Кіріспе

Ирландиядағы қамал

Лейп қамалы (/'//l//E//p/; Caisleán Léim Uí Bhánáin) – Ирландияның Оффли графтығындағы Кульдерри аймағында орналасқан қамал. Ол Роскреа қаласынан шамамен солтүстікке және Киннитиден оңтүстікке қарай R421 тас жолында жатыр.

Тарих

Негізгі мұнара/сарайдың дәл қашан салынғаны туралы әртүрлі пікірлер бар, олар 13-шы ғасырдан 15-шы ғасырдың соңына дейін, бірақ көбінесе 1250 жыл шамасында салынған деседі. Оны О’Бэннон тайпасы салған, ал бастапқыда «Léim Uí Bhanáin» (Бэннон тайпасымен байланысты қамал маңындағы құнарлы жер сияқты) немесе «О’Бэннонның секірісі» деп атаған. О’Бэннондар аймақтың «екінші басшылары» болған және үстем О’Карролл тайпасына бағынышты болған. Оның бұрынғы бір көне тас құрылыс орнында, мүмкін, діни мақсатта салынғандығы және бұл жер кем дегенде Темір ғасырынан (б.з.д. 500 жыл) және тіпті неолит дәуірінен бері үнемі қоныстанғандығы туралы дәлелдер бар. «Төрт шеңбердің жылнамасы» Килдар графы Джеральд Фицджеральдтың 1513 жылы қаланы басып алуға тырысқанын жазған. Үш жылдан кейін ол қамалға қайта шабуыл жасап, оның бір бөлігін қиратты. Бірақ 1557 жылы О’Карроллдар оны қайта иеленді. 1532 жылы Малруни О’Карролл қайтыс болғаннан кейін О’Карролл тайпасында отбасылық тартыстар басталды. Тайпада басшылық үшін күрес күшейді. Билік үшін болған аяусыз талас бауырды бауырға қарсы қойды. Араларында дін қызметкері де болды. Ол отбасының бір тобы үшін (қазір «Қанды капелла» деп аталатын жерде) құдайға сыйынғанда, қарсыласы ағасы капеллаға кіріп, қанжарымен оны жаралап, қаза таптырды. Дің қызметкері құрбандық тақтасының үстіне құлап, отбасысының көз алдында көз жұмды. 1642 жылы қамал неке арқылы Дарби отбасының меншігіне өтті, олардың ішінде вице-адмирал Джордж Дарби, адмирал сэр Генри Д’Эстер Дарби және Джон Нельсон Дарби болды. Джонатан Чарльз Дарбидің кезінде оның әйелі, готикалық романдар жазушысы Милдред Дарби қамал ішінде сеанстар өткізді, бұл қамал мен оның әуесқойлары туралы әңгімелерге әкелді. Орталық мұнара кейіннен маңызды кеңейтулермен ұлғайтылды, бірақ оларға төлеу үшін жалдау ақысы көтерілді және қамалмен бірге келген жердің көп бөлігі сатылды. Бұл 1922 жылы Ирландия азамат соғысы кезінде қамалдың өртелуіне себеп болған теориялардың бірі. Қиратылғаннан кейін Дарби мырза Дублиндегі Бекетт пен Медкалф сарапшыларынан қалпына келтіру сметасын алды, ол 1922 жылдың қыркүйегінде шығарылды. Сметада қызықтырақ жайт – қамалдың мекенжайы «Лип Касл, Роскреа, Типперри округі» деп көрсетілген. «Талап сомасы» 22 684,19,1 фунт стерлингке тең болды, бұл 2018 жылы шамамен 1 миллион еуроға бағаланды. Талап төмен сомада өтелді. 1974 жылы қираған қаланы австралиялық тарихшы Питер Бартлетт сатып алды, оның анасы Бэннон тайпасынан шыққан. Бартлетт, құрылысшы Джо Салливанмен бірге, 1989 жылы қайтыс болғанға дейін қамалдың кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді. 1991 жылдан бері қамал музыкант Шон Райан мен оның әйелі Энннің жеке меншігінде, олар қалпына келтіру жұмыстарын жалғастыруда.

Танымал мәдениетте

Қалдыққа ABC Family телеарнасының "Жер бетіндегі ең қорқынышты орындар" және Living TV телеарнасының "Ең көп қорқытылғандар" сериалдарының бірінші маусымында, сондай-ақ Syfy телеарнасының "Атлантикалық паранормальдық қоғам" (TAPS) сериалдарының паранормальдық зерттеушілері келді. 2014 жылдың тамызында Travel Channel's Ghost Adventures Хэллоуинге арналған оныншы маусымын қамал ішінде түсірді, ал соңғы кезде паранормальдық зерттеулерге арналған Sam and Colby Youtube арнасы да келді. Паранормальдық белсенділік туралы айтылатын нәрселерге Қызыл ханымның күйесінің, екі қыздың күйесінің және Милдред Дарбимен байланысты "элементтік рухтың" болуы жатады. Бұл қамал өзін "әлемдегі ең көп күйе соққан қамал" деп сипаттайды. Бұл қамал Тим Уинтонның "Жолаушылар" романының бірнеше басылымдарының мұқабасында бейнеленген. 1996 жылы Лип қамалының тарихы мен күйелері Роберт Хардидің "Ирландия қамалдарының күйелері" кітабында зерттелді. Лип қамалы танымал "How Haunted?" подкастының 51-шы эпизодында талданды. Аарон Махнкедің "Дүниежүзілік аңыздар: қорқынышты орындар" кітабында да Лип қамалына арналған бөлім бар. Ол "Ластанған құдық" деп аталады, бұл қамалдың қорқынышты түрмесіне сілтеме жасайды. Қамал оның Lore подкастының 68-ші эпизодында: "Ластанған құдық" та көрсетілген. Голландияның StukTV Youtube арнасының "Қорқынышты түн" сериясының екінші эпизоды осы қамал ішінде түсірілді.