Марамага – Филиппиннің Букиднон провинциясының 1-ші класс муниципалитеті. 108,293 халқы бар. "Таңғы асымызды осы жерде жейік" деген мағына беретін ежелгі Manobo сөзінен шыққан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Букиднондағы муниципалитет, Филиппин.
Municipality in Bukidnon, Philippines
Марамаг, ресми түрде Марамаг муниципалитеті (;) – Филиппиннің Букидно провинциясындағы бірінші класс муниципалитеті. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 108 293 адамды құрайды.
Maramag, officially the Municipality of Maramag (; ), is a 1st class municipality in the province of Bukidnon, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 108,293 people.
Тарих
Марамаг – “Ag Ramag Ki Dini” деген манабо тіліндегі қысқартылған сөз, еркін аударғанда “Осы жерде таңғы асымызды жейік” дегенді білдіреді. Бұл оқиғаны марқұм Пресисио Велез Абельяноса (бұрынғы муниципалитет әкімі) ресми түрде жариялаған. Манабо тайпасы үстемдік үшін маранао тайпасымен үнемі қақтығысқа түсіп, шайқасқа шыққан сайын Пуланги өзенінің жағасында тоқтап, үстел ретінде пайдаланатын жалпақ тастарға толы аймақта болған. Олар сол жерде жоспарларын жасап, таңғы асын жеген. Бұл әдетке айналып, бейбіт уақытта да, жақсы ниет белгісі ретінде, осы “Лумдар” – жергілікті тұрғындар немесе ерте қоныс аударушылар, кездейсоқ өткен адамдарды тамаққа шақыратын. Марамаг сол кезде саяхаттан, жаяу жүруден, аң аулаудан немесе шайқастан қысқа демалыс алып, тамақ жеуге болатын пикник алаңы болған. Жылдар өте келе, христиандар да (“Думгацтар” деп аталған, сөзбе-сөз “теңізден келгендер”) осы жерге келіп, жақын қоныстанды. Олар да аң аулағанда немесе бір аңғардан екіншісіне жаяу жүріп бара жатқанда осы үлкен жалпақ тастарда тамақтанатын. Айналаға христиан қоныс аударушылар көбейген сайын, Аг Рамаг көбірек Марамаг деп атала бастады – бұл түбіртектің манабо тіліндегі “Ag Ramag” сөзінің синонимі немесе қысқартылған түрі. Муниципалитеттің саяси тарихы 1916 жылға дейін жетеді, сол кезде марқұм вице-губернатор Ценон Р. Пауликан елдің әртүрлі аймақтарынан адамдар осы жерге қоныстана бастағанын мәлімдеген. Бірнеше жылдан кейін, жергілікті билік құрыла бастағанда, халық арасынан көшбасшы сайлап алды. Олар көшбасшыларын “капитан” деп атады. Бұл көшбасшылар саяси қабілеттері мен қызметке адалдығына қарай қызметте қалатын, сайлау жүйесі болғанымен, көп жағынан монархиялық жүйеге ұқсас болатын. Бұл жүйе Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін сақталды. 1945 жылы алғашқы тағайындалған әкім муниципалитет үкіметін басқаруға тағайындалды, одан кейін тағы екеуі. Муниципалитет әкімі лауазымына алғашқы сайлау 1951 жылы өтті. 1955 жылы баррио кеңесінің мүшелерін сайлау өтті. Содан бері өткен 56 жыл ішінде тағы 10 муниципалитет әкімі тағайындалды немесе сайланды. Марамаг 1956 жылдың 1 шілдесінде сол кездегі президент Карлос П. Гарсияның №272 жарлығымен ресми түрде муниципалитет ретінде құрылды. Марамагтың Поблационы бұрын Барангай базалық лагерінде, қазіргі Поблационнан үш шақырым қашықтықта орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Сәйре тас жолының салынысымен адамдар тас жол бойымен сызықтық, содан кейін түйіндік және кейіннен концентрлі түрде қозғала бастады, бүгінгі Поблационды құрастырып, Солтүстік және Оңтүстік Поблация барангайларын құрады. Марамаг, Пангантукан және Кибаве арасындағы муниципалитет шекаралары 1935 жылы сол кездегі вице-губернатор Ценон Пауликан белгіледі. Содан кейін, бұрынғы Дон Карлос және Кесон барангайларының тұрақты муниципалитеттерге ұйымдастырылуымен Марамаг қазіргі шамамен 58,198.98 гектар аумаққа дейін қысқарды. 