Кіріспе

1986 жылғы қалдықтарды жою оқиғасы

Хиан теңізі қалдықтарын жою оқиғасы – теңізге қалдықтарды төгуге байланысты оқиға. 1986 жылдың тамызында Либерия жүк кемесі «Хиан теңізі» Пенсильвания штатының Филадельфия қаласындағы қоқыс өртеу орындарынан 14 000 тонна күлмен жүктелді. Қалдықтарды төгуге орын іздеу нәтижесіз аяқталғаннан кейін, кеме 1988 жылдың қаңтарында Гаитидегі Гонайв қаласының жанында 4 000 тонна, ал 1988 жылдың қарашасында Атлант және Үнді мұхиттарында қалған 10 000 тонна қалдықтарды төкті. Осыдан бері Гаитиден қалдықтарды басқа жерге тасымалдауға әрекеттер жасалып келеді.

Жүктілік

1986 жылдың 31 тамызында Либерияда тіркелген "Хиан теңізі" жүк кемесі Филадельфиядағы (Пенсильвания штаты) қоқыс өртеу орындарынан 14 000 тоннадан астам күлмен жүктелді. Қалдықтарды басқарумен айналысатын компания (Joseph Paolino and Sons) тасымалды "Хиан теңізі" кемесінің операторлары Amalgamated Shipping Corp және Coastal Carrier Inc компанияларына тапсырды. Олар күлді Багам аралдарына төгуді жоспарлаған. Бірақ Багам үкіметі кемені кері қайтарды, ал Филадельфия қалдықтар жойылмағандықтан компанияларға төлем жасаудан бас тартты. Келесі 16 ай бойы "Хиан теңізі" Атлантика мұхитында жүгін төгуге орын іздеді. Доминикан Республикасы, Гондурас, Панама, Бермуда, Гвинея-Бисау және Нидерланд Антыл аралдары бас тартты. Филадельфияға қайта оралу әрекеті де сәтсіз аяқталды. 1988 жылдың қаңтарында экипаж Гаитидегі Гонайв қаласының жанында 4000 тонна қалдықты "топыраққа қоректік зат" ретінде төкті. Greenpeace Гаити үкіметін қалдықтардың шығу тегі туралы хабардар еткен соң, Гаитидің сауда министрі экипажға күлді қайта жүктеуді бұйырды, бірақ кеме қашып кетті.

Салдары

1993 жылы Coastal Carrier компаниясының екі иесі жалған куәлік бергені үшін сотталды, олар күлді төгуге бұйрық берген болатын. Жылдар бойы Гаитиде төгілген күлді қайтаруға жасалған әртүрлі әрекеттер сәтсіз аяқталды. Greenpeace және Гаитидің экологиялық ұйымдары қаржы жинау үшін "Жіберушіге қайтару" жобасын бастады. Күл 2002 жылдың маусымына дейін сол жерде қалды, содан кейін бірнеше мемлекеттік органдар, оның ішінде Қоршаған ортаны қорғау агенттігі, оның құрамын қауіпсіз емес қалдық деп жіктегеннен кейін, Антрим қаласына жақын орналасқан Пенсильвания штатының Франклин округіндегі Mountain View қалпына келтіру полигонына көшірілді. Бұл жағдай қауіпті қалдықтарды тастау туралы Базель конвенциясының құрылуына септігін тигізді.