Кіріспе

Сұлулық заттарын сақтауға арналған кішкентай қорап

Кеп – әдетте сандықтан кішірек, әдетте әшекейленген сәндік қорап немесе ыдыс. Соңғы ғасырларда олар көбінесе әшекей бұйымдар сақтауға қолданылады, бірақ ертерек заманда маңызды құжаттар мен басқа да көптеген мақсаттар үшін де пайдаланылған. Көптеген ежелгі кептер буддалық және христиандық қасиетті заттарды сақтауға арналған реликвиарлар болып табылады. Биік, дөңгелек кептерді көбінесе пиксис деп атайды, бұл атау ежелгі грек керамикасындағы бір түрінен алынған; олар ислам өнерінде кең таралған, көбінесе піл сүйегінен жасалған. "Кеп" термині монеталар мен басқа да құнды заттарды сақтауға немесе тасымалдауға арналған, мықты жасалған қораптармен (немесе қымбат қораптармен) қатар қолданылады. Мұндай қораптарда металл көп мөлшерде қолданылады, не ленталар түрінде, не негізгі материал ретінде, және олар сәндік емес, тұрмыстық мақсатта қолданылады. Кептер көбінесе әшекей бұйымдар сақтауға арналған қораптар деп есептелгенімен, кем дегенде Ренессансқа дейін бұл жиі қолданылмаған, себебі ең қымбат әшекей бұйымдары сейфте сақталған.

Тарих

Ерте заманнан сақталған сандықтар көбінесе ағаш қаңқаға бағалы материалдардан, әсіресе піл сүйегінен жасалған. Шығыс Азияда ағашқа лак жағу кең таралған. Үй пішінді сандықтар ерте және жоғары орта ғасырларда реликвиарлар үшін жиі кездесетін пішін, көбінесе Лимож эмалімен жасалған, бірақ кейбіреулері де діни емес болған. Солтүстік Италиядағы Embriachi шеберханасы және олардың ізбасарлары "неке сандықтарын" жасаумен маманданған, олардың келінге күйеу үйінен сый ретінде берілгені болжамдалады. Бұл сандықтар ағашқа керосинмен салынған ою-өрнектермен және қашап жасалған сүйек жапсырмаларымен безендірілген, олар 1400 жылдар шамасында жасалған. Кейін, 15 ғасырда, пастильямен (қалыпталған гипс немесе гессо) безендірілген сандықтар да осы мақсаттар үшін танымал болды. "Сандық хаттары" деп аталатын хаттардың Мэри, Шотландия патшайымы жазғаны айтылады және олар күйеуі лорд Ботуэллге тиесілі сандықта табылған. Олар оның бұрынғы күйеуі лорд Дарнлиді өлтіруде кінәлі екенін көрсетеді, бірақ оларды оның жаулары жасаған болуы мүмкін. Knottekistje – голландтық үйлену сандығы, әдетте күмістен жасалған, күйеу жігіт келінге монеталармен бірге сыйлайды. Олар 17 ғасырда матаға ораудың орнына қолданыла бастады.

Мысалдар

Кейбір мысалдар кейінгі Рим империясынан қазылмастан сақталған. 4 ғасырға жататын Брешия сандығы, 8 ғасырға жататын Франкс сандығы және 10-11 ғасырлардағы Вероли сандығы – барлығы күрделі өрнектермен ойылған піл сүйегінен жасалған, бұл материал сәнді қораптар үшін соңғы уақыттарға дейін танымал болды. Мұралық заттарды сақтаған немесе сақтайтын қораптар реликвиар деп аталады, бірақ олардың бәрі бастапқыда осы мақсатта жасалмаған.