Кіріспе
Америкалық фотограф (1864–1946)
Альфред Стиглиц (1 қаңтар 1864 – 13 шілде 1946) – американдық фотограф және заманауи өнерді қолдаушы, 50 жылдық мансабында фотографияны мойындалған өнер түріне айналдыруға үлкен үлес қосты. Стиглиц фотографиясынан бөлек, 20 ғасырдың басында Нью-Йоркте ашқан көркемсурет галереяларымен де танымал болды, онда ол көптеген авангардтық еуропалық суретшілерді АҚШ-қа таныстырды. Ол суретші Джорджия О’Кифке үйленген.
Ерте өмір және білім
Стиглиц Нью-Джерси штатының Хобокен қаласында дүниеге келді. Ол неміс-иудей иммигранттары Эдвард Стиглицтің (1833–1909) және Хедвиг Энн Вернердің (1845–1922) тұңғыш ұлы еді. Әкесі Одақ армиясында лейтенант болған және жүн саудагері ретінде жұмыс істеді. Оның бес туысы болды: Флора (1865–1890), егіздер Юлиус (1867–1937) және Леопольд (1867–1956), Агнес (1869–1952) және Сельма (1871–1957). Альфред Стиглиц егіздердің жақын қарым-қатынасын көріп, бала кезінде өзіне де жақын дос тіледі. Келесі жылы Альфред Стиглиц Берлиндегі Техникалық жоғары мектепте машина жасау мамандығын оқыды. Ол фотосуреттерді дамытудың химиялық процестерін зерттеген ғалым және зерттеуші Герман Вильгельм Фогель оқыған химия сабағына қатысты. Фогельде Стиглиц өзіне қажетті академиялық қиындықтарды да, өсіп келе жатқан көркемдік және мәдени қызығушылықтарын қанағаттандырудың жолын да тапты. Ол жылына 1200 доллар (1882 жылы 1200.0 доллар шамамен <есептелген сомаға> тең) көмек ақы алды.
Фотографияға қызығушылықтың алғашқы кезеңдері
1884 жылы оның ата-анасы Америкаға оралды, бірақ 20 жастағы Стиглиц Германияда қалып, Еуропа мен АҚШ-тағы фотосурет және фотографтар туралы кітаптар жинады. Ол өзінің алғашқы камерасын, 8 × 10 форматты пленкалық камерасын сатып алып, Нидерланды, Италия және Германияны аралап саяхаттады. Ол ауылдағы пейзаждар мен жұмысшыларды суретке түсірді. Кейінірек ол фотосуретті "алғашқыда ойыншық ретінде, содан кейін құмарлық ретінде, ал соңында маңдай-текемен айналысатын нәрсе ретінде қызықтырды" деп жазды. Өзіндік оқу арқылы ол фотосуретке өнер түрі ретінде қарады. 1887 жылы ол "Аматорлық фотосуретші" журналы үшін өзінің алғашқы мақаласын жазды. 1887 жылы "Аматор фотографы" журналында өткен байқауда "Соңғы әзіл, Беллажио" фотосуретімен бірінші орынды жеңіп алды. Келесі жылы ол сол байқауда бірінші және екінші жүлделерді иеленді, ал оның беделі бірнеше неміс және британдық фотожурналдар оның жұмысын жариялаған кезде тарай бастады. 1890 жылы оның әпкесі Флора бала туғанда қайтыс болды, Стиглиц Нью-Йоркке оралды. Стиглиц Камера клубының ағымдағы бюлетенін "Камера жазбалары" журналына айналдырып, жаңа басылымға толық бақылау берді. Оның алғашқы саны 1897 жылдың шілдесінде жарық көрді. Көп ұзамай ол әлемдегі ең үздік фотожурнал деп танылды. Келесі төрт жыл ішінде Стиглиц "Камера жазбалары" журналын қолданып, фотосуретті өнер түрі ретінде жақтау үшін, көркемдік және эстетика туралы мақалаларды алдыңғы қатарлы американдық және еуропалық фотографтардың суреттерімен бірге жариялады. Садакичи Хартманн: "Менің ойымша, сурет салу өнері, Камера клубы және Альфред Стиглиц – бір нәрсенің үш атауы ғана" деп жазды. Ол өзінің суреттерін түсіруді жалғастырды. 1896 жылдың соңында ол өзінің алғашқы портфолиосы – "Нью-Йорк пен басқа да зерттеулердің суретті бөліктері" үшін фотогравираларды қолмен жасады. Ол Еуропа мен АҚШ-тағы көрмелерге қатысуын жалғастырды, ал 1898 жылға қарай фотограф ретінде жақсы беделге ие болды. Ол өзінің сүйікті баспасы үшін 75 доллар төледі (1898 жылы 75 доллар қазіргі кезде шамамен <есептелген сомаға> тең). Ол, суретшілер мен басқа өнершілерден айырмашылығы, фотосуретке және оның техникалық ерекшеліктеріне жақсы білген. 