Кіріспе

Польша дипломаты, саясаткер және композитор Миха́л Клео́фас О́гинский (25 қыркүйек 1765 – 15 қазан 1833) – поляк дипломаты және саясаткері, Литваның бас қазынашысы, сондай-ақ Александр I патшаның сенаторы болған. Ол кеш классикалық және ерте романтикалық музыканың композиторы еді.

Ерте өмір

Огиньский Польша Корольдігінің Мазовия аймағындағы (Варшавадан батысқа қарай) Гузов қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Анджей Огиньский әулетінен шыққан поляк-литвалық дворян және Литва Ұлы Княздығының Тракай воеводасы болды. Сондықтан, кейбір дереккөздер Михаль Огиньскийдің литвалық екенін көрсетеді. Оның анасы Паулина Шембек (1740–1797) – австриялық тегі бар поляк магнаты Марек Шембек пен литвалық Ядвига Рудницкаяның қызы. Оның музыкамен алғашқы танысуы Слонимдегі туыстарына сапар жасаған кезде болды, онда Михаль Казимеж Огиньскийдің заманауи еуропалық театры опера және балет қойылымдарын өткізді. Михаль Клеофас ағарту дәуірінің талаптарына сай білім алды. Ол музыканы Йозеф Козловскийден оқыды, ал скрипка сабақтарын Джованни Баттиста Виотти, Пьер Байлот және Иван Мане Жарновичтен алды. 1772 жылы әкесінің Венаға дипломатиялық миссиясы кезінде ханзаданың тәрбиешісі Жан Ролей болды, кейіннен ол император Леопольд II-нің де тәрбиешісі болды. Михаль Клеофас француз, неміс және латын тілдерін үйренді. Бірнеше жыл өткен соң Огиньский өзінің тәрбиешісіне алғыс айту ретінде Залиessieдегі сарайда ескерткіш орнатты. Михаль Клеофастың үлкен әпкесі Йозефа және анасының бұрынғы некелерінен туған жартылай ағалары – Феликс Лубиенски мен Антони Протази Потоцкий болды.

Мансап

20 жасында Огинский Польша-Литва одағының өкілі ретінде тағайындалды. Ол король Станислав Август Пониатовскийдің кеңесшісі қызметін атқарды және 1788–1792 жылдардағы Ұлы Сеймде оны қолдады.

Ұлы Сейм

1788 жылы ол Санкт-Станислав орденін, ал 1789 жылы Польшаның ең жоғары ордені – Ақ бұркіт орденін алды. 1790 жылы ол Біріккен Корольдікке дипломатиялық өкіл ретінде жіберілді, онда ол Лорд Мэнсфилдпен кездесті, ол оны Польша Корольдігін бөліп алуға дайындалып тұрған үш державаның қаупі туралы ескертті. 1790 жылдан кейін ол Гаагаға Польшаның Нидерландыдағы дипломатиялық өкілі ретінде жіберілді және Константинополь мен Парижде поляк агенті қызметін атқарды. 1793 жылы Литваның қазынашысының орынбасары лауазымына ұсынылды.

Костюшко көтерілісі

1794 жылы Костюшко көтерілісі барысында Огинский жеке жасағына қолбасшылық етті. Көтеріліс жаншылған соң ол Константинопольге, одан кейін Францияға эмиграцияға кетті, онда Польша-Литва мемлекетіне қолдау табуға тырысты.

Наполеон соғыстары

Сол кезде ол императордың Варшава герцогтігін құруын одақтың толық тәуелсіздігіне бастап кететін қадам ретінде қарастырды. Ол өзінің жалғыз операсы – «Зелис және Валькур» операсын Наполеонға арнады. 1810 жылы Огиньский саяси қызметтен шеттетіліп, Наполеонға көңілі тоймады және Вильнюске оралды. Адам Ежи Чарторыски оны Александр I патшамен таныстырды, ол Огиньскийді Ресей сенаторы етіп тағайындады. Огиньский патшаны бұрынғы одақты қайта құруға көндіруге әрекет етті, бірақ сәтсіз аяқталды. Көңілі қалған ол 1815 жылы шетелге кетіп қалды. Ол 1833 жылы Флоренцияда дүние салды.