Кіріспе

1958 жылғы Роберт Франктың фотоальбомы – Роберт Франктың соғыстан кейінгі американдық фотосурет өнеріне зор әсер еткен фотосуреттер жинағы. Алғаш рет 1958 жылы Францияда, ал келесі жылы АҚШ-та жарық көрді. Фотосуреттер американдық қоғамның әр түрлі топтарын бейтарап тұрғысынан бейнелеуімен ерекшеленеді. Кітап тұтастай алғанда, заманауи құндылықтарға күдікпен қараған және кең тараған жалғыздық сезімін тудыратын дәуірдің күрделі суретін жасады. "Франк Гуггенхайм грантының көмегімен коммерциялық шектеулерге бағынбастан жаңа әрекеттер жасауды көздеді" және "Битниктердің иконокласт рухындағы классикалық фотоальбом" жазды.

Өмірбаян

1949 жылы «Камера» журналының жаңа редакторы Уолтер Лаубли (1902–1991) жоғары топтағы кештерде және фабрикаларда түсірілген Якоб Туггенердің маңызды суреттер жинағын, сондай-ақ екі жылдық шетелдік сапардан кейін туған Швейцариясына оралған 25 жасар Роберт Франктің жұмыстарын жариялады. Журнал екеуін Швейцарияның «жаңа фотосуретінің» өкілдері ретінде таныстырды. Туггенер жас суретші үшін үлгі болды, оны Франктің басшысы және кеңесшісі, Цюрихтің коммерциялық фотографы Майкл Волгенсингер (1913–1990) алғаш айтқан. Волгенсингер Франктің коммерциялық жүйеге ешқашан үйлесе алмайтынына сенді. Гвидо Магнагуагно мен Туггенердің «Фабрика» (1943) кітабында айтылғандай, Туггенер – коммерциялық әлемнен бас тартып, өзін толыққанды суретші ретінде танытқан адам болды. Ол Франк үшін «барлық швейцар фотографтарының арасында ең жақын» болды. Поэтикалық ретпен құрастырылған және мәтінсіз, үнсіз фильм сияқты ойластырылған фото кітап «Фабрика» Франктің 1958 жылы Парижде Delpire басылымымен жарық көрген «Les Américains» атты жұмысының тұжырымдамасына үлгі болды. Франк швейцариялық Туггенердің кітабынан, сондай-ақ Билл Брандттың «Ағылшындар үйде» (1936) және Уокер Эванстың «Американдық фотосуреттер» (1938) кітаптарынан шабыттанды. Эванстың (бұрынғы иеленушісінің) ұсынысымен, Алексей Бродович, Александр Либерман, Эдвард Штайхен және Майер Шапироның қолдауымен Франк 1955 жылы Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қорынан Гуггенхайм стипендиясын алып, АҚШ-ты шарлап, қоғамның барлық топтарын суретке түсірді. Ол келесі екі жыл бойы жасаған саяхаттарының бір бөлігіне отбасын алып жүрді және осы уақыт ішінде 28 000 сурет түсірді. Олардың тек 83-і «Американдықтар» жинағына жариялау үшін таңдалды. Шон О’Хаган «The Guardian» газетінде Дэвид Кампанидің фотосурет саяхаты туралы «Ашық жол» (2014) атты сындық зерттеуінде «Американдықтардың» бастапқы нүктесі ретінде таңдалғаны туралы былай деді: «Швейцарияда туған Франк Гуггенхайм грантымен коммерциялық шектеулерден тыс, жаңа нәрсе жасауға кірісті. Оның мақсаты – Американы өзінің сәл қараңғы көзімен суретке түсіру болды. Франк бастапқыда «Life» журналының дәстүрлі романтикалық репортаждарынан өзін өзгеше көрсетті».