1960-жылдардың соңында Марамаг пен Валенсия, Букиднон арасында олардың ортақ шекараларына қатысты келісім меморандумы жасалған. Лумбо өзені Пуланги өзеніне құйылып, екі муниципалитет арасындағы шекараны анықтайды. Қазіргі Марамаг үкіметінің орыны екі барангайдан тұрады: Солтүстік және Оңтүстік Поблацион. Орталық Минданао университеті (CMU) Манагок, Малайбайбай, Букиднондан Мусуан, Дологон, Марамаг, Букиднонга көшірілгенде, муниципалитет Минданаодағы ең үздік ауыл шаруашылығы мектебіне ие болды. Муниципалитет сонымен қатар провинцияның негізгі ұлттық жолдарының Минданаоның әртүрлі аймақтарына, атап айтқанда: Букиднон-Вау (Ланао-дель-Сур) жолы, Букиднон-Солтүстік Котобато жолы және Букиднон-Кагаян-де-Оро жолының түйіскен нүктесі болды. Марамаг провинцияның дамуы үшін ауыл шаруашылығының маңыздылығымен мақтанады. Оның күніне 6000 тонна өнім өндіретін “Кристалл қант корпорациясы” бар. 1999 жылы қант шамы еккен жер көлемі 20 500 гектарды құрады, бұл бірінші орынды иеленді. Екінші орында 10 800 гектар жүгері отырғызылған, ал күріш – 4900 гектар суармалы алқаппен үшінші орынды иеленді. Марамагта 255 мегаватт қуаты бар Ұлттық электр корпорациясының (NAPOCOR) Пуланги IV гидроэлектр станциясы орналасқан. Электр станциясы Минданао желісіне үлес қосты. Қоршаған ортаны қорғау тұрғысынан алғанда, муниципалитет Букидон су айдынын қорғауда маңызды рөл атқарады. Марамагтың жерінің 30%-ы, шамамен 17,340 гектары орманды жер деп белгіленді. Бұларға қорғалатын орман...
Maramag from “Ag Ramag”, a contracted Manobo term for “Ag Ramag Ki Dini”, which as freely translated, means “Let us eat our breakfast here.” The story as officially published by the late Prescioso Velez Abellanosa Sr. (a former municipal mayor) goes that the Manobos were constantly in conflict with the Maranaos for supremacy over the locality. Each time they set out for the battle they would stop on the bank of Pulangi River where flat stones that serve as their tables abound the area. Atop of these, they would draw their plans and eat their breakfast. This habit becomes their practice that even in times of peace and as a sign of good faith, these “Lumads”, the natives or early settlers invite others who happen to pass by to partake meals with them. Maramag then was a picnic ground were one can rest and take his meal as a short respite either from travel, trekking, hunting and trapping or from battle. Through the years, even Christians (referred to as "Dumagats", literally 'seaborne/coming from beyond the sea') started to come and settle near the place. They too would stop and eat their meals on these big flat stones during hunting trips or as they travel on foot from one valley to another. As more and more Christian settlers occupied the surrounding places, Ag Ramag became more commonly called as Maramag – a homonym or a contraction of the original Manobo term “Ag Ramag”. The political history of the municipality traces back in 1916 when the late Deputy Governor Cenon R. Paulican positively declared that people from different parts of the country began settling in the area. Years later, the people informally elected a leader among them as the incipient local government started to take form. They called their leaders “Captain”. These leaders normally remained in office for as long as their political abilities and faithfulness to duty would allow; Monarchial in so many ways although an election process is in place. This system prevailed up to the Second World War. In 1945, the first appointed Mayor was put in place to head the municipal government followed by two others. The first election for the position of the Municipal Mayor was held in 1951. The election for the members of the Barrio Council was held in 1955. From then on, ten other Municipal Mayors were either appointed or elected in the past 56 years up to the present. Maramag was formally created as a municipality through Executive Order No. 272 issued by then President Carlos P. Garcia on July 1, 1956. The Poblacion of Maramag was formerly located in Barangay Base Camp, three kilometers away from the present Poblacion. After World War II and upon the completion of the Sayre Highway, people started to move along the highway in a linear then nodal fashion and later