Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бразилияның түпкілікті халқы – Камаюра тілі. Камаюра – Бразилияның Амазонка алабындағы түпкілікті тайпа. Олардың аты Камайура және Камайура деп те жазылады; бұл «ет, ыдыс-аяқ сақтауға арналған көтеріңкі платформа» дегенді білдіреді. Камаюра тілі тупи-гуарани тілдер тобына жатады. Камаюралар Киаби, Юджа және Суя тайпаларымен бірге Үстіңгі Сингу аймағында тұрады. Бұл төрт тайпаның тілдері әр түрлі болғанымен, олардың өмір салты өте ұқсас. Олардың ауылдары Кулуене өзенінен алты шақырым қашықтықтағы Ипаву көлінің маңында орналасқан. Әлемдегі басқа да шағын түпкілікті мәдениеттер сияқты, Камаюралар да орманды кесу және климаттың өзгеру салдарына бейімделуге тырысып бағуда.
Indigenous people of Brazil
the language
The Kamayurá are an indigenous tribe in the Amazonian Basin of Brazil. Their name is also spelled Kamayura and Kamaiurá; it means "a raised platform to keep meat, pots and pans." The Kamayurá language belongs to the Tupi–Guarani family. The Kamayurá live in the Upper Xingu region along with Kiabi, Yudja and Suya tribes. The ways of life of these four tribes are quite similar despite having different languages. Their villages are situated around Lake Ipavu, which is six kilometres from the Kuluene River. Much like other small indigenous cultures around the globe, the Kamayurá are struggling to adapt to the effects of deforestation and climate change.
Халық саны
2002 жылы шамамен 355 адам болды деп есептелді. Қазір шамамен 544 адамды (2010 жыл) құрайды. Олардың саны 1954 жылы тіркелген 94 адамдық ең төменгі көрсеткіштен жақсы қалпына келді, ал бұрынғы сандағы азаю қызылша эпидемиясынан болған еді. Осы аймақты 1880 жылдары саяхатшы Карл фон ден Штейнен келген кезде жалпы халық саны 264 адамды құрады.
In 2002 there were an estimated 355 people. Now there are about 544 (2010). Their numbers had made a good recovery from an all time low of 94 people recorded in 1954, the previous reduction in numbers due to the measles epidemic. The total population was 264 when adventurer Karl von den Steinen visited the area in the 1880s.
Ауылдардың сипаттамасы
Камаюра ауылы дөңгелек шатырдан тұрады, ол сапе шөбімен (Imperata brasiliensis) безендірілген. Ал "флейталар үйі" (Тапуви) ер адамдар ғана ойнай алатын маңызды флейта (жакуи) аспаптарын сақтайды. Сол үйдің алдында ер адамдар балық аулау сапарларын немесе мерекелерді жоспарлайтын жиналатын орын бар. Үй әдетте қараңғы болып келеді және әйелдер мен балалар сонда тұрады. Ауылдың барлық жағын жаңбырлы ормандар қоршап тұр, сондай-ақ жеке бақшалар да кездеседі.
The Kamayurá village comprises a round roof that is decorated with sape grass (Imperata brasiliensis) and the ‘house of the flutes’(Tapuwi) contain important flute (jakui) instruments that can only be played by the men. In front of that house there is a meeting area where the men discuss fishing trips or plan festivals and so on. The house is generally dark and is where the women and children dwell. The rainforest surround the entire village and private gardens can also be found.
Тарих
1961 жылы бразилиялық билік бұл аймақты ұлттық парк деп жариялады, бұл жергілікті тұрғындарға басып кірудің алдын алу және қауіпті эпидемиялардың таралуын тоқтату мақсатында жасалды. Камаюра халқы қазіргі уақытта басқа да үнді халықтарымен, атап айтқанда, Үстіңгі Сингудағы Куикуро және Калапало тайпаларымен бірге тұрады. Жергілікті емес адамдармен алғашқы байланыс 1884 жылы Карл фон ден Штайннің саяхатымен болды. Осы кезде Камаюралар Ипаву көлінің жағасында қоныстанған. Карл фон ден Штайн – неміс саяхатшысы, оның саяхаты аймақтан өтуге басқа саяхатшыларға мүмкіндік берді, ал Камаюра осы аймақта мекен еткен. 1942 жылы Федералдық агенттік және Орталық Бразилия қоры құрылды, бұл Камаюралар тұратын аймақта жолдар салып, лагерьтер ашуға себеп болды. Ашылған жолдар мен лагерьлер Камаюра халқына тікелей әсер етті, себебі жергілікті емес адамдармен байланыс үзілген жоқ. 1961 жылы ФУНАЙ Камаюралар қоныстанған аумақты бүгінгі таңда Ұлттық парк деп белгіледі.
The region was declared a national park by the Brazilian authorities in 1961, intended to prevent further intrusions and spread of deadly epidemics to locals. The Kamayurá people currently live near other indigenous peoples, namely the Kuikuro and Kalapalo, for example, in Upper Xingu. In regards to contact with non indigenous people, this was first seen in 1884 with the exploration of Karl Von den Stein. At this time the Kamayurá were situated on the banks of the Lake Ipavu. Karl Von den Stein was a German explorer, and with his exploration opened up opportunities for other explorers to pass through the region of which the Kamayurá were situated. In 1942 the Federal Agency was created as well as the Central Brazil Foundation, this opened roads and established camps in the area which the Kamayurá were living. These open roads and camps directly affected the Kamayurá as contact with non indigenous people continued. In 1961 Funai turned the territory the Kamayurá inhabited, into what is today known as the National Park.
Сауда
Садақ-жебелер (жоғары сапалы материалдардан жасалған), шұға қабығынан белбеулер және қыш ыдыстар басқа тайпалармен саудаға түседі. Балық аулау торлары, каноэлер, сырнайлар және гамактар арнайы өнімдер ретінде жасалады.
Bows and arrows (made with high quality materials), snail shell belts and ceramic pots are traded with other tribes. Fish nets, canoes, flutes and hammocks are made as specialised goods.
Диета
Камаюраның дәстүрлі тамақтануы балық, бейжу, ботқа, бұрыш және бананнан тұрады.
The traditional Kamayura diet generally consists of fish, beiju, porridge, pepper and bananas.