Кіріспе
Бұрынғы британдық көпұлттық бөлшек сауда компаниясы
Arcadia Group Ltd (бұрынғы Arcadia Group plc және 1998 жылға дейін Burton Group plc) – Лондон, Англияда штаб-квартирасы орналасқан британдық көпұлттық бөлшек сауда компаниясы. Ол British Home Stores (BHS), Burton, Dorothy Perkins, Debenhams, Evans, Miss Selfridge, Topman, Topshop, Wallis және Warehouse компанияларының бұрынғы бас компаниясы ретінде ең жақсы танымал болды. Өзінің өркендеген кезеңінде топтың Ұлыбританияда 2500-ден астам сауда нүктесі, Ұлыбританиядағы универмагтардағы концессиялар және халықаралық деңгейде бірнеше жүз франшиза болды. Компанияның көп бөлігі Taveta Investments компаниясына тиесілі болды, оған Arcadia Group компаниясының төрағасы сэр Филип Гриннің әйелі Тина Грин иелік еткен. BHS, сондай-ақ Гринге тиесілі, 2009 жылы Arcadia құрамына енді. 2015 жылы сол кездегі зиянға ұшыраған BHS 1 фунт стерлингке Доминик Чаппеллге тиесілі Retail Acquisitions Ltd компаниясына сатылды. 2019 жылы BHS банкротқа ұшырағанда, бұрын BHS зейнетақы дефицитін тергеген британдық парламентарий Франк Филд Филип Гриннің отбасына және досы Ричард Карингке «барлығы жақсы болғанда» айтарлықтай дивидендтер төлегені үшін, ал «барлығы жақсы болмағанда» өз қызметкерлерінен төленгені үшін сынады. Arcadia Group 2020 жылдың 30 қарашасында басқаруға берілді. 2021 жылдың 8 ақпанына дейін Arcadia-ға тиесілі барлық брендтер әкімшілер тарапынан онлайн-саудагерлерге, негізінен ASOS және Boohoo-ға сатылды, соның нәтижесінде қалған физикалық дүкендердің тағдыры және мыңдаған жұмыс орындары шешілді. Arcadia еншілес компанияларының тауарын қамтитын қала сыртындағы бөлшек сауда желісі Outfit сатылмады және жабылды.
Ерте тарихы және 2-ші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезең
Аркадия тобының бастауы 1903 жылы Честерфилдте 18 жасар литвалық иммигрант Монтегю Бертон құрған "Кросс тігін компаниясы" фирмасында жатыр. Бертонның ерлер киімін өндіру, тігу және бөлшек саудамен айналысуы қазіргі Бартон ерлер киімінің желісінің пайда болуына себеп болды, ол компанияның құрамында сақталып қалды, бірақ сәнді киімдердегі өзгерістерге байланысты дәстүрлі тігуден ерлерге арналған стандартты киімдер мен формальды киімдерге көшті. Аталған холдинг компаниясы 1998 жылға дейін Burton Group plc деген атпен сақталды, содан кейін қазіргі атауы қолданысқа енді. Фирманың бас кеңсесі 1910 жылы Честерфилдтен Лидске көшірілді, ал The Cross Tailoring Company 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Бертон деп аталды. Компания 1929 жылы алғаш рет Лондон қор биржасында тіркелді, сол кезде оның құрамында 400 дүкен, фабрика және диірмен болды. 1952 жылы, Монтегю Бертон қайтыс болған жылы, компания әлемдегі ең ірі көптеген тігіншілердің біріне айналды. Бұрын Бертон тобының бір бөлігі болған, Честердегі ірі "Браунс" дүкені ақырында Бертон, Топман және "Принциптер" (Principles For Men) желілеріне біріктірілді.
