Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Желкенмен қоздырылатын демалыс көлігі
Recreational vehicle powered by a kite
Желкен арбасы – жылдамдықты қамтамасыз ететін желкенмен (қуатты желкенмен) жұмыс істейтін жеңіл, мақсатқа арналған көлік. Ол бір орындық, басқаруға болатын бір алдыңғы дөңгелек және екі бекітілген артқы дөңгелекпен жабдықталған. Жүргізуші көліктің ортасында орналасқан орындықта отырып, желкеннің қозғалысын үйлестіре отырып, рульдік маневрлер арқылы жылдамдықты арттырады немесе азайтады. Бұл әрекет желкенмен сүйреу деп аталады. Шебер жүргізушілер желкен арбаларында сағатына 110 км-ге дейін жылдамдыққа жете алады, сондықтан қауіпсіздік шлемдері сияқты қорғаныш киімдері кию кең таралған. Желкен арбасын 1827 жылы Ұлыбританияда Джордж Покок (ойып табушы) ұсынған, ал 1970-ші жылдардың соңында АҚШ және Ұлыбританияда коммерциялық түрде қолжетімді болды. Питер Линн 1990-шы жылдардың басында берік, жеңіл және қолжетімді арбаларды енгізу арқылы арбалар мен желкенмен сүйреуді қазіргі танымал етуге үлкен үлес қосты. Желкенмен сүйреу жағажайдағы яхталарға, желкенсерфингке немесе тіпті яхтингке ұқсас, сондықтан оның терминологиясы мен техникасының көп бөлігі осы іс-шаралардан алынған. Желкен арбалары FISLY бойынша "8-ші сыныпты жағажайдағы яхталар" деп жіктеледі және желкенмен сүйреу жарыстары көбінесе жағажайдағы яхталарға арналған ережелерге негізделген.
A kite buggy is a light, purpose built vehicle powered by a traction kite (power kite). It is single seated and has one steerable front wheel and two fixed rear wheels. The driver sits in the seat located in the middle of the vehicle and accelerates and slows down by applying steering manoeuvres in coordination with flying manoeuvres of the kite. This activity is called kite buggying. The speed achieved in kite buggies by skilled drivers can range up to around 110 km/h (70 mph), hence protective clothing, including a safety helmet, is commonly worn. The kite buggy was promulgated by George Pocock (inventor) in the UK in 1827 and kite buggies were available commercially in US and UK in the late 1970s. Peter Lynn is generally attributed with the modern popularization of buggies and kite buggying with his introduction of strong, lightweight, affordable buggies in the early 1990s. Kite buggying is similar to land yachting, windsurfing or even yachting, and therefore much of its terminology and technique has been adopted from these activities. Kite buggies are classified as "Class 8 Land Yachts " by FISLY and kite buggying competitions are often based on established land yachting guidelines.
Руль және орындық
Ауа-райы көлігінің артқы дөңгелектері артқы осьтің ұштарына орнатылған. Алдыңғы дөңгелек алдыңғы вилкаға орнатылған. Күрделі көліктерде алдыңғы және артқы дөңгелектердің бірі немесе екеуі де аспа механизмдері арқылы бекітілуі мүмкін. Алдыңғы вилка пропорциялары мен жоғарғы жағында рульдің болмауынан басқа, велосипед вилкасына ұқсайды. Оның орнына, сол және оң жақта екі аяқ тірегі бар, олар дөңгелек орнатылған жерге жақын, вилканың төменгі бөлігіне бекітілген. Бұл аяқ тіректердің екі негізгі мақсаты бар:
The kite buggy's rear wheels are mounted at the ends of the rear axle. The front wheel is mounted in the front fork. In advanced buggy designs either or both front and rear wheels can be attached via suspension mechanisms. The front fork is not unlike a bicycle's fork apart from proportions and the fact that there is no handle bar at the top. Instead there are two foot rests sticking out, on the left and right of it, attached to the fork very low down, near where the wheel is mounted. These foot rests have two main purposes:
олар пилотқа көлікті оңай басқаруға мүмкіндік береді. Сол аяқты алға итеру алдыңғы дөңгелекті оңға бұрады, оң аяқты алға итеру алдыңғы дөңгелекті солға бұрады. олар пилотқа орындыққа берік орналасуға мүмкіндік береді, соның арқасында желкеннің күшімен сыртқа тартылып кетпейді. Аяқ тіректерге аяқ белбеулері мен сырғуға қарсы таспалар орнатылуы мүмкін, бұл аяқтардың қатты жүру кезінде тіректен сырғуын болдырмайды. Жаңадан бастаушыларға аяқ белбеулерін пайдалану ұсынылмайды, себебі көлік аударылған жағдайда олар тіректен аяқтарын шығара алмай, білезіктерін жұлып алуы мүмкін. Көліктің орындығы - қапшақ тәрізді, пилотқа жақтан және арқадан жақсы қолдау көрсетеді. Бұл қажет, өйткені жүргізуші пайдаланылған тартымды желкеннің күшін көлікке жеткізуі керек.
they allow the pilot to easily steer the buggy. Pushing the left foot forward will turn the front wheel to the right, pushing the right foot forward will turn the front wheel to the left. they allow the pilot to lodge himself tightly into the seat so he is not pulled out of the buggy by the kite. Foot rests can be fitted with foot straps and grip tape to prevent the feet from sliding off the rests during extreme buggying action. Foot straps are not recommended for beginners, due to the possibility that they will not be able to remove their feet from the pegs if the buggy flips over and therefore risk breaking their ankles. The seat of the buggy is a bucket style seat giving the pilot good side and back support. This is necessary as the driver has to transfer the force of the used traction kite into the buggy.
