Кіріспе
Британдық-американдық кинорежиссер Лионель Четвинд (29 қаңтар 1940 жылы туған) – британдық-американдық сценарист, режиссер және продюсер.
Lionel Chetwynd (born January 29, 1940) is a British American screenwriter, director and producer.
Өмір және мансап
Лионель Четвинд Лондонның Хакни қаласында еврей отбасында, Бетти (туған аты Дион) мен Питер Четвиндтің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол сегіз жасында отбасымен бірге Канадаға көшіп келді. Динамикасы дұрыс емес отбасындағы мәселелер оны 14 жасында мектепті тастауға итермеледі. Бірақ ол келесі жылы қайта оқуға түсті, алайда дереу қуылды. Содан кейін ол Канада армиясына қатарына қосылды. Канаданың «Қара күзетшілер» (Royal Highland Regiment) полкінде қызметтен кейін, Четвинд өмірін түбірден өзгертті. Ол Сэр Джордж Уильямс университетіне (қазір Монреальдегі Конкордия университеті) барып, студенттерге екінші мүмкіндік беруімен танымал Генри Ф. Холлды кездесу үшін екі сағат күтті. Қатарынан бірнеше емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін, Четвинд ересек студент ретінде шартты түрде қабылданды. Четвинд философия мен экономика пәндерін үздік бітірді. Ол сондай-ақ теледидардағы жастар пікірсайыстарында және дебаттарда Сэр Джордж Уильямс университетінің намысын қорғады. Бітіру кешінде үздік студент атанғаннан кейін, Четвинд Сэр Джоржда танысқан болашақ Голливуд актрисасы Глория Карлинге үйленді. Оның жетістіктері соншалық, Монреальдегі Макгилл университетінің құқық мектебіне оқуға стипендия алды. Құқық білімін алған кезінде ол алдағы Expo67 көрмесіне дайындық жұмыстарына қатысып, бастапқыда қол еңбекшісі болып жұмыс істеді. Бірақ ол тез арада «Критикалық жол» бөліміне, содан кейін ойын-сауық бөліміне ауыстырылды. 1967 жылдың қаңтарында, көрме ашылуына үш ай қалғанда, ол «E» бөлімінің жоғары лауазымына көтерілді, ол көрмеге барлық медиа лицензияларын бекітуге жауапты болды. Оның лауазымы – «Директор де Репродуксьон, Терр дез Ом» (Director of Reproduction, Man and World). Біліктілігін алғаннан кейін, Четвинд Ұлыбританиядағы Оксфорд университетінің Тринити колледжінде құқық саласында аспирантуралық білімін жалғастырды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Лондонда қалып, Columbia Pictures компаниясының дистрибуция бөлімінде жұмыс істеді, осы компанияда көтеріліп, басқарушы директордың көмекшісіне дейін жетті. Сценарий жазуға деген қызығушылығынан, канадалық кинорежиссер Тед Котчеффпен танысқаннан кейін, Четвинд «Дадди Кравицтің шәкірттігі» фильмінің сценарийін Монреальдік Мордекай Ричлермен бірлесіп жазды. Ричлер бұл фильмге негіз болған романның авторы болатын.
1970 жылдар
Сценарий аяқталғаннан кейін Четвинд Нью-Йорк қаласына көшіп барды, онда 1974 жылы шыққан «Дадди Кравицтің шәкірттігі» фильмі оның мансабына үлкен серпіліс берді. Ол Америка Жазушылар Гильдиясының «Ең үздік комедия» сыйлығын жеңіп алды, басқа ортадан бейімделген комедия үшін сыйлық алды және «Жазылған сценарий» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды. 1975 жылы ол әйелі Глория Карлин мен Тони ЛоБьянконың қатысуымен «Голденрод» фильмін жазып, өндірді, сондай-ақ сол жылы Дейв Пауэрс пен Кенни О'Доннеллдің кітабы негізінде Джон Кеннедидің конгресске алғашқы сайлауы туралы «Джонни, біз сізді жақсы білмедік» (Кристофер сыйлығының иегері) фильмін жазып, өндірді. 1977 жылы Марло Томас оны «Бұл керемет өмір» фильмінің теледидарға арналған, жыныс алмастырылған нұсқасын – «Бір Рождествода болды» фильмін жасау үшін шақырды, онда Томас түпнұсқадағы Джеймс Стюарт ойнаған басты рөлді ойнады. CBS («Өмір сүйісі») және PBS телеарналары үшін сценарий жазуға шақырылған Четвинд тез арада өзінің сценарийлерін режиссерлік етуге көшті және 1978 жылы шыққан «Екі жалғыздық» фильмімен сәттілікке жетті. Хью МакЛеннанның кітабынан бейімделген бұл фильмде Жан-Пьер Омон, Стейси Кич және Клод Ютра түсті. Фильм Канаданың француз және ағылшын тілдерінде сөйлейтін халқына қатысты әлеуметтік мәселелерді және 1917 жылғы міндетті әскери қызмет дағдарысын көрсетті. Бұл фильм Четвинд үшін шешуші кезең болды және ол көптеген мәселелерге немесе оқиғаларға негізделген американдық фильмдерді жазып, режиссерлік етіп, өндірді. Рональд Рейганның жақтасы болған Четвиндтің жұмысы, мәлімдемелері және консервативті идеологияларды қолдауы оны АҚШ-тағы саяси оңшылдардың сүйіктісіне айналдырды.