1990-2002: қайта ұйымдастыру, брендті өзгерту, іске қосу және сатып алу
1993 жылы 1990 жылдар басындағы экономикалық төмендеуге байланысты, бөлшек киім нарығында сатылымдардың азаюына әкелген Burton Group өзінің сауда алаңдарына қатысты маңызды сараптама жүргізді. Townprint атты бағдарлама аясында фирма әр қаладағы дүкендерінің орналасуын және брендін қарастырды. Сараптама кезінде топ шамамен 1600 дүкенде жұмыс істеді, олардың кейбіреулері бірнеше жылдан бері топ құрамында болды, ал кейбіреулері тиімдірек жұмыс істеуі қажет еді. Нәтижесінде, топ 380 шағын сауда орындарының жалға алу шартын тоқтатты, бірақ олардың жартысынан астамын (барлығы 220 дүкен) топ бұрын сауда жасамаған дүкендерді жалға алу арқылы алмастырды. Компанияның бір брендінен екіншісіне 350-ге жуық дүкен ауыстырылды. Townprint бағдарламасының аясында фирма жаңа жұмыс әдістерін енгізе бастады, мысалы, бірнеше бренд бір орынды бөлісетін біріктірілген дүкендерді пайдалану; мұндай комбинациялар (мысалы, Topshop/Topman немесе Burton/Dorothy Perkins дүкендерінің біріктірілген орындары) 1990 және 2000 жылдары брендтердің географиялық таралуын сақтай отырып, шығындарды азайту мақсатымен дамытылатын болды. 1996 жылы топ үйге тапсырыс беру арқылы сауда жасауға алғашқы қадамын жасады, Innovations пошта арқылы каталогпен сауда жасау компаниясын, сондай-ақ Hawkshead брендін 1996 жылдың шілдесінде және Racing Green брендін 1996 жылдың қазанында сатып алды. 1997 жылдың қарашасында Innovations және оған байланысты брендтер үйге тапсырыс беру тобы Great Universal Stores-ке сатылды. 1990 жылдардың соңында жаңа, тәжірибелік жоғары сәнді ерлер киімдері желісі SU214 (Style Union 214) іске қосылды, ол Лондондағы 214 Оксфорд көшесіндегі флагмандық дүкенінің атымен аталады. Бұл желінің мақсаты – жоғары сапалы кәдімгі киімге деген сұраныстың өсуінен пайдалану және жас ерлер киімі нарығындағы топтың үлесін кеңейту. 1998 жылдың маусым айында топ Ливерпульде орналасқан дизайнерлік балалар, ерлер және әйелдер киімдерін сататын Wade Smith дүкенін сатып алды. Бұл сатып алудың басты мақсаты – Arcadia-ға балалар киімдері нарығында өз өкілдігін кеңейтуге мүмкіндік беру болды, оған бұған дейін көп көңіл бөлмеген еді. Жаңа Wade Smith Jr дүкендері Кенттегі Bluewater сауда орталығы сияқты жерлерде ашылды. 1999 жылдың маусым айында Arcadia Group Zoom-ды іске қосты, ол электрондық сауда және интернет-провайдер болып табылады және топтың көп арналы сауда стратегиясының маңызды бөлігін құрайды. Zoom іске қосылғаннан кейін Associated Newspapers Ltd компаниясы Zoom-ның 50% үлесін сатып алды, бұл екі серіктеске де бірлескен маркетингтік мүмкіндіктерді арттырудан пайда табуға мүмкіндік берді. 1999 жылдың шілдесінде Arcadia Group Ұлыбританиядағы әйелдер киімдері нарығындағы үлесін арттырып, Sears компаниясының әйелдер киімдері бизнесін, оның ішінде Warehouse, Wallis, Richards, Miss Selfridge және Outfit брендтерін сатып алды. Содан кейін Arcadia өнімділігі төмен Richards желісін жапты, бірақ қолайлы жерлердегі дүкендер басқа Arcadia брендтерімен қайта аталды. Arcadia Wallis, Miss Selfridge және Warehouse брендтерін дамытуды жалғастырды және қала сыртындағы Outfit дүкендер желісін едәуір кеңейтіп, басқа Arcadia брендтерін дүкендерге енгізді және дүкендер желісін кеңейтті. 2000 жылы фирма BrandMAX деп аталатын стратегияны іске қосты, оның аясында өнімділігі төмен брендтер жабылды немесе қысқартылды. Кейбір жағдайларда жабылып қалған дүкендер басқа Arcadia нысандарымен алмастырылды. BrandMAX аясында Wade Smith Jr, Principles For Men және SU214 дүкендері сауда жасауды тоқтатты және басқа топтық бизнеске концессия ретінде қосылды (мысалы, SU214 ерлер киімдері желісі Topman-ға қосылды). Miss Selfridge де көлемі жағынан айтарлықтай қысқартылды (бірақ бұрынғы SU214 флагмандық орнында Лондонның жаңа бас дүкенін алды) және қалған барлық дербес Topman дүкендері біріктірілген Topshop Topman дүкендерімен алмастырылды, бұл бірнеше жыл бұрын басталған интеграция процесі.
