Кіріспе

Американдық кино сыншысы (1938 жылы туған)

Рекс Тейлор Рид (2 қазан 1938 жылы туған) – американдық кино сыншысы, журналист және медиа тұлғасы. Оңтүстік АҚШ-та өскен және Луизиана штаты университетінде білім алған Рид 1960 жылдардың басында Нью-Йорк қаласына көшіп, мансабын бастады. Ол көптеген газеттер мен журналдарда халық мәдениеті, өнер және атақты адамдар туралы жазды. 1970-1980 жылдары телеарналарда жиі пайда болып, кейде фильмдерде де түскендіктен, ол өзінің жеке танымал тұлғасына айналды. Рид «The New York Observer» газетінде ұзақ жылдар бойы жұмыс істейді, онда ол «Қаланың әңгімесі» (Talk of the Town) бағанасын жазады. Ол өте тікелей стильімен және кері пікірлерімен белгілі, ал кейбір жазбаларында фактілік қателер немесе актерлерге қатысты сыни пікірлер кездесетіні үшін сынға ұшыраған.

Ерте өмір

Рид 1938 жылғы 2 қазанда Техас штатының Форт-Уорт қаласында дүниеге келді. Ол Jewell (туған қызы Smith) және James M. Reed-тің ұлы болды, оның әкесі мұнай компаниясының бастығы еді. "Нью-Йорк Таймс" газетіне берген сұхбатында Рид былай деді: "Анамыз Оклахома штатындағы 10 балалы отбасынан шыққан, оның екінші туыстары Далтон тобы болды. Әжем кішкентай кезінде Джесси Джеймстің тізесінде ойнаған". Ол сол жерде университет газеті The Daily Reveille үшін ғана емес, сонымен қатар Батон-Руж газеті The Morning Advocate үшін кино мен пьесаларға сын-пікірлер жаза бастады. ЛСУ-ды бітіргеннен кейін актер ретінде табыс табу үмітімен Нью-Йорк қаласына көшіп келді. Бірақ, 20th Century Fox компаниясының жарнама бөлімінде жұмысқа орналасты. 1969 жылы ол өзінің жұмысы туралы былай деді: "Элвис Пресли мен Фабиан туралы мақтау-мақтау жазып, олардың фильмдерін өзім көруге келмейтін кезде олардың қаншалықты керемет екенін айтуға тура келді. 'Клеопатра' компанияның қаржысын қиратты. Біз резеңке таспаларға үнемдеп, Элизабет Тейлор мен Ричард Бертонға Нил өзенінде жүзуге ақы төлеп отырдық, ал Fox компаниясының барлық қызметкерлері жалақыларын қысқартып отырды. Менің жалақым 75 доллар болатын, мен компаниядағы ең керексіз адам ретінде бірінші болып жұмыстан шығарылдым". Онжылдықтың соңында ол The New York Times және New York газеттеріне көптеген сұхбаттар берді, ол сол кезде New York Herald Tribune газетінің жексенбілік қосымшасы болды. 1966 жылы, Herald Tribune басылымы жабылып қалған жылы, ол HiFi/Stereo Review (қазіргі Sound & Vision) журналының музыка сыншыларының бірі болып жұмысқа қабылданды және 1973 жылдың басына дейін осы лауазымда қызмет етті.

Кино және теледидардағы рөлдері

Рид кейде актерлік өнерде де ойнаған, мысалы, Гор Видальдің "Майра Брекинридж" (1970) фильмінде. Рид сонымен қатар "Супермен" (1978, өзінің рөлінде), "Инчон" (1981) және "Жарасқан емес даулар" (1984) фильмдерінде де пайда болды. Ол 1970-ші жылдардың соңында "The Gong Show" телешоуында төреші ретінде жиі қатысты. Рид 1971 жылы 21-ші Берлин халықаралық кинофестивалінің қазылар құрамында болды және "The Critic" анимациялық сериалында өзін-өзі сомдады. Рекс Рид 2009 жылы түсірілген "For the Love of Movies: The Story of American Film Criticism" деректі фильмінде 1970-ші жылдары кино сыншыларының маңыздылығын баяндап, интернеттегі білікті емес сыншылардың көбейгеніне наразылық білдірді.

