Кіріспе

Канада кабинетіндегі патшаның министрі. Патша мен түпкілікті халықтар арасындағы қарым-қатынастар министрі – Канада кабинетіндегі патшаның министрі, Патша мен түпкілікті халықтар арасындағы қарым-қатынастар және Солтүстік істер Канадасын (CIRNAC) басқаратын екі министрдің бірі (екіншісі – Солтүстік істер министрі). Бұл министрлік 1867 жылғы Конституциялық актінің 91(24) тармақшасына сәйкес "үндістер және үндістерге арналған жерлер" туралы заңнаманы басқаратын Канада үкіметінің департаменті. Министр сонымен қатар федералды үкімет пен бірінші ұлттар, метистер және инуиттер арасындағы қарым-қатынастардың барлық аспектілеріне жауапты. Гари Анандсангари 2023 жылдың 26 шілдесінен бастап қазіргі уақытта Патша мен түпкілікті халықтар арасындағы қарым-қатынастар министрі қызметін атқарып жүр. Аталған лауазымның қазіргі нұсқасы түпкілікті халықтарға қызмет көрсету министрімен бірге құрылды, ол түпкілікті халықтарға қызмет көрсету Канадасын басқарады – бұл департамент денсаулық сақтау, су және басқа да қызметтерді түпкілікті халықтар қауымдастығына ұсынады. Бұрынғы "Түпкілікті халықтар және Солтүстік істер министрі Канада" атауы 2015 жылдың 4 қарашасында 29-шы Канада министрлігінде қолданылды. CIRNAC аясындағы қазіргі жұмыс атауы 2017 жылдың 28 тамызында 29-шы министрлікте енгізілді, сол кезде премьер-министр Джастин Трюдо Түпкілікті халықтар және Солтүстік істер Канадасын біртіндеп тарату туралы хабарлады.

Мандат

Олардың веб-сайтына сәйкес, Корольдік Түпкі халықтармен қатынастар және Солтүстік істер жөніндегі Канада министрлігінің (CIRNAC) мандаты – Канада мен Түпкі халықтар, инуиттер және метистер арасындағы «ұлттан ұлтқа», «инуиттер мен Корольдік», «үкіметтен үкіметке» қарым-қатынастарын жаңару, Түпкі халықтардың өзін-өзі анықтау көзқарасын дамыту және қолдау үшін Канада үкіметінің құрылымын жаңғырту, сондай-ақ Солтүстіктегі Канада үкіметінің жұмысына жетекшілік ету.

Номенклатура

2018 жылдың 5 шілдесінде CIRNAC өз құжатында Канададағы абориген ұлымы деген ұғымды, 1996 жылғы Аборигендер жөніндегі Корольдік комиссияның (RCAP) баяндамасына сәйкес, "белгілі бір аумақта немесе аумақтар жиынтығында басым халықты құрайтын ортақ ұлттық бірегейлік сезіміне ие аборигендердің ірі тобы" деп түсіндірді. Бұл анықтамада үш элемент бар: ұжымдық бірегейлік сезімі; қабілеттің өлшемі ретіндегі мөлшері; және аумақтық басымдық. Бірінші элемент – ұжымдық бірегейлік сезімі, түрлі факторларға негізделуі мүмкін. Ол көбінесе ортақ мұраға негізделген, оның құрамында ортақ тарих, тіл, мәдениет, дәстүрлер, саяси сана, заңдар, үкіметтік құрылымдар, руханият, шежіре, отан немесе белгілі бір шартқа сәйкестік сияқты элементтер бар. 1985 жылғы Үндістер істері және Солтүстік даму департаменті заңы (Р.С.К., 1985, c. I 6) бойынша "Үндістер" термині департаменттің заңды атауында сақталды, бірақ "Түпкі халықтар" термині Федералдық идентификация бағдарламасы аясында қолданылатын атауда пайдаланылады. 2004 жылғы Канада Үкіметінің AADNC құжатына сәйкес, "Бірінші халық" термині 1970 жылдан бері кейбір адамдардың қорлау деп есептейтін "Үндістер" сөзінің орнына қолданылып келеді. Оны сондай-ақ Канадада тұратын және жерге егемендік немесе аборигендік құқықтарға талап қоятын аборигендер де қолданады.