2002-2020: "Жасыл дәуір"
2002 жылы Arcadia Group plc компаниясын Джерсидегі Taveta Ltd компаниясына тиесілі Taveta Investments сатып алды. Taveta Ltd компаниясының иесі – Филип Гриннің отбасы, оның жалғыз директоры – оның әйелі Тина Грин. Осыған байланысты, Arcadia Group жеке компанияға айналып, Лондон қор биржасынан шығарылды. Principles және Warehouse киімдерін бөлшек саудада сататын Outfit дүкендері жаңа иелерімен келісім бойынша сатуын жалғастырды. Сонымен қатар, Arcadia Wade Smith брендін бұрынғы иелеріне қайта сату мүмкіндігін қарастырып, келіссөздер жүргізді. 2005 жылы сэр Филип Грин Ұлыбританиядағы Etam және Tammy дүкендерін сатып алды. Бұл дүкендер басқа Arcadia дүкендеріне айналдырылып, Tammy киімдері кейін BHS және Outfit дүкендері арқылы сатыла бастады. Arcadia сақтап қалмаған дүкендердің бір бөлігін басқа сәндік бөлшек сауда компаниялары иеленді, ал Monsoon көптеген дүкендерді сатып алды. 2009 жылдың ақпан айында жасылдарға тиесілі BHS дүкендер желісі Arcadia құрамына енгізілетіні хабарланды. Бұл өзгерістер аясында бұрын бөлек басқарылған әкімшілік функциялар тиімділікті арттыру мақсатында біріктірілді. Сондай-ақ, кейбір BHS дүкендері Arcadia брендтерін франшиза негізінде сатуға көшті, бұл Arcadia-ға көптеген жаңа дүкендерді жалға алу қажеттілігінсіз өнімдерін кеңейтуге және операцияларды жеке дүкендерден BHS орындарына көшіру арқылы шығындарды қысқартуға мүмкіндік берді. 2010 жылдың соңында Arcadia мүлік портфелін қайта қарауға кірісті, бұл Townprint және BrandMAX бағдарламалары аясында жасалғанға ұқсас болды. Топтың бірнеше жүздеген дүкендерінің жалға алу мерзімі келесі үш-бес жылда аяқталуға тиіс болды. Сарапшылардың пікірінше, 150-300 дүкен жабылып, олардың орнына жаңа орындар ашылуы немесе дүкендер біріктірілуі мүмкін. Филип Грин жалға алынған дүкендердің саны азаятынын растағаннан кейін, 2013-14 жылдары Arcadia бірнеше қалаларда, көбінесе шағын және орта қалалардағы дүкендерді жаба бастады, олардың ішінде Оңтүстік Шилдс, Барнсли, Сканторп, Дартфорд, Кроули, Эрдингтон, Бирмингем және Маркет Харборо қалалары бар. Arcadia онлайн сауданың өсуін және "тартымды орталықтардың" пайда болуын басты көшелерден кету себебі ретінде атады. 2015 жылдың наурыз айында, залалдар жалғасқаннан кейін BHS Retail Acquisitions Ltd компаниясына сатылды. 2019 жылдың наурыз айында, залалдар тоқтамағаннан кейін, сэр Филип Грин компанияны қайта құру үшін ерікті келісімге (CVA) қол қоюды қарастырып жатқаны хабарланды. Бұл жоспар тағы да дүкендердің жабылуына және жұмыс орындарының қысқаруына әкелуі мүмкін екенінен қауіптенілді. Бір айдан кейін Arcadia Group басқармасына CVA-ны жүзеге асыруды бақылау үшін екі қайта құру маманы қосылды. 2020 жылы Ұлыбританияда COVID-19 індеті басталганда, топ £100 миллиондық киім тапсырыстарын тоқтатты, бұл еңбек құқықтарын қорғау ұйымдарының бүкіл әлемдегі киім өндірушілерге тигізетін әсері туралы алаңдаушылығын күшейтті.