1901 жылдың желтоқсанында оны Ұлттық өнер клубының Чарльз Декейі "өзінің бейімділіктерін орындау үшін толық билік" беретін көрме ұйымдастыруға шақырды. Екі айдың ішінде Стиглиц өзінің жақын достарынан фотосуреттер жинағын жинады, оны Мюнхен фотографтарына құрмет көрсету үшін "Фото секция" деп атады. Стиглиц сол дәуірдің жалпы көркемдік шектеулерінен ғана емес, сонымен қатар Камера клубының ресми қадағалауынан бөлініп кетуін жариялады. Ол фотосецессионизмнің көркемдік стандарттарын жүзеге асыру үшін сурет суреттері туралы толығымен тәуелсіз журнал шығару жоспарын құра бастады. Шілде айына қарай ол "Камера жазбалары" журналының редакторы қызметінен толықтай кетіп, бір айдан кейін ол "Камера жұмысы" деп аталатын жаңа журналдың проспектін жариялады. Ол бұл журналдың "фотографиялық басылымдардың ішіндегі ең жақсысы және ең сәндісі" болатынына сенімді болды. Стиглиц перфекционист еді, және бұл "Камера жұмысының" барлық аспектілерінде көрініс тапты. Ол фотогравировка өнерін дамытты, "Камера жұмысы" журналындағы суреттер үшін бұрын-соңды болмаған жоғары стандарттарды қойды. Гравирлердің визуалды сапасы соншалықты жоғары болды, Брюссельдегі Фото секция көрмесіне жеткізілмеген суреттердің орнына журналдан алынған гравюралар қойылды. Көптеген көрермендер олар түпнұсқа фотосуреттерді көріп отыр деп ойлады. Бұл Steichen шығармаларының жартысынан астамын сатуға әкелді. Екі айдан кейін 42 жастағы Стиглиц 28 жастағы суретші Памела Колман Смитпен кездесті, ол өзінің суреттері мен акварельдерін галереясында көрсетуді қалаған. Ол оның жұмысын көрсетуді шешті, өйткені ол "фотографияның мүмкіндіктері мен шектеулерін бағалау үшін суреттер мен фотосуреттерді салыстыру өте пайдалы" деп ойлады. Стиглиц өз білгеніндей, Роденнің жыныстық қатынасты ашық бейнелейтін суреттері сияқты, келіспеушілік тудыратын өнерді, сонымен қатар "түсінікті өнер" деп атаған және фотосуреттермен бірге көрмелер ұйымдастырды. Бұл "291 келушілеріне әртүрлі суретшілердің арасындағы айырмашылықтар мен ұқсастықтарды көруге, талқылауға және ой жүгіртуге мүмкіндік беретін диалогты құруға мүмкіндік берді: суретшілер, суретшілер, мүсіншілер мен фотографтар; еуропалық және американдық суретшілер; ескі немесе белгілі тұлғалар мен жас, жаңа тәжірибелілер арасында". Осы кезеңде Ұлттық өнер клубы Стиглиц, Steichen, Käsebier және White-тың фотосуреттерін, сонымен қатар Мэри Кассат, Уильям Глэкенс, Роберт Хенри, Джеймс МакНейл Уистлер және басқалардың суреттерін қамтитын "Қазіргі заманғы өнердің арнайы көрмесін" ұйымдастырды. Бұл АҚШ-та фотографтар суретшілермен тең дәрежеде қарастырылған алғашқы ірі көрме деп есептеледі. Стиглиц әріптес фотограф Джордж Силиге: "Фото секцияның ғана емес, фотосуреттің беделі де қауіпте, мен біз үшін жеңіске жететін барлық күштерді жұмылдыруға ниеттімін" деп хат жазды. Ол Армори шоумен бір уақытта өтетін 291 көрмесінде өзінің фотосуреттерін көрсетті. Кейінірек ол адамдарға фотосуреттер мен заманауи суреттерді бір уақытта көруге мүмкіндік берудің "студенттер мен жұртшылыққа екі ортаның орны мен мақсатын түсінуге ең жақсы мүмкіндік бергенін" жазды. 1916 жылдың қаңтарында суфражист Анита Поллитцер Стиглицке Джорджия О’Кифтің көміртегі суреттерін көрсетті. Стиглиц оның өнеріне соншалықты әсерленді, тіпті О’Кифпен таныспастан немесе оның рұқсатын алмай-ақ, оның жұмысын 291-де көрсетуді жоспарлады. О’Киф бұл туралы алғаш рет сол жылы мамыр айының соңында галереядағы суреттерін көрген басқа достарынан естіді. Ол 291-ге барып, оның рұқсатынсыз суреттерін көрсеткені үшін оны сөккеннен кейін Стиглицпен кездесті.
