Кіріспе
Фотосурет жылдам және спонтанды түрде түсіріледі. Снапшот – бұл әдетте ешқандай көркемдік немесе журналистік мақсатсыз, көбінесе арзан және ықшам камерамен, кездейсоқ және жылдам түсірілген фотосурет. Көбінесе күнделікті өмірдегі оқиғалар, отбасы мүшелері, достары, үй жануарлары, ойнап жүрген балалар, туған күндер және басқа да мерекелер, күн бату, туристік орындар сияқты тақырыптар түсіріледі. Снапшоттар техникалық тұрғыдан "кемшіліктері" болуы мүмкін немесе әуесқойлар түсіргенге ұқсауы мүмкін: дұрыс емес кадрға түсірілген немесе композициясы нашар, фокустан шығып кеткен және/немесе флэшпен дұрыс жарықтандырылмаған. Тұтынушыларға арналған камералардағы автоматты режимдер, снапшоттардың технологиялық тұрғыдан сапалы болуына көмектеседі. Мұндай режимдерді пайдалану, суретшінің фокус нүктесін толық бақылауға алып, фонды бүркеңдеп, әдемі суреттер түсіруге мүмкіндік беретін сарапшы таңдауларының болмауын көрсетеді. Снапшот фотосуретін, фотосуретті басқа визуалды медиадан ерекшелендіретін – кең таралғандығы, жылдамдығы, көптеген нұсқалары мен шынайылығы сипаттамаларын ұсынатын фотосурет өнерінің ең таза түрі деп санауға болады.
A snapshot is a photograph that is "shot" spontaneously and quickly, most often without artistic or journalistic intent and usually made with a relatively cheap and compact camera. Common snapshot subjects include the events of everyday life, often portraying family members, friends, pets, children playing, birthday parties and other celebrations, sunsets, tourist attractions and the like. Snapshots can be technically "imperfect" or amateurish: poorly framed or composed, out of focus, and/or inappropriately lighted by flash. Automated settings in consumer cameras have helped to obtain a technologically balanced quality in snapshots. Use of such settings can reveal the lack of expert choices that would entail more control of the focus point and shallower depth of field to achieve more pleasing images by making the subject stand out against a blurred background. Snapshot photography can be considered the purest form of photography in providing images with the characteristics that distinguish photography from other visual media — its ubiquity, instantaneity, multiplicity and verisimilitude.
Тарих
1839 жылы фотосуретке түсіру енгізілген кезде, экспозиция уақыты бірнеше минутқа созылды. Нақтырақ кескін алу үшін камераны қолмен ұстауға болмады, фотограф сезімтал пластинканы орнатар алдында қара матамен камераның артқы жағынан қарады, ал модельдер мүлдем қозғалмай тұруға тиіс болды. Арнайы бас және қол тіреулер пайдаланылуы мүмкін еді, тіпті модель осы жағдайларда жайлы болса да, егер олардың есімдері суретте дұрыс көрінсе, бет-әлпеттерін бақылауға тырысу керек еді. Бұл кез келген табиғилықты бейнелеуді мүмкін емес етті. Келесі онжылдықтарда эмульсиялардың жарыққа сезімталдығын арттыру, жылдам линзалар мен автоматты жапқыштар сияқты көптеген жақсартулар жасалды, тәжірибелі фотографтар бұрын қозғалыс салдарынан нашар көрінетін анық бөлшектерді түсіруді үміттенеді. Портреттерде табиғи мінез-қалпы басымдыққа ие болды, ал басқалары пейзаждардағы атмосфералық ерекшеліктерді суретке түсіруге ниеттенді.