concentrically forming the Poblacion today, composing Barangay North and South Poblacions. The municipal boundaries between Maramag, Pangantucan and Kibawe were established in 1935 by the then deputy Governor Cenon Paulican. Then, Maramag, with the organization of the former barangays Don Carlos and Quezon into regular municipalities, was reduced to its present area of about 58,198.98 hectares. As reported too, in the late sixties, a Memorandum of Agreement between Maramag and Valencia, Bukidnon was forged as to their common boundaries. Purportedly, the Lumbo Creek, as it flows to the Pulangi River defines the demarcation between the two municipalities. The current seat of the government of Maramag consists of two barangays: the North and South Poblacion. When the Central Mindanao University (CMU) is transferred to Musuan, Dologon, Maramag, Bukidnon from Managok, Malaybalay, Bukidnon, the municipality became the host of the premier agricultural school in Mindanao. The municipality likewise served as the nodal point of the major national roads of the province to the different places of Mindanao namely: the Bukidnon–Wao (Lanao del Sur) road the Bukidnon – North Cotobato Road and the Bukidnon – Cagayan de Oro Road. Maramag boasts its agricultural importance to the development of the province. It has the Crystal Sugar Corporation with a rated capacity of 6,000 tons per day. As of 1999, the total area planted to sugarcane was 20,500 hectares, which ranked as the number one crop. Corn ranks second with 10,800 hectares planted and rice accounts for the third major crop in the municipality with the irrigated areas reaching 4,900 hectares. The National Power Corporation (NAPOCOR) Pulangi IV Hydroelectric Plant with a rated capacity of 255 megawatts is found in Maramag. The Power Plant contributed the Mindanao Grid. In terms of environment, the municipality plays a vital role in the protection of the Bukidnon Watershed. Thirty percent of the land, approximately 17,340 hectares, of Maramag has been designated as forest land. These include the protected forest (10.45%), production forest (85.85%) and buffer zones (3.7%). The forest area categorized under the NIPAS is the 1,939.62 hectares within the confines of Mt. Kalatungan Range, the third highest mountain of the country. Maramag also boasts a number of spectacular springs, which had contributed to its esteemed title, "The Land of Springs". Because of its prominence within the municipality, it attracted many tourists from near and afar to feel and indulge upon the cold and crystalline waters.
География
Марамаг, Букиднон провинциясындағы теңізге шығу жолы жоқ муниципалитет, шамамен Кагаян-де-Оро қаласының оңтүстік-шығысында, Малайбалай қаласының оңтүстігінде, Давао қаласынан және Генерал Сантос қаласынан орналасқан. Солтүстік және солтүстік-шығысында Валенсия муниципалитетімен; шығысында Кесон муниципалитетімен; оңтүстігінде Дон Карлос муниципалитетімен; батысында Пангантукан муниципалитетімен шектеседі, бәрі де Букиднон провинциясының ішінде. Ол 7°41’ және 7°58’ солтүстік ендік және 124°47’ және 125°14’ шығыс бойлық арасындағы географиялық координаталарда орналасқан. Марамагтың жалпы жер ауданы және саяси тұрғыдан 20 барангайға бөлінген. Ең ірі барангай – Куя.
Maramag, a landlocked municipality of Bukidnon, is approximately southeast of Cagayan de Oro, around south of Malaybalay City, from Davao City and from General Santos. It is bounded on the north and north eastern by the municipality of Valencia; on the east by the municipality of Quezon; on the south by the municipality of Don Carlos; and on the west by the municipality of Pangantucan, all within the Province of Bukidnon. It is located within the geographic coordinates of 7°41’, to 7°58’ North latitude and 124°47’ to 125°14’ East longitude. Maramag covers a total land area of and politically divided into 20 barangays. The largest barangay is Kuya.
