Кіріспе

Көбелектердің түрлері

Қараңғы жылдам көбелек (Erynnis tages) – Hesperiidae тұқымдасына жататын көбелек түрі.

Сипаттама

Erynnis tages басқа шкиперлерден қанатының көбінесе бір түсті, сұр қоңыр түстес болуымен, және қанатының үстіңгі жағында ғана кездесетін мраморлы суретімен, сондай-ақ қанат шетіндегі ұсақ ақ нүктелер тізбегімен ерекшеленеді. Бұл Ұлыбританиядағы көбелектердің ішіндегі ең көбелекке ұқсамайтын түрі, әдетте қанаттарын көбелектей бүгіп қонып отырады. Жақсы жасырынатын, қоңыр және сұр түсті бұл көбелекті сұр шкипермен, Ана Шиптон көбелегімен немесе жапырақты серік көбелегімен шатастыру оңай. Carcharodus alceae-нің солған түрлері алдыңғы қанатындағы шыны тәрізді дақтарымен және тік тілімделген артқы қанат жиегімен ажыратылады. Оның ерекше ерекшелігі – қуыршақ сатысының тыныш болуы, ол бір-бірінің үстіне жиналған, шатыр тәрізді қанаттары бар дельтоидты күбәзіне ұқсайды.

Сицилиядағы сипаттама

Т. L. (86 c) қарастырылған. Алдыңғы қанаты сұр қоңыр, екі көлбеу қара жолақпен, жолақтардың ішкі жиегі сарғыш сұр түсті. Шетінде кішкентай ақ нүктелердің қатары және екі апикаль нүкте, олардың біреуі мөлдір. Артқы қанаты қара, қалыпты түрлерінде дақтарсыз. Еуропа және Солтүстік Азия арқылы Амурға дейін таралған. А. б. clarus [Caradja, 1895 ж.т.] – өте ақшыл түрлері, олар нағыз тагтардың арасында кездесе береді. — popoviana Nordm. (= sinina Gr. Grsh.) [қазір Erynnis popoviana түрі] (86 c) – көбінесе синоним ғана; ашық сұр, шетінде ақ нүктелердің қатары және ортасында осыған ұқсас екінші қатар, артқы қанатында ашық диск-оқшаулы дақ бар. Даурия, Амур, Қытай. — unicolor Frr. [қазіргі түршесі] (86 c) – Грекия және Кіші Азияда кездесетін, ешқандай белгісі жоқ біркелкі қоңыр сұр түсті. — cervantes Grasl. [қазір E. tages ssp. cervantes Graslin, 1836] (86 д) – нағыз тагтан ірі және әлдеқайда қараңғырақ. Қара жолақтар жоғалып кеткен немесе қара сызықтармен ғана белгіленген; шеткі нүктелер көрінбейді. Оңтүстік Испания. — Личинкасы жасыл, басы қоңыр, сары түсті, қара нүктелермен сызылған бүйір жолағы бар: Eryngium және Lotus өсімдіктерінде шілдеде және күздің соңында кездеседі. Құрсағы қызғылт жасыл қосақ. Көбелектері сәуір және мамыр айларында, сондай-ақ шілдеден бастап кеңінен таралған. Жер бетінен төмен ұшып, жолдарға қонуды ұнатады.

Таксономия

Кіші түрлері анықталмаған және олардың ішінде E. t. unicolor Freyer, 1852 Транскавказияда және E. t. baynesi Ирландияның Клэр графтығындағы Бурренде кездеседі. Синонимдер: Erynnis morio SCOPOLI, 1763; Erynnis geryon ROTTEMBURG, 1775. Бұл түр Ұлыбританияда кеңінен, бірақ дақылды таралған. Шотландияда басқа шкиперлерге қарағанда солтүстікке қарай таралған, Инвернесс аймағында шағын оқшауланған колониялары бар. Ирландияда кездесетін екі шкипердің бірі, таралуы да дақылды, бірақ негізгі шоғырлану орталықтары батыс жағында орналасқан. Ол бірнеше еуропалық елдерде, соның ішінде Ұлыбритания мен Арменияда саны азайып барады.

Тіршілік ету ортасы

Erynnis tages теңіз деңгейінен 2000 метрге дейін биіктіктегі ашық, шөптесін мекендерді ұнатады. Оған борлы жазықтар, орман аралықтары, жағажай құмды алқаптары, теміржол бойлары және қараусыз жерлер сияқты әртүрлі мекендер тән. Кішкентай көкпардың мекендері негізінен құрғақ және кедей шөптесін жайылымдар. Бір немесе екі қабатты шабындықтар мен жайылымдары бар кең жайылымдар, сондай-ақ азау топырақты және бастапқы өсімдіктер қоғамдастығы бар сирек өсімдік жамылғылы жерлер де тұрақты түрде қоныстанады. Орман ішінде ересектері өте сирек орманды жерлерде немесе орман шалғындарында, жол шеттерінде және орман шеттерінде ұшады. Бұл түрдің өкілдері батпақты жерлерде де кездеседі. Құрғақ, жылы микроклиматты жолдар сияқты бұзылған жерлер қолайлы мекендер болып табылады.