Кіріспе

1921 жылы Рекс Инграмның түсірген фильмі, 1962 жылғы фильмнің нұсқасы.

Көптеген адамдар бұл фильді соғысқа қарсы түсірілген алғашқы фильмдердің бірі деп санайды. Ол үлкен мәдени әсер етіп, 1921 жылы Чарли Чаплиннің "Баласынан" асып түсіп, ең көп тамашашы жинаған фильм болды. Бұл фильм бұрын көпке танылмаған актер Рудольф Валентиноны жұлдызға айналдырып, оның бейнесін латын ғашығы ретінде қалыптастырды. Сонымен қатар, фильм тангоға деген қызығушылықты арттырып, гаучо шалбарлары сияқты сәндік әуес тудырды. Фильм сценарийін Джун Матис жазды, ол осы табысының арқасында сол кездегі Голливудтағы ең беделді әйелдердің біріне айналды. 1995 жылы "Апокалипсис төрт салт аттысы" фильмі АҚШ Ұлттық кино реестріне "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар" деп танылып, сақтауға алынды. Фильм қазір авторлық құқығы бұзылмаған, тегін қолданысқа берілген. 2000 жылы DVD нұсқасы жарық көрді. Қазір фильмді Интернет-архивтен тегін жүктеуге болады.

Сюжет

Мадариага "Кентавр" (Померой Канон), қатал, бірақ танымал аргентиналық жер иесі, неміс күйеу баласы Карл фон Хартроттты ұнатпайды және француз Марсело Деснойерстің отбасын ашық қолдайды. Ол әсіресе немересі Хулионы (Рудольф Валентино) жақсы көреді, олар Буэнос-Айрестің Бока ауданындағы соқпақтарда жиі бірге уақыт өткізеді. Сол барлардың бірінде ер адам мен әйел (Беатрис Домингес) танго билейді. Хулио келіп, биге қосылуға рұқсат сұрайды. Әйел Хулиоға қызығушылықпен қарайды. Ер адам оны кері қағып, билеуді жалғастырады. Хулио оны шақырып, ұрып, бірнеше үстелге соғып, сахнадан шығарып жібереді. Содан кейін Хулио мен әйел тангоның құмарлыққа толы нұсқасын билейді, бұл мекемедегілердің ықыласын тудырады. Биден кейін әйел Хулионың қолына отырады. Мадариага мас күйінде еденге құлайды. Әйел Мадариагаға күліп, қысым көрсетеді. Хулио оны жек көрінішпен бір жағына тастап, әкесіне үйіне көмектеседі. Біраз уақыттан кейін Мадариага қайтыс болады. Отбасы бөлініп, бірі Германияға, екіншісі Францияға оралады. Парижде Хулио суретші болуға тырысып, жергілікті шай кештерінде сенсация тудырады. Ол Этьен Лориердің, Хулио әкесінің досының, бақытсыз және одан жас әйелі Маргарита Лориерге (Элис Терри) ғашық болады. Бұл оқиға ашылып, Маргаританың күйеуі онымен ажырасуға келіседі. Хулио мен Маргарита үйленуге аздан қалғанда, екеуі де Ұлы соғыстың басталуына тап болады. Маргарита Лурдесте медбике болады. Этьеннің батырлығы туралы хабар таралады, ол шайқаста соқыр болады. Этьен оның жұмыс істейтін ауруханаға түседі, ал Маргарита оған күтім көрсетеді. Хулио Маргаританы көру үшін Лурдеске барады, бірақ оның Этьенге қамқорлық жасағанын көреді. Өзінің бекерге өткен өміріне ұялып, Хулио француз армиясына қосылады. Осы уақытта неміс армиясы Марнаның бірінші шайқасында Марселоның Марна аңғарындағы қамалын басып алады. Марсело неміс генералы мен штабын қамалда қабылдауға мәжбүр болады. Марселоның үш неміс туысының бірі штабта болады және оны қорғауға тырысады, бірақ Марсело офицердің әйелге шабуыл жасауынан туған жанжалдан кейін тұтқындалады. Марсело таңертең өлім жазасына кесіледі, бірақ француз армиясы "Марна кереметі" кезінде қарсы шабуыл жасағанда оның өмірі сақталады. Француздардың қарсы шабуылынан қамал қиратылады. Төрт жылдан кейін Хулио аман қалып, майдан даласындағы батылдығымен танылады. Бір миссияда ешкімнің жерінде ол соңғы тірі қалған неміс туысымен кездеседі. Бірнеше сәттен кейін екеуі де снарядтың жарылысынан қаза табады. Парижде Маргарита соқыр Этьенді тастап кетуді ойлайды, бірақ Хулионың рухы оны оған күтім жасауды жалғастыруға жетеледі. Соңғы сахнада Марсело Деснойерс ұлының қабірі басында аза тұрып жатыр. Хулионың үйінің үстінде тұрған адам оған қарап отырады. Марсело одан: "Сен менің ұлымды білдің бе?" - деп сұрайды. Ол өкінішпен қолын көтеріп, денесін крест пішініне келтіріп: "Мен олардың бәрін білдім!" - дейді. Содан кейін ол аспанға қарап, Марселоға Апокалипсис аттарының төрт аттысының бұлттарға қарай жорыққа шығып жатқанын көрсетеді. Содан кейін ол оған: "Бейбітшілік келді, бірақ төрт атты адамзатты әлі де жойып, әлемде мазасыздық тудырады, барлық жеккөрушілік өліп, адамзат жүрегінде тек махаббат билік құрғанша" деп сендіреді.

