Кіріспе

Әлеуметтік табуға байланысты жылжымайтын мүліктің құнсыздануы

Жылжымайтын мүлік нарығында, стигматизацияланған мүлік – сатып алушылар немесе жалдаушылар оның физикалық жағдайына немесе ерекшеліктеріне қатысы жоқ себептермен сатып алудан немесе жалға алудан бас тартатын мүлік. Мұндай себептерге пәтерде тұрған адамның қазасы, кісі өлтіру жағдайлары кіруі мүмкін.

Стигма түрлері:

Қылмыстық стигма: мүлік қылмыс жасауға немесе қылмыстық әрекеттерге байланысты болған. Мысалы, үй бұрын проституция ошағы, көлік бөлшектеу орталығы немесе есірткі сату орны ретінде пайдаланылған болса, стигматизацияға ұшырайды. Есірткі сату орындары болған жағдайларда, кейбір есірткіге тәуелді адамдар заңсыз есірткі сатып алу ниетімен сол мекенжайға келiп кетуі мүмкін. Көптеген заң жүйелері мұндай жағдайды толық ашуды талап етеді. Кісі өлтіру/өзін-өзі өлтіру стигмасы: АҚШ-тың кейбір штаттарында мүлік сатушылары үй ішінде кісі өлтіру немесе өзін-өзі өлтіру оқиғасы болған-болмағанын хабарлауға міндетті. Калифорния штатының заңдары бойынша, егер оқиға соңғы үш жылдың ішінде болған болса, бұл талап күшінде. Сатушыларды сот процесінен қорғау мақсатында Флорида штатының заңдарында мұндай жағдай туралы хабарлау талап етілмейді. Қоғамдық стигма: стигма халықтың көп бөлігіне белгілі болған және кез келген ақылды адамның оны білуі мүмкін жағдай. Мысалдарға Амитивилл үйі және Менендес бауырларының үйі жатады. Қоғамдық стигма туралы ақпарат Америка және Еуропаның көптеген заң жүйелерінде міндетті түрде ашып көрсетілуі керек. Stambovsky v. Ackley ісінде Нью-Йорк Жоғарғы сотының апелляциялық бөлімі стигматизацияланған мүлік туралы түсінікке тар аударма берді. Сот сатушы бұл мүлікті бұрын "құбылатын үй" деп насибаттағандықтан, оған керісінше мәлімдеуге құқығы жоқ деп шешті. Көпшілік пікірде паранормальды құбылыстар туралы мәлімдемелердің шындығына қатысты мәселелер соттың қарауына кірмейтіні атап өтілді. Бұл қорытындыларға қарамастан, сот алаяқтықпен жасалған қате ақпарат беру туралы талапты қабылдамады және жылжымайтын мүлік агенті әлеуетті сатып алушыларға құбылатын үй туралы хабарлауға міндетті емес деп мәлімдеді. Бұл мақаланың бұрынғы нұсқасында ауыр сырқаттар (мысалы, ЖИТС) мүліктің стигматизациялануына себеп болуы мүмкін екені айтылған. Алайда, федералдық тұрғын үй заңдарына сәйкес, ЖИТС-пен ауыратын адамдар мүгедектер санатына жатады және олар қорғалатын топтың мүшелері болып есептеледі. Мүліктің иесі ЖИТС-ке шалдыққан жағдайда, оны сатып алушыға хабарлау қажеттілігі жоқ. АҚШ-тың бірнеше штаты өздерінің заң кодексіне "стигматизацияланған мүлік" терминін қосу үшін арнайы заңдар қабылдады.

Мысалдар

Танымал үйлер, мысалы, телешоулар мен фильмдерде пайдаланылған үйлер, үйді өз көзімен көргісі келетін жанкүйерлердің көптігінен зардап шегуі мүмкін. Бір мысал – Нью-Йорк штатының Амитивил қаласындағы 112 Оушен авенюсіндегі үй, онда Рональд ДеФео кіші отбасын өлтірген, кейіннен бестселлер болған «Амитивил қорқынышы» кітабы және көптеген фильмдер арқылы танымал болған. Латц отбасы үйдің зұлым рухтармен толып, оларды қуғандарын мәлімдеді. Эд және Лоррейн Уоррен, сондай-ақ Ханс Холцер сияқты паранормальдық зерттеушілер олардың мәлімдемелерін қолдайды, бірақ Роберт Тодд Кэрролл сияқты күмәнданушылар оны жалған деп есептейді. Фильм шыққаннан кейін үй жаңартылып, көршілерді мазалаған туристердің келуін болдырмау үшін мекенжайы өзгертілді. Тағы бір мысал – Нью-Йорк штатының Монтаук қаласындағы 74-ші Сурфсайд авенюсіндегі үй. Ол Бродвей продюсері Норман Кинге тиесілі болған, ол 1988 жылы әйелін Гвида Донхоуды 60-тан астам рет пышақтап, өзін-өзі өлтірді. Актриса Тюсдей Велд 1990 жылы бұл үйді сатып алды, бірақ Велд 2006 жылы сатуға шешім қабылдағанда, сатып алушы табуға үш жыл кетті. 2009 жылы ол оны сұралған бағадан төмен, шамамен 2,25 миллион долларға сатты.