Тез фотосуретке түсіру
1850 жылдары "бірден түсірілетін фотосуреттерге" көбірек мысалдар пайда бола бастады. Алғашқы пионерлердің көпшілігі міндетті түрде амбициялық суретшілер болған жоқ, бірақ олар әуесқойлар немесе коммерциялық фотографтар болуы мүмкін, олар көбінесе кабинеттік карточкалар мен стереоскопиялық суреттер сияқты қолжетімді шағын форматтарға қызығушылық танытқан жұртшылыққа қызмет ететін. Суреттерде сол кездегі танымал ойын-сауық түрлері көрінетін. Франция мен Англияда жағажайда уақыт өткізу сүйікті ойын-сауыққа айналғандықтан, теңіз жағалауының суреттері өте танымал тақырыпқа айналды және мұндай суреттердегі толқындардың айқындығы экспозиция уақытын көрсетеді. Эдмонд Баконың Булонь-сюр-Мердегі альбуминмен түсірілген теңіз жағалауының суреті 1850 жылдың мамырында түсірілген деп есептелетін өте ерте мысал болды. Эксперименттік альбумин шыны негативі салыстырмалы түрде жоғары контрастты суретте көптеген толқындарды анықталмаған ақ аймақ ретінде көрсетті. Джон Дилвин Льюэллин 1854 жылы Лондонда және 1855 жылы Париждегі Универсалды көрмеде теңіз жағалауының бірнеше ертедегі суреттерін көрсетті. Бұл суреттер сыншылар тарапынан жақсы қабылданды, толқындардың қаншалықты жақсы бейнеленгені егжей-тегжейлі талданды. Льюэллин автоматты қақпақты қолданудың алғашқы қолданушысы болған болуы мүмкін, бірақ ол бұл тәжірибені қашан бастағаны белгісіз. Бірден түсірілетін фотосуреттер үшін экспозиция уақыты бір секунд немесе одан аз деп түсінілді, бірақ бұл терминге нақты анықтама болмады және кейбіреулер тіпті 30 секундқа дейін түсірілген суреттерін бірден түсірілетін деп мәлімдеді. Томас Скайф кішірек линзалар мен кішірек фотосуреттерге кішірек экспозиция уақыты қажет екенін түсінді және 1859 жылы өзінің кішкентай "Пистольграф" камерасын жасады. Жыл соңына қарай ол өзінің оқушыларымен бірге қолмен ұстап түсіруге арналған камерамен 500-ге жуық сурет түсіргенін айтты. Кішкентай "пистольграммаларды" үлкейтуші линза арқылы қарауға болады, бірақ түпнұсқадан жүздеген есе үлкен және жеткілікті ашықтығы бар ұлғайту жасауға да болады (ол кезде сирек кездесетін тәжірибе). Брайтон геральды газетінде үш баланы бейнелейтін, брошка мөлшеріндегі "хромокристалл" мысалы мақталды: "ортадағы күліп, мазақтап отырған үй жануарының көзі, шын мәнінде, фотосуреттің жеңісі, ал қалған екеуінің мінезі олардың бет-пішіндеріне анық бейнеленген". 1878 жылдың наурыз айында Оңтүстік Лондон фотосурет қоғамының отырысында фотограф-әуесқой Чарльз Харпер Беннетт құрғақ желатин күміс процесімен жасалған бірнеше таңғажайып суреттерді көрсетті, оларды сезімталдығын арттыру үшін жеті күнге дейін қыздырды. "Өзендегі қайық көрінісі, экспозиция құлап тұратын қақпақ арқылы, оннан бір секундтай" осы жетілдірілген процестің жылдамдығын көрсетті. Плиталарды қолдану да оңай болды, нәтижесінде Беннетт формуласын жариялағаннан кейін бірнеше апта ішінде бірнеше ірі коммерциялық фотосурет пластиналары компаниялары осы формуланы қабылдады. Көп ұзамай бұл әдіс ылғалды коллодионды әдіске қарағанда кеңінен таралды. 1878 жылдың 15 маусымында Эдвард Майбридж Лелланд Стэнфордтың тапсырмасы бойынша жарысқа қатысатын жылқылардың жүгіруінің әртүрлі кезеңдерін ең жоғары жылдамдықпен жазды. 1877 жылы жасалған бір сурет қатты өңделгендіктен, көп күдікпен қабылданды, баспасөз өкілдері бұл оқиғаға куә болуға шақырылды, нәтижесінде газеттерде сәтті тәжірибелер кеңінен жарияланды. Фотосуреттер "Жылқының қозғалысы" атты кабинеттік карточкалар түрінде жарық көрді, сондай-ақ "Scientific American" және "La Nature" сияқты танымал ғылыми журналдарда жарияланды.
Кодактың ықпалы
Снапшот тұжырымдамасын көпшілікке 1900 жылы Брауни қорап камерасын ұсынған Истман Кодак таныстырды. Кодак отбасыларды Брауни арқылы уақыттың сәттерін сақтауға және мінсіз суреттерге ұмтылмастан, фотосурет түсіруге шақырды. Кодак жарнамалары тұтынушыларды "өмірдегі қуанышты сәттерді тойлауға" және "Кодак сәтін" табуға үндіді.
Полароидті камералар
Суретке түсіргеннен кейін бірден дамып, бекітілетін заманауи камералар 1948 жылдан бастап Эдвин Х. Лэндтің Polaroid корпорациясымен жасалып, сәтті сатылды. Басқа да компаниялар осы үлгіні қабылдады. Ол кездегі көптеген камералар химиялық заттармен дамытылып, түзетілетін, содан кейін қараңғы бөлмелерде немесе зертханаларда үлкейтіліп басылатын негативтер шығаратын. Көптеген кәсіби фотографтар мен кинооператорлар осы әдісті жылдам сынақ және анықтамалық материал ретінде пайдаланды, содан кейін уақытты көп талап ететін жұмыстарын аяқтамас бұрын, нәтижелерін кейінірек көретін. Жедел камералар тұтынушылар нарығында да сәтті болды, бірақ әуесқойлар арасында негативті пленкамен жұмыс істейтін арзан жүйелердей кең таралған жоқ.