Сыншыл

Нью-Йорк Observer журналының кино сыншысы болғанға дейін Рид Vogue, GQ, The New York Times және Women's Wear Daily журналдарында кино сыншысы болды. Он үш жыл бойы ол New York Daily News газетінің өнер сыншысы, ал бес жыл бойы New York Post газетінің кино сыншысы болды. Ридке 1972 жылы Нью-Йорк кинофестивалінде «Париждегі соңғы тангоның» әлемдік премьерасына билет берілмеді, себебі фестиваль оны New York Daily News газетінің жазбагері деп санайтын, сондай-ақ оны «фестивальдің досы емес» деп сипаттады. Ол Нью-Йорк кино сыншыларының шеңберінде және оның сын-пікірлері интернетте жарияланғандықтан, New York Film Critics Online мүшесі. Ол сегіз кітаптың авторы, соның ішінде «Do You Sleep in the Nude?», «Conversations in the Raw», «People Are Crazy Here» және «Valentines & Vitriol». 1974 жылдың 24 қазанында Фрэнк Синатраның Мэдисон Сквер Гардендегі өнерін қарап, Рид оны «Вулворттың жұмыр тасы» деп атады және «оның қоғамдық бейнесі бірінші дәрежелі күйіктен де жаман, оның сыртқы түрі Порки Свигтен де шалақы; оның мінез-құлқы метродағы жұмысшыдан да жағымсыз және оның эгосы Сахарадан да үлкен (шөл, Лас-Вегастағы қонақүй емес, бірақ екеуі де салыстыруға жарайды). Егер ол ән айта алса, бәрі де түзетілген болар еді. Бірақ ең қайғылысы, ең қиын бөлігі – бұл бір кездегі ұлы құдайдың қазір бұрынғы даңқымен өмір сүруі: шындығында Франк Синатраның күші таусылған. Оның дауысы танылмас күйге жеткен, құрғаған дауысы тек өткен күндердің азапты естелігін еске түсіреді». Кейін Рид Синатраның «шалақы» болғанын және «кім-кімнің көзіне де ұйықтағандай көрінгенін» еске алды. «Синатра маған ашуланды, бірақ ол не істеді? Ол 25 келі салмақтан арылды!» 1986 жылы Марли Матлин «Кіші құдайдың балалары» үшін үздік әйел актер сыйлығын жеңгеннен кейін Рид Матлиннің «жаны ашыған дауыспен» жеңгенін және саңырау кейіпкерді ойнайтын саңырау адамның шынымен актерлік емес екенін жазды. 1992 жылы Мариса Томей «My Cousin Vinny» фильміндегі жұмысы үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алғаннан кейін Рид бұл сыйлықты шын мәнінде жеңмегенін және алып барушы Джек Паланс оқыған картадан қате есімді оқығанын ашық айтты. Картада бір ғана есім бар екендігіне назар аударған кезде Рид теориясын өзгертіп, Паланс телепромптерден қате есімді оқыды деп айтты және Академия онымен келісті, себебі олар үлкен көрермен алдында бұл қателікті мойындауға ұялар еді. Ридтің пікірін Price Waterhouse есеп фирмасы жоққа шығарды, егер алып барушы қате жеңімпазды жарияласа, PwC өкілі сахнаға шығып, дұрыс нәтиже жарияланғанын айтады, содан кейін дұрыс нәтижені айтады немесе сахнадағы біреуге ақпаратты түзетуге береді. Роджер Эберт Ридтің теорияларының жалған және Томейге әділетсіз екенін және Ридтің одан кешірім сұрауы керектігін айтты. 2005 жылы оңтүстік кореялық фильмге рецензия жазған Рид: «Біз кімчиден, яғни шикі сарымсақ пен капуста қоспасынан, жер астына көміліп, шірігеннен кейін қазылып алынып, Сеул әуежайында сувенир ретінде сатылатын қыш құмыраларға қызмет ететін елден не күте аламыз?» деп жазды. «The Village Voice» басылымы «онлайн форумдардағы наразылық» рецензиясына назар аударып, Ридті басқа елдердің фильмдеріне ұқсас логиканы қолданатынын елестетіп мазақ етті. 2013 жылы «Identity Thief» фильміне рецензия жазған Рид Мелисса Маккартидің салмағына бірнеше рет сілтеме жасап, оны «трактордай үлкен», «ұлы», «семіз» және «гиппопотам» деп атады. Фильм сыншысы Ричард Ройпер: «Бұл тек шынайы сынның орнына қарапайым мінезді атауды иіскеді» деді. 2013 жылдың ақпан айында өткен 85-ші «Оскар» сыйлығының тапсыру салтанатында Сет МакФарлейн Ридтің Адельді «Skyfall» әнін орындағаны үшін бағалайтынын айтып, әзілдеген болатын. The Huffington Post газетінде Кенди Спеллинг Ридтің пікірін қорлаумен салыстырды. Рид өзінің пікірлерін ұстанып, семіздік сияқты ауыр денсаулық мәселелерін комедиялық тақырып ретінде қолдануға қарсы екенін айтты. Ол бұл ашу-ызаның жарнама үшін ұйымдастырылғанын жоққа шығарды, бірақ Маккартиді бұл мәселеге араласпағаны үшін мақтады, оны «толыққанды әдемі» деп атады. 2017 жылы «Судың пішіні» фильміне рецензия жазған Рид мүгедектерді «кемшіліктері бар жаратылыстар» деп атады.

