориген емес адамдардың ұлттық конференциясы, аборигендердің Канадаға қосқан үлесін тойлау үшін ұлттық мереке жариялауға шақырды. 21 маусым көбінесе жазғы күн тоғысымен сәйкес келеді. 2017 жылдың 21 маусымында Канада Премьер-Министрі Джастин Трюдо бұл оқиғаны Ұлттық жергілікті халықтар күні деп атауға уәде берген мәлімдеме жасады. Алғашқы халықтар ассамблеясының ұлттық басшысы Перри Беллегард ұсынылған өзгерісті қолдап, оны «маңызды қадам» деп атады, сондай-ақ БҰҰ-ның жергілікті халықтардың құқықтары туралы маңызды Декларациясында қолданылған терминологияны сілтеді. Атауын өзгертуді іске асыруға бағытталған жеке мүшелік заң жобасы (C 369) Сенатта бірінші оқылымнан өтті.