Кіріспе

Синклер шығанағы – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Китсап округіне қарасты Пьюгет шығанағының батыс бөлігіндегі жайпақ шығанақ. Оның максималды тереңдігі 20 метрді құрайды. Бұл Порт-Орчардтың оңтүстік-батысқа қарай созылған бөлігі және Китсап округінің төрт қаласының – Бремертон, Бэйнбридж аралы және Порт-Орчардтың – үшiнiң жағалауына жанасады. Порт-Вашингтон бұғазы арқылы Дайс шығанағымен, ал Рич асуы арқылы Пьюгет шығанағымен байланысады. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің зерттеушісі Чарльз Уилкс оны өзінің кемесінің бір экипажының бастығы болған Джордж Т. Синклердің құрметіне атаған. Пьюджет-Саунд кеме құрылысы және жөндеу зауыты Синклер шығанағының солтүстік жағалауында орналасқан.

Экология

Синклер шығанасына әртүрлі өлшемдегі 20-дан астам арна құяды, олардың ішіндегі ең ірілері – Горст, Блэкджек, Андерсон және Райт арналары. Шығана үшбұрышты пішіндес, шамамен 1,9 км ені мен 6,4 км ұзындығы бар. Тұщы су ағынының аздығына байланысты, бұл жауын-шашынға тәуелді емес, біртекті тұзды сулы кеңістік. Горст арнасы мен Блэкджек арнасы – екеуі де чинук ласосының шағылатын жерлері, Синклер шығанасына құяды. 2002 жылы 17 000-нан астам чинук ласосы шығанаға кірді, сондай-ақ Горст арнасына 10 000 ересек ласос келді. Синклер шығанасында және оның төңірегіндегі арналарда кохо және чхум сияқты ласосьтың басқа да түрлері табылды.

Қоршаған орта мәселелері

Синклер шығанағы адамның араласуынан салдарынан айтарлықтай өзгерді. Салқың сулардағы тіршілік ортасы өзгерді немесе жойылды, жағалау бойындағы өсімдіктер азайды, сондай-ақ шөгінділер мен судың сапасы нашарлады. Шөгінділерді тазалаудың басты мақсаты – адамдардың полихлорирленген бифенилдер (ПХБ) деңгейі жоғары балықтарды жеуінен туындайтын қауіпті азайту. Синклер шығанағында сынапты залалсыздандыру жұмыстары жүргізілді, себебі кеме құрылысы зауытының жылдар бойғы қызметі аймақтың экологиясын нашарлатты. Шығанақтың қазылған шөгінділеріне сәйкес, сынаптың ең жоғары концентрациясы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде байқалған. Соғыстан кейін металлургиялық өндірісті басқарудың жақсы тәжірибелері мен экологиялық ережелердің күшейтілуіне байланысты ластану азайды. Дегенмен, сынаптың концентрациясы салыстырмалы түрде баяу төмендеді, себебі шөгінділердің жиналу жылдамдығы өте төмен. 2000-2001 жылдары қалпына келтіру жұмыстары жүргізіліп, нәтижелері шығанақтың жалпы жағдайына оң әсер еткенін көрсетті. Бірақ, Синклер шығанағындағы сүзгіленбеген судағы сынаптың концентрациясы Пьюджет Саундтың орталық бөлігіндегіден шамамен үш есе жоғары болды. 2017 жылдың қаңтар айында Суквамиш тайпасы, Пьюджет Саундкипер және Вашингтон штатының қоршаған ортаны қорғау кеңесі АҚШ Әскери-теңіз күштеріне Таза су туралы заңды бұзғаны үшін сотқа беріп, шағымдама жолдады. Бұл шағым Синклер шығанағында АҚШ қоршаған ортаны қорғау агенттігінен тиісті рұқсатсыз "Independence" (CV 62) әуе кемесінің корпусын сыпырып тастауына байланысты болды. Тайпа есептеуінше, корпус сыпырылған кезде 730 куб метр материал алынған. 2020 жылдың қаңтар айында Әскери-теңіз күштері тайпамен келісімге келіп, "Independence" кемесі тұрған жерге кемінде 10 сантиметр қалыңдықта құм төсеуге міндеттенді. Келісімде сондай-ақ, шығанаққа зиянды заттардың (мыс және мырыш сияқты) таралуына жол бермеу үшін кеме корпусын сыпыруға 10 жылдық мораторий енгізу туралы да ереже болды. Бұл келісім, әсіресе "Kitty Hawk" кемесінің корпусын сыпыру жоспарлары ескерілгенде, маңызды болып табылады.