Кіріспе

18-19 ғасырдағы француз композиторы Николя Мари д’Алайрак (nikola mari dalerak; 13 маусым 1753 – 26 қараша 1809), «Музыкант-ақын» лақап атымен, немесе көбінесе Николя Далайрак ретінде белгілі, классицизм дәуірінің француз композиторы. Әскери карьераға дайындалған ол париждік салонтарда көптеген музыканттармен танысып, өзінің нағыз шақыруын тапты. Оның ең танымал туындыларының бірі – «Нина, немесе ғашықтыққа берілген әйел» (1786), ол ақыл-естің жоғалуы тақырыбын көтеріп, жаратылған кезде шын құлшыныс тудырды. Премьерасы 23 қарашада Строганов сарайында өтті. «Екі кішкентай савойар» (1789) әлеуметтік топтардың жақындасуы туралы, француз революциясының идеалдарын бейнелейтін тақырыпты қамтиды, «Камилла немесе Жер асты» (1791) – оның ең жақсы туындысы деп саналады, тіпті «Леон немесе Монтенеро қамалы» (1798) жаңа жанрды алға бастыратын жетекші мотивтермен ерекшеленеді. Ол халықаралық деңгейде танымал болғанымен, лирикалық жанрда Андре Гретриден кем танымал. Оның алғашқы шығармалары скрипка дуэттері, струнный триолары мен квартеттері болды. Ол оларды итальяндық дыбыстық псевдониммен жариялады. Квартеттері үлкен сәттілікке ие болды және автордың нағыз аты кейін анықталды. Рене Шарль Гилберт де Пиксерекурттың сөзіне сүйенсек, ол масондыққа қабылданды және «Тоғыз әпке» масондық ложасының мүшесі болды. 1778 жылы ол Вольтерді қабылдауға және Анн Катерина де Лигнивилл Хельвециус үйінде Бенджамин Франклиннің құрметіне өткен кешке музыка жазды. Далайрак авторлық құқықты дамытуға белсенді қатысты.

Балалық шағы мен жастық шағы

Николя Мари д’Алайрак 1753 жылдың 8 сәуірінде Муре қаласында, король сайлауында Комминж аймағының кеңесшісі болған сэр Жан д’Алайрак пен оның әйелі Мари Клузельдің асыл отбасында дүниеге келді. Бес күннен кейін крещениеден өткен Николас Алайрак бес баланың ең үлкені еді. Ол төрт баланың ағасы болды, оның ішінде екі қарындасы жас кезінде қайтыс болды. Оны адвокаттыққа жіберді және Тулузаға оқуға барды. Заңгер мамандығын алғанмен, әкесі оған мансабын тастап, музыкаға деген құмарлығын дамытуға кеңес берді. Ол актриса Жильберте Петронилль Салардеге үйленді. Француз революциясынан кейін ол аристократтық д’Алайрак есімін Далайракқа өзгертті. 1804 жылы ол Легион құрметі орденін алды. Ол 56 жасында Парижде қайтыс болды.