Барангай
Марамаг саяси тұрғыдан 20 барангайға бөлінеді. Әр барангай пуроктардан тұрады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар. Бес барангай қалалық деп саналады: Базалық лагерь, Дагумбан, Дологон, Солтүстік және Оңтүстік Побласион; ал қалған он бес барангай ауылдық.
Maramag is politically subdivided into 20 barangays. Each barangay consists of puroks while some have sitios. Five barangays are categorized as urban: Base Camp, Dagumba an, Dologon, North and South Poblacions; and fifteen as rural.
Топография
Марамагтың солтүстік-шығысында Килакрон және Калатуган тауларымен шектеседі. Оның маңызды ландшафттары – Адуон платосы және Мусуан шыңы, оның етегінде Барангай Дологонның Мусуан ауылында орналасқан мемлекеттік Орталық Минданао университеті (CMU) жатыр. Муниципалитет еңіс деңгейі бойынша жақсы бөлінген. Марамагтың шығыс және орталық бөліктері, кейбір учаскелерден басқа, көбінесе тегіс, бірақ солтүстік және батыс шекараларына қарай толқынды. 0–18% еңістігі бар жерлер муниципалитеттің жартысына жуығын (48,84%) құрайды, ал 0–3% еңіс санаты 26,47% құрайды. Тағы бір маңызды еңіс санаты – 8–18%, ол шамамен 9014,76 гектарды алып, жалпы жер көлемінің 17,27% құрайды. Марамагтағы ең үлкен аудан 18–30% еңістігін құрайды, ол жердің 27,39% немесе 14297,30 гектарын қамтиды. Марамагтағы өте тік төбелер мен таулар (50% және одан жоғары еңіс) жалпы жердің 6566,63 гектарын немесе 12,58% құрайды. Бұл аймақтар көбінесе Марамагтың батыс және солтүстік шекараларында орналасқан.
Maramag is bounded in the North East by mountain ranges of Mount Kilakron and Mount Kalatungan. Among its important landmarks are the Adtuyon Plateau and the Musuan Peak, at the base of which lies the Central Mindanao University (CMU), a state university at Musuan, Barangay Dologon. The municipality is well distributed in terms of slope gradients. The eastern and central sections of Maramag except in some patches are characteristically flat but undulated towards the northern and western boundaries of the area. Areas having slopes of 0–18 percent occupies almost half (48.84%) of the entire municipality with the 0 3% slope category accounting for 26.47 percent. Another slope category with considerable area is the 8 18% occupying around 9,014.76 hectares and comprising 17.27 percent of the total land area. The largest area in Maramag in terms of the slope grouping is the 18 30%, which comprised 27.39 percent of the land area or an equivalent area of 14,297.30 hectares. The very steep hills and mountains (50% and above in slope) in Maramag occupy only 6,566.63 or 12.58% of the total land area. These areas are located mostly in the western and northern boundaries of Maramag.
Су айдындары
Су көздері осы аймақта көптеп кездеседі, шығыста Багик-Икан өзені орналасқан, ол Мулета өзенінің саласы ретінде төмен ағып, оңтүстікте Дон-Карлосқа құяды; ал Марамаг өзенінің салалары муниципалитеттің орталық бөлігінен басталып, Пуланги өзеніне қарай ағады. Аймақ ішінде Пуланги өзеніне құятын тағы бір салалар – Солтүстік-Шығыста орналасқан Кибалагон арнасы мен Куламан өзені. Марамагтың су ресурстарына Пуланги су бассейні ғана әсер етеді.
Bodies of water abound the area, the Baguic ican River in the east, flowing downstream as tributary of Muleta River that drains in the South to Don Carlos; and the Maramag River whose tributaries upstream originates from the central portion of the municipality, which flows further towards the Pulangi River. Another tributary to Pulangi River that flows within the area are the Kibalagon Creek and the Kulaman River, both found in the North East. Only Pulangi Watershed is identified to have an influence on the availability of water resources in Maramag.
