Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джин Вольфтың ғылыми-фантастикалық романдары
Science fantasy novels by Gene Wolfe
"Ұзақ Күн кітабы" (1993–1996) – американдық автор Джин Вольфтың төрт ғылыми-фантастикалық романнан тұратын немесе бір төрт томдық роман. Ол 1980 жылы Вольф бастаған "Жаңа Күн кітабы" сериясымен бір ғаламда өтеді, ал Интернет ғылыми-фантастика деректер базасы оларды және басқа да жазбаларды "Күн циклының" қосалқы сериялары ретінде тіркеген. "Locus" журналы мен SFWA кітаптарды "Ең үздік роман" сыйлығына бөлек қарастырды.
The Book of the Long Sun (1993–1996) is a series of four science fantasy novels or one four volume novel by the American author Gene Wolfe. It is set in the same universe as The Book of the New Sun series that Wolfe inaugurated in 1980, and the Internet Science Fiction Database catalogs them both as sub series of the "Solar Cycle", along with other writings. Locus magazine and the SFWA considered the volumes separately for "Best Novel" awards.
Қысқаша мазмұны
Патера Силк есімді жас діни қызметкер өзінің мантейонын (аудандық шіркеу және мектепті) қатыгез қылмыскер лордың құлтынан сақтап қалуға тырысады. Әлем туралы көбірек білген сайын, ол өзінің сенімдеріне күдік тудыра бастайды және оны нұрландырған, Сыртқы адам деп белгілі, көңілсіз құдайға құрмет ете бастайды.
A young priest named Patera Silk tries to save his manteion (neighborhood church and school) from destruction by a ruthless crime lord. As he learns more about his world, he begins to question his beliefs and to revere the supposedly minor god known as The Outsider who has enlightened him.
Негізгі кейіпкерлер
Силктің туған қаласы Виронның адамдары есімдерін қатаң ережелер бойынша қояды. Ер адамдар жануар немесе жануар өнімінің атымен аталады: "Қан", "Мүскіл", "Квецаль" сияқты. Әйел адамдар өсімдік немесе өсімдік өнімінің атымен аталады: "Шениль", "Орхидея", "Гиацинт" сияқты. Андроидтер (кітапта "хемдер" деп аталған) тірі емес минералдар мен тастардың аттарымен аталады: "Мәрмәр", "Құм", "Шист" және тағы да басқалар.
The names of people from Silk's home city of Viron follow rigid conventions. Male humans are named after an animal or animal product: 'Blood,' 'Musk,' 'Quetzal,' etc. Female humans are named after a plant or plant product: 'Chenille,' 'Orchid,' 'Hyacinth,' etc. Androids (known in the book as "chems") are named for inanimate minerals and rocks: 'Marble,' 'Sand,' 'Schist,' etc.
Патера жібі
Патера Силк тетралогияны 23 жасар Аугур ретінде бастайды, Күн көшесі Мантейонында, Вирон қаласының ең кедей мантейоны болғандықтан. Вирон қаласының дінінде аугурлар құдайларға жануар құрбан етеді, содан кейін құрбандық шалынған малдың ішегін қарап, құрбандық берген адамның және аугурдың болашағы туралы білім іздейді. Ол өзін "нұрлы" деп санайды, оған кішкентай құдай, Сырттан келген (Outsider) нұр шашырады, ол Силкке салық себептерімен қылмыстық әмірші Бладқа сатылған мантейонды құтқаруды тапсырады. Мантейонды құтқаруға жасаған тырысысы оны Виронның қылмыстық әлеміне сапарға шығарады. Тетралогияның бірінші кітабы, "Ұзақ Күннің Түнде" (Nightside the Long Sun), Силк өзінің моральдық қағидаларын күдікке түсіре бастайды, себебі ол осы мақсат үшін түрлі "арамдық" істерге барады. Оның құдайлармен кездесулері жалғасады, Патера Силк Вирон құдайларымен үнемі байланыста болғандықтан көптеген ізбасар жинайды. Ол халықтың сүйікті батырына айналады, ал доктор Крейн есімді тыңшының көмегімен Виронның жоғары басқарушысы, Кальде лауазымына көтеріледі. Кейіннен Патера Силктің осы лауазымның заңды мұрагері екені белгілі болады, өйткені бұрынғы Кальде, Тусса (Силктің асырап алған әкесі), оны Аюнтемиентоның (Ayuntamiento) олигархиялық кеңесшілері өлтіргенге дейін құпия түрде мұрагер етіп тағайындаған. Соңында Силк бұрынғы әйел сатушы Хайацинтқа үйленеді және Аукпен бірге Mainframe қаласына сапар шегеді, онда жезөкшелердің басты компьютері орналасқан. Бұл сапар барысында ол қысқа ғана уақытқа өзіне-өзі зиян келтіру ойларына беріледі және серияның басында болған моральдық күмәндеріне байланысты соңғы шешімдерге келеді. "Ұзақ Күннің Кітабы" (The Book of the Long Sun) аяқталғанда Патера Силктің тағдыры белгісіз болып қалады. Силк – Уолфтың туындыларына тән аллегориялық кейіпкер. Ол көбінесе Мұсамен байланыстырылады.