Қосымшалар

Сценаның орталық тұлғасы болған, бірақ ешқандай сөзі болмаған актерлердің арасында афроамерикалық актриса Анита Томпсон да бар еді.

Өндіріс

1919 жылы сценарийші Джун Мэтис Metro Pictures сценарий бөлімінің басшысы болды. Осы лауазымға ие болған ол кино тарихындағы алғашқы әйел басшылардың бірі атанды. Мэтис 1919 жылы Клара Кимболл Янгтың "Жастық шағының көзі" фильміндегі шағын ролде Рудольф Валентиноны көрген. Валентино 1918 жылы Голливудқа келді, онда ол көптеген B фильмдерінде жұмыс істеді, соның ішінде Кармель Майерспен "Түн бойы", Мэй Мюрреймен "Тамшыдай тәтті әйел" фильмдерінде ойнады. Ол сондай-ақ Джулиан Элтинг мен Вирджиния Раппемен бірге "Махаббат аралы" фильмінде де жұмыс істеді. Мэтис оны алғаш рет сол фильмде көрген болуы мүмкін, өйткені ол Элтингтің жақын досы болған. Дегенмен, Мэтис өз ниетіне жетті, және ол мен Инграм Валентиноның талантын көрсету үшін Хулио рөлін кеңейтуге келісті. Валентино Нью-Йоркте таксиде билеуші болып жұмыс істеген. Оның би дағдысын көрсету үшін, түпнұсқа әңгімеге енбеген танго сахнасы қосылды. Элис Терри Хулионың сүйіктісі Маргарита рөлін ойнады. Ол сол жылы Инграмға тұрмысқа шықты. Metro Ибанезге оның романының экрандалу құқығы үшін 20 000 доллар және жалпы табыстың 10% төледі. Фильмді түсіруге алты ай кетті, ол 800 000 долларға бағаланды және 72 "басты актер" қатысты. Валентиноға аптасына 350 доллар төленді, бұл басқа актерлерге қарағанда әлдеқайда аз ақша еді. Оның үстіне, ол мыңдаған доллар тұратын костюмдерін өзі сатып алуға мәжбүр болды. Француз Марнасының ауылы Лос-Анджелестегі Гриффит саябағында салынды. Хулио мен Маргарита арасындағы сахналарда Валентино мен Терри француз тілінде сөйледі, осылайша еріндерін оқып түсінуге тырысатындарға әсер еткісі келді. Валентино француз тілін жақсы білді, өйткені оның анасы француз болған. Мэтис сонымен қатар баламалы өмір салтының алғашқы бейнелерін де қосты. Фильмде неміс офицерлерінің әйелдер киімімен баспалдақтан түсіп келе жатқан көрінісі бар. Кейіннен Мэтис Лос-Анджелес Таймс газетіне: "Мен неміс офицерлерін әйелдер киімімен баспалдақтан түсіп келе жатқанда көрсеттім. Жүздеген адам үшін бұл тек маскарадтық кеш болды. Өмірді көрген, оқыған және түсінген адамдар үшін бұл көрініс фильмдегі ең қорқынышты нәрселердің бірі болып ерекшеленді", – деді. Алғашқы көрсетілім кезінде ол отандық нарықта 4,5 миллион доллар табыс тапты. Француздық ауылдың қираған көріністері мен жеке басының жоғалту туралы әңгімесін кеңінен көрсеткен "Апокалипсис төрт салт аттысы" көбінесе соғысқа қарсы фильмдердің бірі саналады. Фильмнің кейбір аспектілері американдық кино цензуралық кеңестерімен келіспеушілік тудырды. Мысалы, Пенсильвания кеңесі Хулио мен Маргарита арасындағы қарым-қатынасты қарастырғанда, Маргаританың Этьен Лориенің әйелі емес, құдайы ретінде сипатталуын талап етті. Picture Play Magazine журналы 1921 жылғы сәуір нөмірінде "Апокалипсис төрт салт аттысы" туралы былай деп жазды: "Төрт салт атты тамаша және миллион долларлық ойыншық болуы мүмкін. Бірақ бұл – өнердің жемісі". Олар актерлік құрамды да жоғары бағалады. "Рудольф Валентино Хулио Деснойерс рөлін ойнайды. Ол соншалықты жақсы актер, оның қаншалықты әдемі екенін және қаншалықты жақсы билейтінін ұмытасың. Элис Терри Маргарита рөлінде тағы бір Бланш Свитт сияқты көрінеді және ойнайды. Қысқасы, актерлік құрам керемет". Фильм Мэтисті Голливудтағы ең беделді және құрметті әйелдердің біріне айналдырды, оның Мэри Пикфордтан кейін екінші орында тұрғаны айтылды. Ол жақын досы болған Валентиномен байланысымен танымал болды. Ол оған көптеген фильмдер жазып, оның имиджін қалыптастыруға көмектесті. Бірақ Валентино көп ұзамай оларды Famous Players–Lasky үшін тастап кетті, және ол осы фильмде эпизодтық рольде ойнады.

Өзгерістер мен қайта жасаулар

Фильм "Апокалипсистің 4 салт аттысы" (1962) деп қайта түсірілді, оқиға орны Екінші дүниежүзілік соғысқа көшірілді. Режиссер Винсенте Миннелли болды.

Танымал мәдениетте

Джек Финнидің "Марионның қабырғасы" повесінде баяндаушы мен Марион көрсетілімге қатысады, ал Валентиноның күйі Домингуеспен билеген тангосын тамашалауға келеді.