Тексерулердегі нақты қателер

Ридтің 2012 жылғы «Ормандағы шатыр» фильміне жазған шолуында маңызды фактілік қателіктер болды және ол өзінің теріс пікірімен келіспегендерге деген немқұрайды көзқарас танытты. L Magazine журналының Хенри Стюарт: «Оның шолуының шамамен 50 пайызы дәл емес – фактілер бойынша, объективті түрде бұрыс». Оның кәсібилігі де күмәнді болды, себебі кейбіреулер оның фильмді ұнатып көргендерге қажетсіздей қорлаушы және жаман ниетті екенін сезінді. 2013 жылы Рид V/H/S/2 фильмін қарады, тіпті фильмнің басындағы 20 минут ішінде залда тастап кеткеніне қарамастан. Осының салдарынан, оның шолуы қысқа болды және ол қорқынышты фильмдер антологиясынан Джейсон Айзенердің эпизодын дұрыс түсіндірмеді. Кейбіреулер Ридтің кәсіби еместігін айтты, журналист Сэм Адамс Ридтің «асыл мамандықты мазақтап, ал зиялы сыншылар оның айналасындағы ұсақ-түйектерді жинап жүр» деп мәлімдеді. 2017 жылы Рид «Судың пішіні» фильміне жазған шолуында жазушы және режиссер Гиллермо дель Тороны «Бенесио дель Торо» деп қате атады (көрінетіндей, актер Бенисио дель Тороның есімін дұрыс жазбаған), сондай-ақ ол Испаниядан екенін жазды; режиссер Мексикадан, ал актер Пуэрто-Рикодан. Сол жылы ол «Get Out» фильмін 2017 жылғы 10 ең нашар фильмнің тізіміне қосты, кейін CBS Sunday Morning берілісінде сарказммен: «Барлық қара нәсілді еркектер роботтарға айналса да, маған ешқандай қамауы жоқ» деді. Sunday Morning сайтының бір авторы фильмде нақты роботтар болмағанын атап өтті.

Жеке өмір

Рид Нью-Йорктегі «Дакота» пәтер үйінде екі бөлмелі пәтерде тұрады, оны 1969 жылы 30 000 долларға сатып алған. 2018 жылы ол былай деді: «Махаббат – мен аса жақсы табатын нәрсе емес. Менің ойымша, адамдар пікірі бар адамдардан қорқады. Қалай әйел, жігіт немесе жақынырақ адамды іздеуге кірісесің? Енді кеш болды. Дегенмен, дөңгелек креслоны жақсы қолданатын адамды табу жақсы болар еді, себебі сондай күн де келер». Ридтің сөзіне қарағанда, тұтқындалғаннан кейін бірнеше күн өткен соң Пегги Ли оған өзінің барлық CD-лерінің каталогын жіберді, себебі «мен оның бір CD-сін алу үшін өзімді соншалық қиын жағдайға түсіргенім оны қатты қуантқан».