Министрлер тізімі

Жоқ. Аты-жөніҚызмет мерзіміСаяси партияМинистрлікҮндістер ісі жөніндегі Бас басқарушы

1 Гектор Луи Ланжевен 22 мамыр, 1868ж7 желтоқсан, 1869жКонсервативті1 (Макдональд)
2 Джозеф Хоу 8 желтоқсан, 1869ж6 мамыр, 1873жЛибералды-консервативті–
Джеймс Кокс Эйкинс (актілік) 7 мамыр, 1873ж13 маусым, 1873ж
3 Томас Николсон Гиббс 14 маусым, 1873ж30 маусым, 1873ж
4 Александр Кэмпбелл 1 шілде, 1873ж5 қараша, 1873жКонсервативті
5 Дэвид Лэрд 7 қараша, 1873ж6 қазан, 1876жЛибералды2 (Маккензи)
– Ричард Уильям Скотт (актілік) 7 қазан, 1876ж23 қазан, 1876ж
6 Дэвид Миллс 24 қазан, 1876ж8 қазан, 1878ж
7 Сэр Джон А. Макдональд 17 қазан, 1878ж2 қазан, 1887жЛибералды-консервативті3 (Макдональд)
8 Томас Уайт 3 қазан, 1887ж21 сәуір, 1888жКонсервативті(7)
Сэр Джон А. Макдональд (актілік) 8 мамыр, 1888ж24 қыркүйек, 1888жЛибералды-консервативті
9 Эдгар Дьюдни 25 қыркүйек, 1888ж6 маусым, 1891жКонсервативті
16 маусым, 1891ж16 қазан, 1892ж4 (Эббот)
10 Томас Мейн Дали 17 қазан, 1892ж24 қараша, 1892жЛибералды-консервативті
5 желтоқсан, 1892ж12 желтоқсан, 1894ж5 (Томпсон)
21 желтоқсан, 1894ж27 сәуір, 1896ж6 (Боуэлл)
11 Хью Джон Макдональд 1 мамыр, 1896ж8 шілде, 1896жКонсервативті7 (Таппер)
– Ричард Уильям Скотт (актілік) 17 шілде, 1896ж16 қараша, 1896жЛибералды8 (Лорье)
12 Клиффорд Сифтон 17 қараша, 1896ж28 ақпан, 1905ж–
Сэр Уилфрид Лорье (актілік) 13 наурыз, 1905ж7 сәуір, 1905ж
13 Фрэнк Оливер 8 сәуір, 1905ж6 қазан, 1911ж
14 Роберт Роджерс 10 қазан, 1911ж28 қазан, 1912жКонсервативті9 (Борден)
15 Уильям Джеймс Рош 29 қазан, 1912ж12 қазан, 1917ж
16 Артур Мейген 12 қазан, 1917ж10 шілде, 1920жЮнионист10 (Борден)
17 Сэр Джеймс Александр Лаугхид 10 шілде, 1920ж29 желтоқсан, 1921жЛибералды-консервативті11 (Мейген)
18 Чарльз Стюарт 29 желтоқсан, 1921ж28 маусым, 1926жЛибералды12 (Маккензи Кінг)
– Генри Герберт Стивенс (актілік) 29 маусым, 1926ж12 шілде, 1926жКонсервативті13 (Мейген)
– Р. Б. Беннетт (актілік) 13 шілде, 1926ж25 қыркүйек, 1926ж(18)
Чарльз Стюарт 26 қыркүйек, 1926ж26 маусым, 1930жЛибералды14 (Маккензи Кінг)
19 Ян Алистер Маккензи 27 маусым, 1930ж7 тамыз, 1930ж
20 Томас Героу Мерфи 7 тамыз, 1930ж23 қазан, 1935жКонсервативті15 (Беннетт)
21 Томас Александр Крэрар 23 қазан, 1935ж30 қараша, 1936жЛибералды16 (Маккензи Кінг)
Министр, Үндістер ісіне жауапты (Ішкі істер министрі, Кендер министрі) (21)
Томас Александр Крэрар 1 желтоқсан, 1936ж17 сәуір, 1945жЛибералды16 (Маккензи Кінг)
22 Джеймс Эллисон Глен 18 сәуір, 1945ж10 маусым, 1948ж
23 Джеймс Ангус Маккиннон 10 маусым, 1948ж15 қараша, 1948ж15 қараша, 1948ж31 наурыз, 1949ж17 (Сент-Лоран)
24 Колин Уильям Джордж Гибсон 1 сәуір, 1949ж17 қаңтар, 1950ж
Министр, Үндістер ісіне жауапты (Азаматтық министрі)
25 Уолтер Эдвард Харрис 18 қаңтар, 1950ж30 маусым, 1954жЛибералды17 (Сент-Лоран)