Қозғалтқыш және тежегіш
Бұл арбаны ұшқыш басқаратын тартымды желкен қозғалтады. Желкен әдетте арбаға тікелей бекітілмейді. Оның орнына, ол желілері мен тұтқалары арқылы ұшқыш ұстайды немесе қауіп белдеуі мен арқанмен ұшқышқа бекітіледі. Желкен арбаның жылдамдығын арттыру үшін және сонымен қатар тежеуге көмектеседі. Арбаның өзінде дөңгелектерге тікелей тежеу күшін салатын арнайы тежеу жүйесі жоқ.
The buggy is powered by a traction kite, controlled by the pilot. The traction kite is normally not directly attached to the buggy. Instead it is—through its lines and handles—either held by the pilot or attached to the pilot by a harness and strop line. The kite is used to accelerate the buggy and also assists in braking. The buggy itself does not have any dedicated braking system that would apply a braking force directly to the wheels.
Тандемді конфигурациялар
Кейбір арбаларға екінші арбаны арнайы тіркеме арқылы қосуға болады. Осылайша жалғанған арбалар бірінші арбадағы пилот басқаратын бір қанатпен қозғалады. Бұл екінші арбадағы жолаушының тек инерциямен жүруіне мүмкіндік береді. Балама ретінде, тандемді қанатты конфигурация қолданылуы мүмкін, онда алдыңғы және артқы арбалардың пилоттары әрқайсысы жеке және тәуелсіз қанатты басқарады. Бұл үшін өте тәжірибелі пилоттар және олардың арасындағы жақсы үйлесім қажет.
Some buggies allow for attaching a second buggy using a specialized kind of trailer coupling. Buggies joined up like this can be powered by a single kite controlled by the pilot in the first buggy. This allows the passenger in the second buggy to be simply pulled along passively. Alternatively, a tandem kite configuration can be flown where both front and rear buggy pilots steer a separate and independent kite each. This requires very skilled pilots and good communication between them.
Кеңейтулер, жеке дизайн
Дәстүрлі 3 дөңгелекті арбадан басқа, 4 дөңгелекті, көбірек күрделі басқару механизмі бар үлгілер де бар. Тіпті 2 дөңгелекті арбалар да кездеседі – олардың артқы жағында әдеттегі 2 дөңгелекті ось орнына тек бір дөңгелек болады. Кейбір арбаларды мұзға арналған шана жақтарымен немесе қарға арналған қысқартылған шаңғылармен жабдықтауға болады.
In addition to the traditional 3 wheeled buggy there are designs applying 4 wheels—with a more complex steering mechanism. Even 2 wheeled buggies exist—with only one single wheel at the back instead of the common 2 wheel rear axle. Some buggies can be equipped with ice skating blades replacing the wheels for use on ice or cut down skis for use on snow.
Көлікпен секіру
Спорттың ең экстремалды түрлерінің бірі – баггимен секіру. Бұл жағдайда ұшқыш, басқа, көбінесе жеңілдетілген желкенді баггидегідей емес, белдік арқылы және салыстырмалы түрде үлкен желкендерді пайдалану арқылы баггиге физикалық тұрде бекітіледі. Ұшқыш желкенді басынан өте тіктеп, максималды көтерілу күшін жасайды, содан кейін баггимен бірге ондаған футқа дейін көтеріледі. Өте тәжірибелі ұшқыштар тіпті 360 градусқа (немесе одан да көп) айналу, иінтірек қозғалысы, маятник тәрізді тербеліс және кері қону сияқты әуеде маневрлер жасайды.
One of the more extreme manifestations of the sport is buggy jumping. This involves the pilot being physically attached—which is not the case for the other, more moderate kite buggying activities—to the buggy by means of a lap belt and the use of relatively large kites. The pilot flies the kite overhead to generate maximum lift and is then—with the buggy—hoisted up to tens of feet into the air. Very advanced pilots even perform aerial manoeuvres such as 360° (or more) spins, sidewinders, pendulum swings and reverse landings.