1980 жылдар
Четвиндтің алуан түрлі фильмдеріне 1981 жылы теледидар үшін түсірілген "Мұз үстіндегі керемет" (Christopher Award) фильмі кіреді, ол 1980 жылғы Қысқы Олимпиадада АҚШ хоккей командасының Кеңес Одағынан сенімсіз жеңіске жеткенін көрсетеді. Питер Дион атты псевдониммен ол "Ыстық тиісу" сценарийін жазды, осы жұмысы үшін ол Канадалық "Джинни" жүлдесіне ұсынылды, бірақ өкінішке орай, бұл Роджер Вадимнің режиссерлік еткен соңғы фильмі және Мелвин Дугластың түскен соңғы фильмі болды. Вьетнам ардагерлерінің мемориалдық қорының Ұлттық қолдау комитетінің мүшесі Четвинд 1987 жылы "Ханой Хилтон" драмасын жазып, режиссерлік етті, ол Вьетнам соғысы кезінде Ханойдың жаман даңқты Хоа Ло түрмесінде американдық әскери тұтқындарына қалай қарағандарын көрсетеді. Сол жылы ол Конституцияның екі жүз жылдығын тойлау аясында АҚШ Конгресіне арналған арнайы құрмет көрсетуді жасау және жазуға шақырылды. 1988 жылы Четвинд A&E телеарнасы үшін төрт сағаттық "Ұлтты жазу" (Джордж Вашингтон медалі) мини-сериалын жазды, ол Вьетнам ардагері Жан Скруггстың өмірбаяны, соғыстан көңілі толып, елге оралғаннан кейін Вьетнам ардагерлерінің мемориалдық қорын құрған адам. Ол сондай-ақ, АҚШ Конституциясының 200 жылдығына арналған гала-концерттің сценарийін жазды және оның өндірісіне көмектесті, онда Бен Веррин басты рөлде ойнады, бұл шара Филадельфияда конгресс мүшелері мен Жоғарғы Сот алдында ұсынылды. Оның 1983 жылғы Лу Госсеттің қатысуымен түсірілген "Садат" фильмі NAACP Image Awards жүлдесіне ие болды және ол алғашқы OPT мини-сериалы болды. Ол сондай-ақ Кристофер жүлдесін жеңіп алған "Анық өзендегі зұлымдық" фильмін өндірді.
1990 жылдар
1992-1996 жылдары ол PBS телесериалының "Reverse Angle" және оның жалғасы "National Desk" серияларының эпизодтарын атқарушы продюсерлік етіп, сценарийін жазып, көбінесе режиссерлік жасады. Бұл қоғамдық-саяси телесериал бірнеше Telly жүлдесіне және Нью-Йорк фестивалінің алтын медаліне ие болды. 1993 жылы ол Дон Ольмейер режиссерлік еткен "Шөл дауылдың батырлары" сценарийін жазды. Оның басқа да мәселелік туындыларының ішінде Четвинд "Киссинджер мен Никсон" (1995), "Әділеттің түсі" (1997) фильмдерінің сценарийін жазып, продюсерлік етті, сондай-ақ CBS арнасы үшін төрт сағаттық "Руби Ридж: Американдық трагедия" және "Эйхманды ұстаған адам" мини-сериалдарының сценарийлерін жазды. 1999 жылы ол ABC мини-сериалы "Том Клэнсидің Желілік күші" үшін телеспекль жазды. Четвинд сонымен қатар Киелі кітаптарға негіделген фильмдер түсірді, атап айтқанда, "Жақып" (1994), "Жүсіп" (1996 жылы Эмми жүлдесінің иегері, үздік мини-сериал) және "Мұса" (1996), ол сондай-ақ Эммиге ұсынылды; соңғы екеуі де Эммиге үміткер болды.