Эстетикалық кескін
Снапшот эстетикасының алғашқы теоретигі австриялық архитектура сыншысы Джозеф Август Люкс болды, ол 1908 жылы "Künstlerische Kodakgeheimnisse" (Кодак көркемдік құпиялары) атты кітап жазды, онда Брауни сияқты Кодак камераларын қолдануды жақтады. Католиктік сынға ден қойып, ол камераны пайдаланудың қарапайымдылығы адамдарға айналасын суретке түсіріп, құжаттауға мүмкіндік береді деп есептеді, осылайша қазіргі заманның құбылмалы ағынында біршама тұрақтылыққа қол жеткізеді деп үміттенді. 'Снапшот эстетикасы' термині 1963 жыл шамасында АҚШ-тағы бейнелеу өнерінде пайда болды. Бұл стиль көбінесе көзге түспейтін, күнделікті заттарды және ортасынан ығысқан кадрларды көрсетеді. Суреттердің арасында тікелей байланыс болмайды, олардың орнына жеке суреттердің қатар қою арқылы және аражіктер арқылы байланыс жасалады. Америкалық трендтің бастамашысы Роберт Франк болды, оның 1958 жылы жарық көрген "Американдықтар" атты фотосуреттер жинағы бар. Снапшот тенденциясын 1962 жылдан 1991 жылға дейін Заманауи өнер мұражайындағы фотография бөлімінің меңгерушісі болған Джон Сзарковски ілгерілетуге көмектесті, және ол 1970 жылдардың соңынан 1980 жылдардың ортасына дейін ерекше танымал болды. Белгілі өкілдері – Гарри Виногранд, Нан Голдин, Вольфганг Тиллманс, Мартин Парр, Уильям Эгглестон және Терри Ричардсон. У. Юджин Смит пен Гордон Паркс сияқты фотографтардан өзгеше, бұл фотографтар "өмірді өзгертуге емес, оны тануға" ұмтылды. Фрэнк: "Мен романтизмнен жалықтым, [...] Мен көргенімді әрі қарапайым, әрі анық көрсетуді қаладым" деді. Сзарковски 1967 жылы Заманауи өнер мұражайында өткен "New Documents" көрмесінде Диана Арбус, Ли Фридландер және Гарри Винограндтың туындыларын көпке таныстырды. Кейіннен Дайдо Мориама, Хиромикс, Райан МакГинли, Мико Лим және Арнис Балкус сияқты фотографтар да снапшот эстетикасының арқасында халықаралық деңгейде танымал болды. 1990 жылдардың басынан бастап бұл стиль сән суреттерінде басымдыққа ие болды, әсіресе "The Face" сияқты жастар сәніне арналған журналдарда, және осы кезеңдегі суреттер көбінесе "героиндік шик" имиджімен (әсіресе Нан Голдиннің ықпалымен) байланыстырылады. Бұл термин суретшілердің "классикалық" қара-ақ түсті халықтық суреттерге деген қызығушылығынан туындады, олардың ерекшеліктері: 1) олар қолға ұсталатын камерамен түсірілген, онда видоискатель қазіргі заманғы арзан цифрлық камералардың электрондық видоискателі сияқты кадрдың шетін оңай көре алмайды, сондықтан суреттің ортасынан түсіру қажет; және 2) оларды қарапайым адамдар өз өмірлерінің маңызды сәттерін және тұрған жерлерін жазып алды.
Later photographers such as Daidō Moriyama, Hiromix, Ryan McGinley, Miko Lim, and Arnis Balcus gained international recognition thanks to the snapshot aesthetic. From the early 1990s the style became the predominant mode in fashion photography, especially within youth fashion magazines such as The Face and photography from this era is often associated with the so called 'heroin chic' look (a look often seen as having been influenced particularly by Nan Goldin). The term arose from the fascination of artists with the "classical" black and white vernacular snapshot, the characteristics of which were: 1) they were made with a hand held camera on which the viewfinder could not easily 'see' the edges of the frame, unlike modern cheap digital cameras with electronic viewfinder, and so the subject had to be centred; and 2) they were made by ordinary people recording the ceremonies of their lives and the places that they lived and visited.
XXI ғасыр: камералы телефон фотосуреттері
"Снапшот камерасын" автоматтандыру дәстүрі арзан және фотосуретке түсіретін цифрлық камералар мен камера телефондары арқылы жалғасуда, олар флэш, пленка сезімталдығы, фокус, жапқыш жылдамдығы және нәтижелердің сапалы болуын қамтамасыз ететін көптеген басқа функцияларды толық автоматтандырады. 2010 жылдардан бастап, кеңейтілген шындық технологиясын қолданатын бағдарламалық құралдар арқылы визуалды эффектілерді, мысалы, Snapchat-тегі сүзгілерді нақты уақытта оңай қосу мүмкін болды. Көптеген адамдар күні бойы қол жетімді ұстайтын камера телефондары, snapshot түсіруді, бөлісуді және оларды онлайн жариялауды әлемде кең таралған күнделікті әдетке айналдырды. Камера телефондарымен түсірілген фотосуреттер өз алдына жеке өнер саласы болып қалыптасты.