Кіріспе

Оңтүстік Америка мифологиясы Тупи-Гуаран мифологиясы – әр түрлі Тупи-Гуаран халықтарының ежелгі және қазіргі заманғы құдайлары мен рухтары туралы әңгімелер жиынтығы. Космогониялар, антропогониялар және рәсімдермен бірге, олар осы халықтардың дінінің бір бөлігін құрайды. Гуарани халқы Оңтүстік Американың оңтүстік-орталық бөлігінде, әсіресе Парагвайда және Аргентина, Бразилия және Боливияның көршілес аймақтарында қоныстанған. Тупи халқы Бразилияның ең көп санды түпкі халықтарының бірі болды, олар негізінен Бразилияның Атлантика жағалауын және Амазонканы мекендеген, сыртқы әлеммен байланысы жоқ Тупи қалаларында португал отарлаушыларымен белсенді араласты.

Шолу

Гуарани халқының ежелгі мифтері мен аңыздары туралы жазба мәліметтер жоқ. Гуарани тілі заманауи кезеңге дейін жазба тіл болған жоқ, сондықтан олардың діни сенімдері көбінесе ауыз әдебиеті арқылы беріліп келді. Осы себепті, түрлі құдайлар мен оларға байланысты мифтер мен аңыздар әртүрлі жерлерде өзгеше болуы мүмкін, ал аймақтық ерекшеліктер белгілі бір құдайдың Гуарани сенім жүйесіндегі рөлін толығымен өзгерте алады. Гуарани халқының көп бөлігі қазіргі қоғамға ассимиляцияланып, олардың сенімдері өзгерген немесе христиан дініне ауысқан (негізінен 16 ғасырдағы иезуит миссионерлерінің қызметінің нәтижесінде), бірақ олардың негізгі сенімдері Гуарани аймағындағы көптеген ауылдық жерлерде әлі де сақталған. Осының салдарынан, мифтер мен аңыздар бүгінгі күнге дейін дамуда.