Patera Silk begins the tetralogy as the 23 year old Augur of the Sun Street Manteion, arguably the poorest manteion in Viron. Augurs, in the religion of Silk's city, Viron, sacrifice animals to the gods, and examine the entrails of these sacrifices to seek knowledge about the future of the person who has provided the sacrifice, and the future of the augur. He believes himself to be "enlightened" by a minor deity known as the Outsider, who charges Silk to save his manteion, which has been sold to the crime lord Blood for tax reasons. His quest to save the manteion starts him on a journey into Viron's underworld. In the first book in the tetralogy, Nightside the Long Sun, Silk begins to question his own moral fiber as he engages in various "immoral" acts for the sake of this quest. His theophanies continue, and Patera Silk eventually develops a large following because of his continued contact with the gods of Viron. He becomes a popular hero, and with the help of a spy named Doctor Crane, he is elevated to the political position of Caldé, the high administrator of Viron. It is later discovered that Patera Silk is the rightful heir to this position, having been secretly named successor by the previous Caldé, Tussah (Silk's adoptive father), before he was assassinated by the oligarchical councilors of the Ayuntamiento, another governing body of Viron. Silk eventually marries the ex prostitute Hyacinth and journeys with Auk to the city Mainframe, where the whorl's main computer is housed. During this trip he goes through a brief suicidal crisis, and comes to final conclusions about the moral doubts that he possessed during the earlier parts of the series. When The Book of the Long Sun concludes, Patera Silk's fate is unknown. Silk is an allegorical character, as is typical for Wolfe's work. He is often associated with Moses.
Майтера мәрмәрі
Майтера Марбл – Виронның химиялық азаматы, немесе «Хем». Бұл оның өзін-өзі сезінетін, саналы ақыл-ойы бар робот екенін білдіреді. Майтера Марбл бастапқыда үй қызметшісі ретінде жасалған, бірақ өмірінің барысында оған діни шақыру көбірек ұнады және Патера Силктің Күн көшесіндегі Мантейондағы Сибилдердің бірі болды. Оның жасы үш жүзден асып кеткендіктен, денесінің кейбір бөліктері ауыстырылып, ал кейбіреулері тозығы жеткен. Тетралогияның басында оның функциялары соншалық деградацияға ұшыраған, оның нақты жасын есіне түсіре алмайды. Марбл – Мантейондағы Силктің басты сенімді серігі, Майтера Роуз оған тым қатал болса, ал Майтера Минт бастапқыда тым ұялды болды. Кейін ол қайтыс болған Сибил Майтера Роузден бірнеше протездік бөліктерді қайтарып алады, бұл Роуздың естеліктерінің бір бөлігін алуына себеп болады, нәтижесінде оның жеке басы дағдарысқа ұшырайды. Майтера Марбл ақырында өзінің нағыз аты Молибден екенін, ал қысқаша лақап аты Моли екенін мәлімдейді, осылайша ол солдат Хаммерстоунға үйленіп, қызды құрастыруға кіріседі. Ол бастапқыда Мантейонда үй қызметшісі болған, ал Сибилдің қазасы оны ант беруге мәжбүр еткен. Патера Кетзал оны қызметтен босатып, Хаммерстоун сержантына үйлендіреді. Алайда, Силк болжағандай, ол кейін өзінің атының шын мәнінде Мэгги немесе Магнезия екенін, ал Хаммерстоун оған үйленсін деп Моли екені туралы жалған айтқанын жариялайды.
