Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экономикалық теориядағы ұғым
Concept in economic theory
Есептелген жалға алу – жеке тұлға өз меншігіндегі актив үшін төлейтін жалға алу бағасы. Бұл ұғым кез келген капитал тауарына қатысты, бірақ ең көп қолданылатыны – тұрғын үй нарығында, үй иелері өздеріне тең бағалы тұрғын үй үшін төлейтін жалға алуды өлшеу үшін. Тұрғын үйге есептелген жалға алуды есептеу ұлттық шоттардағы экономикалық белсенділікті өлшеу үшін қажет. Актив иелері жалға төлемейтіндіктен, меншік иелерінің есептелген жалға алу ақысы тікелей емес жолмен өлшенуі керек. Есептелген тұрғын үй жалға алуы – жылжымайтын мүлікке қатысты есептеудің экономикалық теориясы: құны сатушының оны жасауға кеткен шығындарынан гөрі, сатып алушы төлеуге дайын нәрсеге байланысты. Бұл жағдайда, меншік иесі үшін құнды бағалау үшін нарықтағы жалға алу ақысы пайдаланылады. Осылайша, есептелген жалға алу үй иелері мен жалға алушылардың экономикалық шешімдерін салыстыруға мүмкіндік береді. Формальды түрде айтқанда, меншік иесі өзі тұрғанда, жалға беруші-жалға алушы қарым-қатынасы қысқарады. Мысалы, А және В есімді екі адам бар, екеуінің де меншігінде мүлік бар. Егер А, В-ның мүлкінде, ал В, А-ның мүлкінде тұрса, екі қаржылық операция жүзеге асырылады: әрқайсысы екіншісіне жалға төлейді. Бірақ егер А мен В екеуі де меншік иесі болса, ақша алмасылмаса да, бірдей экономикалық қатынас сақталады; екі иесі және екі тұрғыны бар, бірақ олардың арасындағы мәмілелер нарық арқылы өтпейді. Егер меншік иесі мен тұрғын екі бөлек адам болса, алмасылатын сома есептелген жалға алу болар еді. Есептелген жалға алуды активтерге инвестиция жасаудан алынатын табыс ретінде қарастыруға болады. Осыған сәйкес, есептелген жалға алу табыс таралу индекстерін есептеу кезінде қолжетімді табысқа қосылуы мүмкін.
Imputed rent is the rental price an individual would pay for an asset they own. The concept applies to any capital good, but it is most commonly used in housing markets to measure the rent homeowners would pay for a housing unit equivalent to the one they own. Imputing housing rent is necessary to measure economic activity in national accounts. Because asset owners do not pay rent, owners' imputed rent must be measured indirectly. Imputed housing rent is the economic theory of imputation applied to real estate: that the value is more a matter of what the buyer is willing to pay than the cost the seller incurs to create it. In this case, market rents are used to estimate the value to the property owner. Thus, imputed rent offers a way to compare homeowners' and tenants' economic decisions. More formally, in owner occupancy, the landlord–tenant relationship is short circuited. Consider a model: two people, A and B, each of whom owns property. If A lives in B's property, and B lives in A's, two financial transactions take place: each pays rent to the other. But if A and B are both owner occupiers, no money changes hands even though the same economic relationships exists; there are still two owners and two occupiers, but the transactions between them no longer go through the market. The amount that would have changed hands had the owner and occupier been different persons is the imputed rent. Imputed rents can alternatively be understood as returns to investments in assets. On these grounds, imputed rents might be included in disposable income, e. g. when calculating indices of income distribution.
Өлшем
Тұрғын үй үшін есептелген жалдау ақысын анықтаудың екі кең таралған тәсілі бар: "салыстыру әдісі" және "капиталды пайдалану құны" тәсілі.
There are two common approaches to estimating imputed rents for housing: the "comparison approach" and the "user cost of capital" approach.
Салыстыру әдісі
Салыстыру әдісі жалға берілген тұрғын үйлердің жалдау төлемдерін ұқсас иеленушілердегі тұрғын үйлермен салыстырады. Егер үйлер толықтай бірдей болса, иеленушінің есептелген жалдау ақысы – олар басқа үйді жалға алудан сақтаған шығынға тең болады. АҚШ-та Еңбек статистикасы бюросы осы әдістің бір түрін иеленушілердегі тұрғын үй бағасының өзгеруін анықтау үшін пайдаланады.
The comparison approach matches rents in tenant occupied housing units to similar owner occupied housing units. If the units are identical, the owner occupant's imputed rent is the cost they avoid in renting the other unit. In the United States, the Bureau of Labor Statistics uses a version of this approach to estimate changes in the price of owner occupied housing.
Пайдаланушының капиталды жұмсауының әдісі
Пайдаланушы шығыны әдісі меншік иесі қайтарып алмайтын шығындарды анықтайды. Оларды былай анықтауға болады:
The user cost approach identifies costs unrecoverable by the owner. These can be defined as:
мұндағы – пайыздық ставка, – мүлік салығы ставкасы, – күтімге кеткен шығын, ал – тозу. Жалға алу ақысы – бұл ставкалардың үй бағасына көбейтілген қосындысы. Егжей-тегжейлі пайдаланушы шығыны модельдері тұрғын үй қарызы мен меншік иесінің өзіндік капиталы үшін ерекше пайыздық шығындарды және тұрғын үй капиталынан түсетін табысқа қатысты салық ережелерін ескереді.
Where is the interest rate, is the property tax rate, is the cost of maintenance, and is depreciation. The rent is the sum of these rates multiplied by the price of the house, More detailed user cost models consider differential interest costs for housing debt and owner equity and the tax treatment of housing capital income.
Принциптің қолданылуын кеңейту
Егер есептік жалға тұрғын үйге қолданылса, онда ол жалға берілетін кез келген тауарға да қолданылуы мүмкін, соның ішінде автомобильдер мен жиһазға: "Принцип бойынша, BEA автомобильдерді және тіпті жиһазды да есептік жалға қосуы керек, бірақ тұрғын үймен салыстырғанда, экономиканың бұл өте шағын бөлігі болғандықтан, оған күш салудің қажеті жоқ".
If imputed rent can be applied to housing, it can likewise apply to any good that can be rented, including automobiles and furniture: "In principle, the BEA should also include imputed rent for things like cars, and even furniture, but compared to housing, it’s such a small part of the economy that it’s not worth the effort."