Жабылулар
2019 жылдың мамыр айында Arcadia Group Ұлыбритания, АҚШ және Ирландияда көптеген дүкендерді жабуды жоспарлап отырғанын растады, сонымен қатар әлем бойынша тағы да жабылу мүмкіндігі қарастырылды. Ұлыбританиядағы көптеген дүкендер, оның ішінде Topshop-тың Лондондағы Оксфорд көшесіндегі флагмандық дүкені және Суиндондағы филиалымен қоса бес Topshop дүкені жабылуға тиіс болды. Ұлыбритания, АҚШ және Ирландиядан тыс дүкендер франшизалық келісім шартында болғандықтан, әзірге ашық қалды, бірақ жағдай өзгеріп қалуы мүмкін еді. Ұлыбританияда 17 дүкеннің және Ирландия Республикасында тағы 6 дүкеннің жабылатыны расталды. АҚШ-та Topshop және Topman брендтері бар барлық он бір дүкен жабылды, ал Arcadia АҚШ-та 15-ші тарау бойынша банкроттыққа өтініш берді. Олардың өнімдері қазіргі уақытта Солтүстік Америкада Nordstrom арқылы онлайн режимінде қолжетімді. 2019 жылдың жазы мен 2020 жылдың қысы аралығында Wallis, Evans және Dorothy Perkins (Дублин және Корк) дүкендері Ирландия нарығынан шығып кетті, Miss Selfridge дүкендері (Галвей мен Дублинде) және Topshop пен Topman (Дублин) компанияларына тиесілі флагмандық дүкендер де жабылды. COVID-19 пандемиясы, Brexit және бас компаниясымен туындаған мәселелердің салдарынан, Arcadia 2020 жылдың соңында немесе 2021 жылдың басында Ирландиядағы қызметін толық жабуды растауы күтілді. 2020 жылдың желтоқсанында Arcadia-ның ирландтық компаниялары (Arcadia Group Multiples Ireland Ltd, Topshop/Topman Ireland Ltd, Wallis Retail Ireland және Miss Selfridge Retail Ireland) таратылатынын растады, бірақ олар 2021 жылдың басына дейін саудасын жалғастырады. Ирландиядағы операцияларын жабу салдарынан Ирландияда 500-ден аз жұмыс орны қысқартылды.
Әкімшілік
Аркадия тобы 2020 жылдың 30 қарашасында сағат 20:00-де (GMT) банкроттық процедураға өтті, бұл 13 000 жұмыс орнына қауіп төндірді. 2021 жылдың 25 қаңтарында ASOS компаниясы Аркадияның Topshop, Topman, Miss Selfridge және HIIT брендтерін сатып алу бойынша "ексклюзивті" келіссөздер жүргізіп жатқанын мәлімдеді, алайда ол брендтерді ғана, дүкендерді емес сатып алғысы келді. Next компаниясын қоса алған консорциум бұрын Topshop және Topman сатып алудан бас тарған еді; Аркадия операцияларына Майк Эшлидің Frasers Group компаниясы, JD Sports компаниясын қоса алған консорциум және онлайн-сатушы Boohoo да қызығушылық танытқан. 2021 жылдың 1 ақпанында ASOS компаниясы Topshop, Topman және Miss Selfridge брендтерін банкроттық процедурадан 265 миллион фунт стерлингке сатып алғанын хабарлады, сондай-ақ қолдағы және алдын ала тапсырыс берілген тауарлар үшін қосымша 65 миллион фунт төледі. ASOS келісім аясында 300 қызметкерді сақтап қалды, бірақ брендтің 70 дүкенінің ешқайсысын сақтамады, бұл 2500 жұмыс орнына қауіп төндірді. 2021 жылдың 8 ақпанында Boohoo компаниясы Burton, Dorothy Perkins және Wallis брендтерін банкроттық процедурадан 25,2 миллион фунт стерлингке сатып алғанын жариялады. Boohoo үш брендтің электрондық коммерциясы мен цифрлық активтерін, сондай-ақ олардың тауарлық қорын және 260 жұмыс орнын өз міндетіне алды. Бұл келісімге брендтердің 214 дүкені, франшизасы немесе дистрибьюторлық желісі кірмеді, бұл 2450 жұмыс орнына қауіп төндірді.
Операциялар
Аркадияның брендтері, оның ішінде Дороти Перкинс, негізінен Филипп Гриннің көп жылдық досы, Аннабельс түнгі клубының иесі Ричард Карингке тиесілі International Clothing Designs компаниясымен жабдықталды. Аркадияның барлық брендтері 2021 жылдың қаңтар және ақпан айларында онлайн-саудагерлерге сатылды, осыған байланысты дүкендер ақырында жабылатын болады. Аркадия брендтерін сататын, бірақ өзі жеке киім бренді емес, қала сыртындағы Outfit дүкендері 2021 жылдың қаңтарында жабылды.