2000 жылдар
2001 жылы Четвинд В. Фрайдың тарихын жазып, режиссерлік етті – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Франциядан көптеген зиялылар мен суретшілердің қашуына көмектескен американдық В. Фрай туралы фильм. Бұл фильм Четвиндке Америка Жазушылар Гильдиясының «Үздік сценарий» номинациясын бесінші рет алды, сондай-ақ «Америкалық Яд Вашем қоғамынан» арнайы мақтау және «Ең үздік фильм үшін еврей бейнесі» сыйлығын иеленді. 2001 жылы президент Джордж Буш Четвиндті Президенттің өнер және гуманитарлық ғылымдар жөніндегі комиссиясына мүше етіп тағайындады. 2003 жылы Четвинд DC 9/11: Time of Crisis докдрамасын жазып, өндірді, ол Showtime Networks үшін 2001 жылғы 11 қыркүйектегі Дүниежүзілік сауда орталығы мен Пентагонға жасалған шабуылдардан бастап, президенттің Конгресс алдындағы телеарнадағы халыққа жолдаған сөзіне дейінгі Буш әкімшілігінің тоғыз күнін баяндайды. 2002 жылы Четвинд американдық коммунистік партия мүшесі Карл Форменнің өмірі мен мансабын көрсететін «Тыңғыр түскі ас: Карл Формен құжаттары» атты PBS деректі фильмін жазып, түсіріп, режиссерлік етті. Бұл оқиға Маккартизм кезеңіндегі оқиғаларға арналған, онда талантты кинопродюсер және сценарийші Форман 1950 жылдары Голливуд киностудияларының басшылары тарапынан қара тізімге енгізілді. «Тыңғыр түскі ас» фильмінен кейін ол Том Селлек қатысқан «Айк: D-күнге дейін санаймын» фильмінің сценарийін жазғаны және өндіргені үшін «Эмми» сыйлығына ұсынылды, сондай-ақ «Celsius 41.11» саяси деректі фильмінің сценарийін жазып, өндірді және «Біз бостандық үшін күресеміз» тарихи фильмін жасады.
2010 жылдар
Четвинд деректі фильмдердегі жұмысын жалғастырды, ең әйгілісі – 2016 жылғы «An Improbable Dream» фильмін өндіріп, режиссерлік етті. Бұл фильм Канаданың Ұлттық балет мектебінің студенттерінің өмірін 10 және 11 жасқа толған күндерінен бастап 50 жасқа дейін баяндады. Фильм үлкен жетістікке ие болды, режиссура және өндіріс бойынша Нью-Йорк фестивалінің алтын медальдарын, сондай-ақ People's Telly сыйлығын алды. Осы кезеңде ол FX арнасы үшін сериал және «Қышқы соғыстың» аяқталуы мен армян геноцидіне арналған мини-сериал сияқты бірнеше жобада жұмыс істеді. Четвиндтің 60-тан астам толық метражды және көркем фильмдері, сондай-ақ екі ондаған деректі фильмдері бар. Олардың көптегені марапатталды, оның ішінде Америка Жазушылар Гильдиясының алты номинациясы (оның ішінде бір сыйлық), Нью-Йорк кинофестивалінің алтын медалі, екі «Кристофер» сыйлығы, алты «Telly» сыйлығы, екі «Genie» номинациясы және «Freedom Foundation at Valley Forge» ұйымының екі «Джордж Вашингтон» медалі. 2003 жылы Четвинд Жазушылар, продюсерлер және режиссерлер қауымдастығының өмір бойына жеткені үшін сыйлығын алды, ал 2011 жылы – «Жыл жазушысы» сыйлығын алды. 2003 жылы оған Колумбия колледжінің құрметті докторлық дәрежесі берілді. 2008 жылы ол Ұлттық портрет галереясы/Смитсония институтынан Джон Синглтон Копли медалін алды. 2004 жылы Четвинд Голливуд консерваторларының «Абедің достары» ұйымын құруға қатысты. Четвинд «Пайжама Медиа» компаниясының негізін қалаушы Роджер Л. Саймонмен бірге «Пайжама ТВ» (PJTV) арнасының «Poliwood» шоуында саясат пен Голливудтың қиылысуына қатысты тақырыптарды талқылады.
Жеке өмір
Четвинд актриса Глория Карлинге үйленген, ол оның бірнеше фильмінде түскен. Олардың екі ұлы бар және Калифорния штатындағы Беверли-Хиллс қаласында тұрады. Ол британдық, канадалық және американдық азаматтығын иеленеді.