О'Кифф және қазіргі заманғы өнер (19181924)
1918 жылдың маусым айының басында О’Кифф Техастан Нью-Йоркке көшіп келді, себебі Стиглиц оған сурет салу үшін тыныш студия ұсынарын уәде берген еді. Бір ай ішінде ол әйелінің үйінде оның көптеген жалаңаш суреттерін түсірді, бірақ әйелі оның үйінде болғанда қайтып келді. Ол екеуінің арасында бірдеңе болып жатқанын біраз уақыттан бері сезіп, оған онымен кездесуді тоқтатуды немесе кетіп қалуды айтты. 1922 жылы Стиглиц Андерсон галереясында Джон Мариннің суреттері мен гравюраларының ірі көрмесін ұйымдастырды, содан кейін қырықтан астам американдық суретшінің екі жүзге жуық суретінен аукцион өткізді. Осы шарадан күш алып, ол өзінің ең шығармашылық және ерекше жобаларының біріне кірісті – жай ғана формасы мен сұлулығы үшін бұлттарды фотоға түсіру. Ол былай деді:
In 1922, Stieglitz organized a large show of John Marin's paintings and etching at the Anderson Galleries, followed by a huge auction of nearly two hundred paintings by more than forty American artists, including O'Keeffe. Energized by this activity, he began one of his most creative and unusual undertakings – photographing a series of cloud studies simply for their form and beauty. He said:
I wanted to photograph clouds to find out what I had learned in forty years about photography. Through clouds to put down my philosophy of life – to show that (the success of) my photographs (was) not due to subject matter – not to special trees or faces, or interiors, to special privileges – clouds were there for everyone
Stieglitz's mother Hedwig died in November 1922, and as he did with his father he buried his grief in his work. He spent time with Paul Strand and wife, painter Rebecca Salsbury, reviewed the work of another newcomer named Edward Weston and began organizing a new show of O'Keeffe's work. Her show opened in early 1923, and Stieglitz spent much of the spring marketing her work. Eventually twenty of her paintings sold for more than $3,000. In the summer, O'Keeffe once again took off for the seclusion of the Southwest, and for a while Stieglitz was alone with Salsbury at Lake George. He took a series of nude photos of her, and soon he became infatuated with her. They had a brief physical affair before O'Keeffe returned in the fall. O'Keeffe could tell what had happened, but since she did not see Stieglitz's new lover as a serious threat to their relationship she let things pass. Six years later she would have her own affair with Beck Strand in New Mexico. In 1924, Stieglitz's divorce was finally approved by a judge, and within four months he and O'Keeffe married in a small, private ceremony at Marin's house. They went home without a reception or honeymoon. O'Keeffe said later that they married in order to help soothe the troubles of Stieglitz's daughter Kitty, who at that time was being treated in a sanatorium for depression and hallucinations. At the end of 1924, Stieglitz donated 27 photographs to the Boston Museum of Fine Arts. It was the first time a major museum included photographs in its permanent collection. In the same year he was awarded the Royal Photographic Society's Progress Medal for advancing photography and received an Honorary Fellowship of the Society.
