Кіріспе
Сүтқоректілердің түрі
Америка пикасы (Ochotona princeps), пиканың күндізгі өмір салған түрі, Солтүстік Американың батыс тауларында, көбінесе ағаш шебінде немесе одан жоғарыдағы тасты беткейлерде кездеседі. Олар шұбарқоян және қоянға жақын туысқан түрлер, өсімдіктермен қоректенеді. Пикалар азық табудың екі әдісін пайдаланады: тікелей тамақтанады немесе қысқа дайындалып үйіп қояды (haying). Пикалар дауысты жануарлар, жыртқыштар жақын болғанда және көбейту маусымында ескерту үшін шақырулар мен әндерді қолданады. Пикаға қауіпті жыртқыштарға бүркіт, қаршыға, қоян, қарақұйрық, түлкі және күзен жатады. Жақындағы зерттеулер АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы популяциясының мекендеу орындарының жоғалуы және жаһандық жылыну салдарынан азайып бара жатқанын көрсетіп тұр. Дегенмен, американдық пика жалпы түрлердің қауіпсіз санатында саналады және АҚШ-тың солтүстік-батысы мен Канадада кең таралған.
Сипаттама
XIX ғасырда "кіші бас қоян" деп аталатын американдық пикалардың денесі ұсақ, дөңгелек, жұмыртқа тәрізді. Олардың дене ұзындығы шамамен, артқы аяқтары шамамен, салмағы шамамен, дене мөлшері әртүрлі популяцияларда өзгеше болуы мүмкін. Жыныстық диморфизм байқалатын популяцияларда еркектер аналардан сәл ірілеу келеді. Пикалар альпілік аймақтарда қолайлы өсімдіктермен шеңберленген тальс алқаптарында мекендейді. Олар сондай-ақ, жартас сынықтарының үйінділерінде де тіршілік етеді. Кейде олар адам жасаған жерлерде, мысалы, кен қалдықтарында және қоқыс үйірмелерінде де кездеседі. Пикалардың ұялары мен қоныстары әдетте диаметрі шамамен болатын тастардың астында орналасады, бірақ олар көбінесе үлкен әрі көзге түсетін тастардың үстінде отырады. Олар көбінесе ағаштардың жанындағы немесе жоғарырақ орналасқан құмдақтарда қоныстанады. Пикалардың тіршілік ететін ортасы биік таулардағы немесе су арналарындағы салқын, ылғалды микроорталармен шектеледі. Америкалық пикалар тальс ішіндегі қуыстарды мекендейді және қор қазбайды. Дегенмен, олар қазып үйлерін кеңейте алады. Пикалардың азық іздеудің екі әдісі бар: тікелей тамақтану немесе қыс айларында пайдалану үшін шөп үйінділеріне азық жинау. Шөп жинау мерзімі өткен қысқы жауын-шашын мөлшерімен байланысты сияқты. Шөп жинағанда пикалар өсімдіктерді маусымдық фенологиясына сәйкес келетін белгілі бір ретпен жинап алады. Пикалар дауыстап сөйлейтін жануарлар, бір-бірімен қарым-қатынас жасау үшін дауыстар мен әндерді қолданады. Дауыс жақын жерде жыртқыш жануарлардың бар екенін ескерту үшін, ал ән көбелек шағылысу кезеңінде (тек еркектер) және күз айларында (еркектер мен әйелдер екеуі де) қолданылады.
Қорғау және құлдырау
Олар биік және салқын таулы аймақтарда өмір сүретіндіктен, жоғары температураға өте сезімтал және АҚШ-тың батысындағы жаһандық жылынуды анықтау үшін ең жақсы ерте ескерту жүйелерінің бірі саналады. Температураның көтерілуі американдық пикалардың биіктік бойынша жоғары көтерілуіне себеп болуы мүмкін. Егер пикалар ыстықтан қоршау таба алмаса, жоғары температураға ұшырағанда алты сағаттың ішінде өледі. Жылы жағдайда, мысалы, ортаңғы күнде немесе төменгі биіктікте, пикалар әдетте белсенділігін тоқтатып, салқын тас-қиырларға (талус) тығылады. Жақындағы зерттеулерге сәйкес, кейбір популяциялардың азаюына түрлі факторлар, ең бастысы – жаһандық жылыну себеп болып отыр. 2003 жылы «Journal of Mammalogy» журналында жарияланған зерттеуде, Ұлы Аймақта (Great Basin) зерттелген 25 американдық пика популяциясының тоғызы жойылып кеткені анықталды, бұл биологтарды түрдің жалпы осалдығын анықтау үшін қосымша зерттеулер жүргізуге итермеледі. 2010 жылы АҚШ үкіметі американдық пиканы АҚШ-тың жойылып бара жатқан түрлер туралы заңына қосуды қарастырды, бірақ соңында одан бас тартты. IUCN Қызыл тізімінде бұл түр әлі де ең аз қызығушылық тудыратын түр ретінде саналады. Ұлттық парктік қызметтің Климаттық өзгеріске жауап беру бағдарламасы арқылы қаржыландырылатын зерттеу 2010 жылдың мамырында деректерді жинауды бастады. Үш университеттен және сегіз ұлттық парктен алынған академиялық зерттеушілер мен ұлттық парктік қызметкерлерінің үлкен тобы американдық пиканың болашақ климаттық өзгерістерге осалдығына қатысты мәселелерді шешу үшін бірлесіп жұмыс істеді. Жоба 2016 жылы аяқталды. Соңғы зерттеулер төменгі биіктіктерде кең таралған популяциялардың жойылуын және ареалдың қысқаруын көрсетті, бұл жерлер әдетте жылырақ және құрғақ болады. Бұл үрдістер климаттың өзгеруінің әртүрлі аспектілеріне, мысалы, жазғы және қысқы температураның жоғарылауына және жауын-шашынның өзгеруіне байланысты деп есептеледі. Мысалы, бір зерттеуде Солтүстік Роки тауларындағы 64 су алабының 44-інде жоғары қарай қысқару орын алды, орташа қысқару құрады. Солтүстік Каскад ұлттық паркінде (Вашингтон штаты) жүргізілген тағы бір зерттеуде, қардың аз немесе толық болмауы бір қыс бойы пика популяциясының күрт төмендеуіне әкелді, бұл қардың қысқы суық температурадан қорғау үшін қажетті оқшаулағыш екенін көрсетті.
elevation limits, pikas typically become inactive and withdraw into cooler talus openings. Recent studies suggest some populations are declining due to various factors, most notably global warming. A 2003 study, published in the Journal of Mammalogy, showed nine of 25 sampled populations of American pika had been extirpated in the Great Basin, leading biologists to conduct further investigations to determine if the species as a whole is vulnerable. In 2010, the US government considered, then decided not to add the American pika under the US Endangered Species Act. In the IUCN Red List, it is still considered a species of Least Concern. funded through the National Park Service Climate Change Response Program, began data collection in May 2010. A large team of academic researchers and National Park Service staff from three universities and eight national parks worked together to address questions regarding the vulnerability of the American pika to future climate change scenarios projected for the western United States. The project concluded in 2016. More recent studies have found widespread extirpations and range retractions at lower elevations which are typically warmer and drier, patterns that have been further attributed to varying aspects of climate change such as warmer summer and winter temperatures and changes in precipitation. For example, one study found upslope retractions in 44 of 64 watersheds surveyed in the Northern Rockies, with retractions averaging Another study in North Cascades National Park in Washington found that a single winter of little to no snow caused drastic declines in pika abundance, highlighting how snowpack provides a necessary insulation against cold winter temperatures.