26 Джек Пикерсгилл 1 шілде, 1954ж21 маусым, 1957ж–
Дэви Фултон (актілік) 21 маусым, 1957ж11 мамыр, 1958жПрогрессивті консервативті18 (Дифенбейкер)
27 Эллен Фэркло 12 мамыр, 1958ж8 тамыз, 1962ж
28 Дик Белл 9 тамыз, 1962ж22 сәуір, 1963ж
29 Гай Фавро 22 сәуір, 1963ж2 ақпан, 1964жЛибералды19 (Пирсон)
30 Рене Трембле 3 ақпан, 1964ж14 ақпан, 1965ж
31 Джон Роберт Николсон 15 ақпан, 1965ж17 желтоқсан, 1965ж
32 Жан Маршанд 18 желтоқсан, 1965ж30 қыркүйек, 1966ж
Министр, Үндістер ісі және Солтүстік даму
33 Артур Лэинг 1 қазан, 1966ж20 сәуір, 1968жЛибералды19 (Пирсон)
20 сәуір, 1968ж5 шілде, 1968ж20 (П. Э. Трюдо)
34 Жан Кретьен 5 шілде, 1968ж7 тамыз, 1974ж
35 Дж. Джадд Бьюкенен 8 тамыз, 1974ж13 қыркүйек, 1976ж
36 Уоррен Оллманд 14 қыркүйек, 1976ж15 қыркүйек, 1977ж
37 Джеймс Хью Фолкнер 16 қыркүйек, 1977ж3 маусым, 1979ж
38 Джейк Эпп 4 маусым, 1979ж2 наурыз, 1980жПрогрессивті консервативті21 (Кларк)
39 Джон Мунро 3 наурыз, 1980ж29 маусым, 1984жЛибералды22 (П. Э. Трюдо)
40 Дуг Фрит 30 маусым, 1984ж16 қыркүйек, 1984ж
41 Дэвид Кромби 17 қыркүйек, 1984ж29 маусым, 1986жПрогрессивті консервативті24 (Мулрони)
42 Билл Макнайт 30 маусым, 1986ж29 қаңтар, 1989ж
43 Пьер Кадьюс 30 қаңтар, 1989ж22 ақпан, 1990ж
44 Том Сидон 23 ақпан, 1990ж24 маусым, 1993ж
45 Паулин Бруз 25 маусым, 1993ж3 қараша, 1993ж25 (Кэмпбелл)
46 Рон Ирвин 4 қараша, 1993ж10 маусым, 1997жЛибералды26 (Шретиен)
47 Джейн Стюарт 11 маусым, 1997ж2 тамыз, 1999ж
48 Боб Нолт 3 тамыз, 1999ж11 желтоқсан, 2003ж
49 Энди Митчелл 12 желтоқсан, 2003ж19 шілде, 2004ж27 (Мартин)
50 Энди Скотт 20 шілде, 2004ж5 ақпан, 2006ж
51 Джим Прентис 6 ақпан, 2006ж14 тамыз, 2007жКонсервативті28 (Харпер)
52 Чак Страл 14 тамыз, 2007ж6 тамыз, 2010ж
53 Джон Дункан 6 тамыз, 2010ж17 мамыр, 2011ж
Министр, Жергілікті халықтар ісі және Солтүстік даму (53)
Джон Дункан 18 мамыр, 2011ж15 ақпан, 2013жКонсервативті28 (Харпер)
– Джеймс Мур, (актілік) 15 ақпан, 2013ж22 ақпан, 2013ж
54 Бернард Валкур 22 ақпан, 2013ж3 қараша, 2015ж
Министр, Жергілікті халықтар және Солтүстік істер
55 Кэролин Беннетт 4 қараша, 2015ж28 тамыз, 2017жЛибералды29 (Ж. Трюдо)
Министр, Корона-Жергілікті халықтар қатынастары және Солтүстік істер (55)
Кэролин Беннетт 28 тамыз, 2017ж18 шілде, 2018жЛибералды29 (Ж. Трюдо)
Министр, Корона-Жергілікті халықтар қатынастары (55)
Кэролин Беннетт 18 шілде, 2018ж26 қазан, 2021жЛибералды29 (Ж. Трюдо)
56 Марк Миллер 26 қазан, 2021ж26 шілде, 2023жЛибералды
57 Гари Анандасагари 26 шілде, 2023ж Қазіргі уақытқа дейінЛибералды

1966 жылға дейін, осы портфельдің Үндістер ісіне қатысты жауапкершілігі Азаматтық және Иммиграция министрінің құзырында болды (Тізім), ал Солтүстік дамуға қатысты жауапкершілік Солтүстік істер және Ұлттық ресурстар министрінің құзырында болды (Тізім).