«Мен 40 жылдық тәжірибемде фотосуретке қатысты нені үйренгенімді білу үшін бұлттарды фотоға түсіргім келді. Бұлттар арқылы өмір философиямды жазуға, менің фотосуреттерімнің (жетістігінің) тақырыбына – ерекше ағаштарға немесе беттерге, немесе интерьерлерге, ерекше мүмкіндіктерге байланысты емес екенін көрсетуге тырыстым. Бұлттар – бәріне арналған нәрсе».
In 1922, Stieglitz organized a large show of John Marin's paintings and etching at the Anderson Galleries, followed by a huge auction of nearly two hundred paintings by more than forty American artists, including O'Keeffe. Energized by this activity, he began one of his most creative and unusual undertakings – photographing a series of cloud studies simply for their form and beauty. He said:
I wanted to photograph clouds to find out what I had learned in forty years about photography. Through clouds to put down my philosophy of life – to show that (the success of) my photographs (was) not due to subject matter – not to special trees or faces, or interiors, to special privileges – clouds were there for everyone
Stieglitz's mother Hedwig died in November 1922, and as he did with his father he buried his grief in his work. He spent time with Paul Strand and wife, painter Rebecca Salsbury, reviewed the work of another newcomer named Edward Weston and began organizing a new show of O'Keeffe's work. Her show opened in early 1923, and Stieglitz spent much of the spring marketing her work. Eventually twenty of her paintings sold for more than $3,000. In the summer, O'Keeffe once again took off for the seclusion of the Southwest, and for a while Stieglitz was alone with Salsbury at Lake George. He took a series of nude photos of her, and soon he became infatuated with her. They had a brief physical affair before O'Keeffe returned in the fall. O'Keeffe could tell what had happened, but since she did not see Stieglitz's new lover as a serious threat to their relationship she let things pass. Six years later she would have her own affair with Beck Strand in New Mexico. In 1924, Stieglitz's divorce was finally approved by a judge, and within four months he and O'Keeffe married in a small, private ceremony at Marin's house. They went home without a reception or honeymoon. O'Keeffe said later that they married in order to help soothe the troubles of Stieglitz's daughter Kitty, who at that time was being treated in a sanatorium for depression and hallucinations. At the end of 1924, Stieglitz donated 27 photographs to the Boston Museum of Fine Arts. It was the first time a major museum included photographs in its permanent collection. In the same year he was awarded the Royal Photographic Society's Progress Medal for advancing photography and received an Honorary Fellowship of the Society.
1922 жылдың қараша айында Стиглицтің анасы Хедвиг қайтыс болды, және ол әкесінің істегеніндей, қайғысын жұмысына көміп қойды. Ол Пол Странд пен әйелі, суретші Ребекка Солсберимен уақыт өткізді, Эдвард Уэстон есімді тағы бір жаңа келгеннің жұмысын қарап шықты және О’Киффтің жұмысының жаңа көрмесін ұйымдастыра бастады. Оның көрмесі 1923 жылдың басында ашылды, ал Стиглиц көктемнің көп бөлігін оның жұмысын насихаттауға арнады. Ақырында оның жиырма суреті 3000 доллардан астам бағаға сатылды. Жазда О’Кифф тағы да Оңтүстік-Батысқа кетіп, Стиглиц Солсберимен Джордж көлінде жалғыз қалды. Ол оның жалаңаш суреттерін бірнеше рет түсірді, көп ұзамай оған ғашық болды. О’Кифф күзде қайтып келгенге дейін олар қысқа уақытқа ғана жақындыққа түсті. О’Кифф болған жағдайды сезіп білді, бірақ Стиглицтің жаңа сүйіктісі олардың қарым-қатынасына қауіп төндірмейтініне сенгендіктен, ол бұл мәселені көтермеді. Алты жылдан кейін ол Нью-Мексикода Бек Стрэндпен дағы романға барып қалады. 1924 жылы судья Стиглицтің ажырасуын мақұлдады, төрт ай ішінде ол О’Киффпен Маридің үйінде шағын, жекелеген салтанатта үйленді. Олар үйлеріне қонақ шақырмастан, бал айларына бармастан кетті. О’Кифф кейінірек олар Стиглицтің қызы Киттидің денсаулығына қатысты қиындықтарын жеңілдету үшін үйленгенін айтты, ол сол кезде депрессия мен галлюцинациялардан санаторияда емделіп жатқан еді. 1924 жылдың соңында Стиглиц Бостон көркемсурет мұражайына 27 фотосуретті сыйға тартты. Бұл үлкен мұражайдың тұрақты коллекциясына фотосуреттерді алғаш рет енгізуі болды. Сол жылы ол фотосуретті дамытуға қосқан үлесі үшін Корольдік фотографиялық қоғамның «Прогресс» медалін және қоғамның құрметті стипендиясын алды.