Қауіпсіздік
Қанат сүйрету және басқа да сүйрету қанатпарлары экстремалды спорт түрлеріне жатқызылады. Жел – жалғыз қуат көзі және көбінесе өте болжамсыз болады. Желге сақтықпен және құрметпен қарау, жаңадан бастағандар үшін де, тәжірибелі ұшқыштар үшін де өте маңызды. Әдеттегі кеңес – салыстырмалы түрде төмен жел жағдайында кішкентай қанатпен бастау (мысалы, 2-3 балдық желде) және дағды жетілген сайын үлкен қанаттарға немесе күшті желге көшу. Жаңадан бастағандар алдымен қанатын толық бақылауға үйреніп, содан кейін ғана қанат сүйретуге көшуі керек. Спортпен айналысқанда, қанат сүйретуші ұшқыш әрқашан жауапкершілікпен әрекет етуі керек, жанындағы адамдарға зиян келтірмеуге, қоршаған ортаға немесе мүлікке залал тигізбеуге көз жеткізуі керек. Ол үшін жеткілікті кеңістігі бар жерді таңдау өте маңызды. Барлық қауіпсіздік шараларын сақтау керек: қорғаныш киім және міндетті түрде шлем кию керек. Шлемдердің ішінде тау велосипедіне арналған, мойын қорғағышы бар (жеңіл, жақсы желдетілетін, көру бұрышы кең) немесе парашют спортына арналған шлемдерді (жеңіл, жақсы желдетілетін, көру бұрышы кең) қарастыруға болады. Мотоцикл шлемі көбінесе қолайсыз саналады, себебі ол салыстырмалы түрде ауыр және көру бұрышы шектелуі мүмкін (қанат сүйрету кезінде, қанаттың өзі де, сондай-ақ, қанаттың айналасындағы жер де анық көрінуі керек). Апаттардың жиі себебі – желдің күшіне және ұшқыштың тәжірибесіне қарағанда тым үлкен қанатты ұшыру. Мұндай жағдайда, қанат және ұшқыш жел бағытымен сүйіріліп, сырғанап, ұшқыш қанат пен қанат сүйрету құралына бақылауын жоғалту қаупі туындайды. Бұл жағдайдан аулақ болу үшін, ұшқыш желге қарсы бұрылып, желдің бағытына қарсы ұшып, қанат сүйрету құралын қауіпсіз тоқтатуға мүмкіндік беретіндей, жеткілікті кішкентай қанатты таңдауы керек. Ұшқыштарға үшінші тараптың жауапкершілігінен сақтандыру жасау ұсынылады, себебі жанындағы адамдармен немесе бір-бірімен соқтығысу қаупі бар. Мұндай сақтандыру Оңтүстік және Батыс сүйрету қанатпарлары қауымдастығы (SWATK) немесе Ұлыбританияның қуатты қанатпар спорты қауымдастығы (BPKA) сияқты ұлттық және аймақтық ұйымдар арқылы қол жетімді. Жауапкершілікті сезінетін дүкендер жаңадан келгендерге нұсқаусыз өте қуатты қанаттарды сатып алудан қатаң тыйым салуы керек. Олар сондай-ақ жаңа ұшқыштарға оқу ұйымдастыруға көмектесуі керек, мүмкіндігінше PKSF аккредиттеуінен өткен нұсқаушылар арқылы. Барлық қанатпар спортындағы сияқты, қанатпар спортының қағидаларына сәйкес әрекет ету керек.
Kite buggying and other traction kite activities can be classified as extreme sports. Wind is the only power source and is often very unpredictable. An attitude of caution and respect towards the wind is essential, for the novice just as well as the advanced pilot. Common advice is to start with a relatively small kite in relatively low wind conditions (e. g. kites in winds of force 2 to 3 bft) and progress to bigger kites or higher wind conditions as ability improves. Novices should first achieve and practice full control over their kite before considering the next step, the actual kite buggying. Performing the sport, the kite buggy pilot has to always act responsibly and make sure to not harm bystanders or cause damage to the environment or property. Choosing a kiting location with enough space is crucial for this. All possible safety precautions should be taken: protective clothing and an adequate helmet are a must. Helmets to be considered are downhill mountain bike helmets with chin guard (light, well ventilated, good field of vision) or paragliding helmets (light, relatively well ventilated, good field of vision). True motorbike helmets are often considered less suitable as they are relatively heavy and the field of vision can be impaired (when kite buggying, both the kite itself and the terrain around the buggy should be easily visible). A frequent cause of accidents is flying a kite too large for the wind conditions and experience of the pilot. In such a case buggy and pilot tend to be pulled downwind, often skidding and sliding sideways with a high risk of the pilot entirely losing control of kite and buggy. This can be avoided by flying kites small enough so that they allow the pilot to safely stop the buggy by turning it through the wind and driving upwind. Pilots are encouraged to obtain 3rd party liability insurance as there is a risk of coming into contact with bystanders or each other. Such insurance is available through the various national and regional organisations like the South and West Association of Traction Kiting (SWATK) or the British Power Kitesports Association (BPKA). Responsible shops should strongly discourage newcomers from buying very powerful kites without instruction. They should also offer or help organising tuition for novice pilots, ideally through PKSF accredited instructors. As with all kite flying activities, the kiting code of conduct applies.