Демография
2020 жылғы санақта Марамаг, Букиднон халқы 108 293 адамды құрады, халық тығыздығы .
In the 2020 census, the population of Maramag, Bukidnon, was 108,293 people, with a density of .
Ұлты
Муниципалитет тұрғындары әртүрлі тайпалық тектің қосындысынан құралған. Жергілікті жерде шетелдік немесе көшіп келгендер екенін көрсететін әртүрлі диалектілер мен тілдерде сөйлейтін адамдарды байқауға болады. Тарихи мәліметтерге сәйкес, Марамақтың түпкі тұрғындары Манобос және Маранао тайпаларының ұрпақтары болған. Содан бері христиандар немесе Думагаттар осы аймаққа келіп қоныстанды. Олардың арасында Себуано тілі басымдық құрды, ал басқа да көптеген топтар Марамақтың барлық жерінде тұрып жатыр, бірақ Ламалар да әлі кездеседі.
The population in the municipality is a mixture of different tribal origins. We can observe people speaking in different dialects/languages which are an implication of being foreign or in migrant to the locality. Based from historical accounts, the original inhabitants of Maramag came from the blood of Manobos and Maranaos. Through the years, Christians or Dumagats started to come and settle in the area. Among them, Cebuano tongue predominated the place, while other majority groups find their living in all the corners of Maramag, although Lumads can still be found.
Тілдер мен диалекттер
2000 жылғы халық санағы көрсеткендей, Марамаг тұрғындары 77 түрлі этностық топтан құралған. Олардың арасында Себуано этносы басым. Сонымен қатар, Бохолано, Хилигайнон/Илонго, Букиднон, Илокано және Тагалог этностары да көптеп кездеседі.
As shown in the Calendar Year 2000 Census of Population, the inhabitants of Maramag is composed of 77 carried ethnic groups. Cebuano is the dominant group among these carried ethnic groups. Other ethnic groups of higher headcount include Boholano, Hiligaynon/Ilonggo, Bukidnon, Ilocano and Tagalog.
Экономика
Марамагта ішкі су өсірудің шарапханалары мен ауыл шаруашылығы технологиялары дамытылатын Техно-демо фермасы орналасқан. Доль банан плантациясының жалпы ауданы 800 гектарды құрайды. Плантация белгілі DOLE компаниясына банан экспорттауға үлес қосады. Өнеркәсіп салаларына тутақ өндірісі, минералды және тазартылған ішу суі өндірісі, сондай-ақ қант өңдеу кіреді. Туризм саласы муниципалитет аумағында орналасқан, атап айтқанда Вайг, RR, MGM, Эдлимар, Enchanted және Rockstar көктемдерімен дамып келеді. 2016 жылы ашылған Screenshots Cafe Букиднондағы алғашқы үй кинотеатры болып табылатын үй кинотеатры мүмкіндіктерін ұсынды. Электр қуаты 1-Барангай лагерінде орналасқан Пуланги IV гидроэлектр стансасында өндіріледі. 255 мегаватт қуаты бар бұл станция Минданаоның әртүрлі провинцияларын электрмен қамтамасыз етеді. Марамагтың қоғамдық жабық базары көптеген блогерлердің сыйлық беруші ұйымдары тарапынан елдегі ең таза жабық базар деп танылды.
Maramag is home to inland aqua culture hatcheries and Techno Demo Farm where agricultural technology is developed. The Dole Banana Plantation has a total area of 800 hectares. The plantation contributes to the supply of bananas exportation of the known DOLE Company. Industries include mulberry production, mineral and purified drinking water production, and sugar processing. Tourism sect is booming with spring resorts scattered around the municipality, namely Waig, RR, MGM, Edlimar, Enchanted and Rockstar spring resort. Screenshots Cafe which opened in 2016 provided home theater facilities, the first of its kind in Bukidnon. Electric power is generated at the Pulangi IV Hydro Electric Plant in Barangay Camp 1. With rated capacity of 255 megawatts, the power plant supplies power to various provinces of Mindanao. The Maramag Public Wet Market was named as the cleanest wet market in the country by numerous blogging award giving bodies.