Maytera Marble is a chemical citizen of Viron, or a "chem." This means that she is a robot who possesses a self aware, sentient mind. Maytera Marble was initially designed to be a maid, but as her life progressed she found a more religious calling and became one of the Sibyls at Patera Silk's Sun Street Manteion. Being over three hundred years old, certain body parts of hers have been replaced and others have worn away. At the beginning of the tetralogy, her functions have so decayed that she can no longer remember her precise age. Marble is Silk's main confidante at the manteion, Maytera Rose being too harsh for him and Maytera Mint initially too shy. Later in the series she reclaims several prosthetic parts from the dead Sibyl Maytera Rose, which causes her to obtain some of Rose's memories, resulting in an identity crisis of sorts. Maytera Marble eventually claims that her real name is Molybdenum, with the short nickname Moly, so that she can marry the soldier Hammerstone and begin constructing a daughter. Evidently she was originally a maid at the manteion and the death of a sibyl necessitated that she take vows. Patera Quetzal releases her from her service so that she can be wed to Corporal Hammerstone. However, as predicted by Silk, she later reveals that her name is in fact Maggie, or Magnesia, and she lied about being Moly so that Hammerstone would marry her.
Майтера шағанағы
Майтера Минт – Күн көшесі мантейонының сибиллаларының бірі. Бастапқыда ұялшақ болғандықтан, оның алалақандығы Патера Силк пен ұрлықшы Аук арасындағы қарым-қатынасты бастайды. Ақырында оған сүйіспеншілік құдайы Киприс бір бөлігі қоныстанады. Киприс Майтера Минтті толық бағындырмайды, ал толық емес тұлғалық ауысу Майтера Минтке жаңаша еріншектік сыйлайды. Майтера Розаның жерлеу рәсімінде Майтера Минт құрбандықтарға төрағалық етеді, себебі Патера Силк Аюнтаментоға тұтқынға алынып, әлі оралмаған. Осы кезде теофания болады, оның кезінде патшайым құдай Эхидна пайда болып, Минтті Аюнтаментоға қарсы төңкерісте өзінің "қылышы" деп жариялайды. Наразы азаматтардың тобын жетектеп, ол Силктің әскеріндегі генерал Минт болып, Қала күзетшілерімен және соңында Виронның химиялық "әскерлерімен" күреседі.
Maytera Mint is one of the sibyls of the Sun Street manteion. Initially rather shy, her concern starts the relationship between Patera Silk and the sneak thief Auk. She is eventually inhabited by a piece of the deity Kypris, goddess of love. Kypris does not completely possess Maytera Mint, and the incomplete personality transfer gives Maytera Mint a newfound assertiveness. At the funeral sacrifice for Maytera Rose, Maytera Mint presides over the sacrifices because Patera Silk has not yet returned from being captured by the Ayuntamiento. There is a theophany, during which the queen goddess Echidna appears and proclaims Mint to be her "sword" in the revolution against the Ayuntamiento. Leading a band of dissatisfied citizens, she becomes General Mint in Silk's army, facing off against the City Guard and eventually Viron's force of chem "soldiers."
Аук
Аук Майтера Минттің рухани кеңес іздеп келген мантейондағы досы ретінде таныстырылады. Жібек онымен сөйлескенде, Аук қылмыскер екенін және Шенил атты әйелмен байланыста екенін біледі. Аук Жібекке Канның үйіне қалай тығылып кіру керектігін кеңес береді. Кейін Аук Шенилмен бірге Виронның астындағы туннельдерде Жібекті іздеп саяхаттайды және басына жарақат алады. Тартарос құдайы Ауктің санасына кіріп, миын жазып, оны Тартарос пайғамбары етеді. Тартарос Аукқа туннельдерден шығуға көмектеседі, содан кейін оған адамдарды шұңқырдан шығару жолын үйретеді. Патера Жібек және оның серіктері құдайлардың мекені - Мейнфреймге жол тартқанда, Аук Ворлдан қашып бара жатқан десанттық кемеге мінеді.
Auk is introduced as a friend of Maytera Mint's from the manteion who needs spiritual guidance. When Silk speaks with him, he discovers that Auk is a criminal and involved with the prostitute Chenille. Auk counsels Silk on how to break into Blood's mansion. Later, Auk travels in the tunnels under Viron with Chenille, seeking Silk, and suffers a wound to the head. The god Tartaros enters Auk's mind and fixes the damage to his brain, making Auk a prophet of Tartaros in the process. Tartaros guides Auk out of the tunnels and eventually instructs him in guiding people to leave the whorl. When Patera Silk and his retinue travel to Mainframe, the home of the gods, Auk takes a landing craft that heads away from the Whorl.