Сыншыл пікірлер

Кітап бастапқыда АҚШ-та қатал сынға ұшырады, онда кітаптың мәнері ұлттық идеалдарды кемсіз деп есептеді. Франкқа қаратылған сынның көп бөлігі оның фотожурналистік стилімен байланысты болды, онда қолға ұсталатын камераның дереулігі түсірілген суреттерге техникалық ақаулар енгізді. Мысалы, Popular Photography журналы Фрэнктың суреттерін "мағынасыз бұлқыныс, зер, лайлы экспозиция, мас көріністер және жалпы ұқыпсыздық" деп қынжырды. Бұл, Фрэнкке тікелей шабыттанған, үлкен форматты камерамен түсірілген қатаң кадрлы суреттері бар Уолкер Эванстың "Америкалық фотосуреттеріне" қарама-қайшы келеді. Сату бастапқыда нашар болғанымен, Керуактың кіріспесі Beat қозғалысының танымалдылығы арқасында кітаптың көбірек оқырманға жетелуіне көмектесті. Уақыт өте келе және кейінгі суретшілерге шабыттандыру арқылы "Америкалықтар" американдық фотосурет және өнер тарихындағы маңызды туынды деп есептелді және Фрэнк ең жақсы танылған жұмысы болды. Әлеуметтанушы Говард С. Беккер "Америкалықтар" туралы әлеуметтік талдау ретінде жазды: Роберт Фрэнктың () өте ықпалды "Америкалықтары" бір жағынан Токвильдің американдық институттарды талдауын, екінші жағынан Маргарет Мид пен Рут Бенедикттің мәдени тақырыптарды талдауын еске түсіреді. Фрэнк елдің әртүрлі жерлерінде түсірілген фотосуреттерді ұсынады, жалау, автомобиль, нәсіл, мейрамханалар сияқты тақырыптарға қайта-қайта оралады, соңында осы артефакттарды, оларды байланыстырған ассоциациялардың күші арқылы, американдық мәдениеттің терең және мағыналы символына айналдырады.

Баспа тарихы

Франктің заманауи фотосурет стандарттарынан алшақтауы оған американдық баспагер табуда бастапқыда қиындық туғызды. "Les Américains" алғаш рет 1958 жылдың 15 мамырында Парижде Роберт Дельпирдің "Encyclopédie Essentielle" сериясының бөлігі ретінде жарық көрді. Симон де Бовуар, Эрскин Колдуэлл, Уильям Фолкнер, Генри Миллер және Джон Стейнбектің жазбалары қосылды, Дельпир оларды Франктің фотосуреттеріне қарама-қарсы орналастырды. Көптеген адамдар Фрэнктың фотосуреттері мәтінді иллюстрациялауға көбірек қызмет етеді деп ойлады. Мұқабасы Саул Штайнбергтің суретімен безендірілген. 1959 жылы "The Americans" АҚШ-та Grove Press баспасынан шықты, француздық басылымдағы мәтін оның тоны тым "америкалық емес" деген алаңдаушылықтан алып тасталды. Керуактың кіріспесі және фотосуреттерге қосылған қарапайым түсіндірмелер кітаптағы жалғыз мәтін болды, ол Уолкер Эванстың "American Photographs" макетін қайталау мақсатында жасалған. Франк бұл басылымның дизайны мен өндірісіне қатысты, онда оның түпнұсқалық баспаларының заманауи сканерленуі және тритонды басып шығару технологиясы қолданылды. Кітаптың жаңа форматы жасалды, жаңа типография таңдалды, жаңа мұқаба суреттелді, ал Фрэнк кітап матасын, фольгамен басылған рельефті және кітаптың қағылған қағазын өзі таңдады. "The Americans" кітабының әр басылымында Фрэнк көптеген фотосуреттердің кескінін өзгертті, көбінесе оларға көбірек ақпарат қосты, сондай-ақ екі біршама өзгеше фотосурет пайдаланылды. 2024 жылы Aperture баспасынан жаңа басылым жарық көреді, бұл баспа Андреа Франк қорынан 1 миллион долларлық грант алғаннан кейін мүмкін болды.