In 1922, Stieglitz organized a large show of John Marin's paintings and etching at the Anderson Galleries, followed by a huge auction of nearly two hundred paintings by more than forty American artists, including O'Keeffe. Energized by this activity, he began one of his most creative and unusual undertakings – photographing a series of cloud studies simply for their form and beauty. He said:
I wanted to photograph clouds to find out what I had learned in forty years about photography. Through clouds to put down my philosophy of life – to show that (the success of) my photographs (was) not due to subject matter – not to special trees or faces, or interiors, to special privileges – clouds were there for everyone
Stieglitz's mother Hedwig died in November 1922, and as he did with his father he buried his grief in his work. He spent time with Paul Strand and wife, painter Rebecca Salsbury, reviewed the work of another newcomer named Edward Weston and began organizing a new show of O'Keeffe's work. Her show opened in early 1923, and Stieglitz spent much of the spring marketing her work. Eventually twenty of her paintings sold for more than $3,000. In the summer, O'Keeffe once again took off for the seclusion of the Southwest, and for a while Stieglitz was alone with Salsbury at Lake George. He took a series of nude photos of her, and soon he became infatuated with her. They had a brief physical affair before O'Keeffe returned in the fall. O'Keeffe could tell what had happened, but since she did not see Stieglitz's new lover as a serious threat to their relationship she let things pass. Six years later she would have her own affair with Beck Strand in New Mexico. In 1924, Stieglitz's divorce was finally approved by a judge, and within four months he and O'Keeffe married in a small, private ceremony at Marin's house. They went home without a reception or honeymoon. O'Keeffe said later that they married in order to help soothe the troubles of Stieglitz's daughter Kitty, who at that time was being treated in a sanatorium for depression and hallucinations. At the end of 1924, Stieglitz donated 27 photographs to the Boston Museum of Fine Arts. It was the first time a major museum included photographs in its permanent collection. In the same year he was awarded the Royal Photographic Society's Progress Medal for advancing photography and received an Honorary Fellowship of the Society.
Интимді галерея және америкалық орын (19251937)
1925 жылы Стиглиц Андерсон галереясынан американдық өнердің ең ірі көрмелерін ұйымдастыруға шақырылды, ол «Альфред Стиглиц жеті американдықты таныстырады: Артур Г. Доув, Марсден Хартли, Джон Марин, Чарльз Демут, Пол Странд, Джорджия О’Кифф және Альфред Стиглицтің 159 суреті, фотосуреті және заттары, жақында және бұрын-соңды жарияланбаған туындылары» деп аталды. Үш апталық көрмеде О’Киффтің бір ғана кішкентай суреті сатылды. Ол екі жылдан кейін Элиот Портердің жұмыстарын алғаш рет көрсетті. «Қазіргі заманғы фотосуреттің әкесі» саналатын Стиглиц Тодд Веббті жеке стилін дамытуға және осы салаға толыққанды енуге ынталандырды.
Соңғы жылдары (1938-1946 жылдар)
1946 жылдың жазында Стиглиц салдарынан қаза болды және комаға түсті. О'Кифф Нью-Йоркке қайтып келді де, Дороти Норманды оның ауруханадағы бөлмесінде кездестірді. Ол кетіп қалды, ал Стиглиц көз жұмғанда О'Кифф оның қасында болды.