Кіріспе
Гюстав Риттер фон Кар (Gustav Ritter von Kahr; 29 қараша 1862 – 30 маусым 1934) – неміс заңгері және оңшыл саясаткер. Мансабында ол Жоғарғы Баварияның округтік президенті, Баварияның министр-президенті және 1923 жылдың қыркүйегінен 1924 жылдың ақпанына дейін Баварияның штаттық комиссары, диктаторлық өкілеттіктермен болды. Осы қызметте ол бірнеше рет Веймар Республикасы үкіметіне ашық қарсылық көрсетті, соның ішінде Республиканы қорғау заңын орындауды тоқтатты. Ол генерал Отто фон Лоссов пен Бавария полициясының басшысы Ханс фон Зайссермен бірге Берлиндегі рейх үкіметін құлату жоспарларын жасады. 1923 жылдың қарашасында, олар әрекетке кіріспей тұрып, Адольф Гитлер сыра залы төңкерісін (Пивохана төңкерісін) бастады. Үшеуі Гитлерге қарсы шығып, төңкеріс талпынысын тоқтатуға көмектесті. 1924 жылы штаттық комиссар қызметінен кетуге мәжбүр болғаннан кейін, Кар 1930 жылға дейін Бавария әкімшілік сотының президенті болып қызмет етті. Пивохана төңкерісі кезіндегі әрекеттері үшін ол 1934 жылдың маусымында «Ұзын пышақ түні» кезінде нацистердің тазалау операциясында өлтірілді.
Gustav Ritter von Kahr (; born Gustav Kahr; 29 November 1862 – 30 June 1934) was a German jurist and right wing politician. During his career he was district president of Upper Bavaria, Bavarian minister president and, from September 1923 to February 1924, Bavarian state commissioner general with dictatorial powers. In that role he openly opposed the government of the Weimar Republic in several instances, including by ceasing to enforce the Law for the Protection of the Republic. He was also making plans with General Otto von Lossow and Bavarian police commander Hans von Seisser to topple the Reich government in Berlin. In November 1923, before they could act, Adolf Hitler instigated the Beer Hall Putsch. The three turned against Hitler and helped stop the attempted coup. After being forced to resign as state commissioner general in 1924, Kahr served as president of the Bavarian Administrative Court until 1930. Because of his actions during the Beer Hall Putsch, he was murdered during the Nazi purge known as the Night of the Long Knives in June 1934.
Заңгерлік білім және мәдениетті сақтаушы ретінде жұмыс
Кар 1862 жылы Баварияның Вайсенбург қаласында Бавария әкімшілік сотының президенті Густав фон Кар мен оның әйелі Эмили Рюттельдің ұлы болып дүниеге келді. Мектепті бітіргеннен кейін 1881 жылы ол бір жылдық ерікті ретінде 2-ші Бавариялық «Kronprinz» жаяу әскер полкының мүшесі болды. 1882-1885 жылдары Мюнхенде заң білімі алды. Бірінші мемлекеттік заң емтиханын тапсырғаннан кейін 1888 жылға дейін Мюнхендегі әртүрлі соттарда заңгерлік тәжірибе жинады. 1889 жылдың 12 қаңтарында ол Жоғарғы Бавария үкіметінде Ішкі істер министрлігінде стажер (Акцессист) болып жұмыс істеді және 1897 жылы үкімет сарапшысы болды. Оның негізгі қызмет саласы ғасыр басына дейінгі он жылдықтарда халық өнерін және құны жоғары сәулет ескерткіштерін сақтауды ұйымдастыру болды. Ол жергілікті тарихты сақтау жөніндегі Бавария мемлекеттік қауымдастығының негізін қалаушылардың бірі болды. 1902 жылдан бастап Кар министрлік қызмет бағадарламасынан тез арада өтіп, мемлекеттік кеңесші (Staatsrat) деңгейіне жетті. 1911 жылы ол халық өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Баварияның Еңбегі үшін орденімен марапатталды және осылайша жеке абыройға ие болды. Аудан президенті ретінде Кар азаматтық қорғаныс күшін құруды ұсынды, бірақ оның ұсынысы Баварияның жаңа министр-президенті Йоханнес Хоффманның (СДП) қолдауына ие болмады. 1919 жылдың сәуір айында Бавария Кеңес Республикасы жарияланғанда, Кар Хоффманмен және мемлекеттік үкіметтің қалған бөлігімен Мюнхеннен Бамбергке қашып кетті, онда олар Кеңес Республикасын басып тастауға көмектесу үшін еріктілерді шақырды. Жауап бергендер Фрайкорптарға біріктірілді. Май айының басында Фрайкорптардың күш қолдануынан шамамен 335 бейбіт тұрғын қаза болғаннан кейін, Мюнхен басшылары Фрайкорптардың мүмкіндіктерін сақтап қалуды қалады, бірақ олардың кемшіліктерінен құтылуды көздеді. Олар оларды тым қатыгез, тым кішкентай және Бавария мемлекетінен тым тәуелсіз деп санады. Бұл мәселелерді шешу үшін жарымәскери азаматтық гвардия, немесе «Айнхонервер» құрылды. 1920 жылы Берлиндегі Капп төңкерісінің сәтсіз аяқталуынан кейін генерал Арнольд фон Мёль Кармен, Георг Эшерихпен және Мюнхен полициясының бастығы Эрнст Пёнермен кеңескеннен кейін министр-президент Хоффманнан Баварияда төтенше жағдай режимін орнатуды талап етті. Хоффман бұған келіспей, министрлер кабинетінің қалған мүшелерімен бірге отставкаға кетті. 1920 жылдың 16 наурызында Бавария рейхстагы Карды министр-президент етіп сайлады. Протестант монархисті және католик Бавария халық партиясының (BVP) мүшесі болған Кар орта таптық оңшыл үкіметке төрағалық етті және Германия империясының ішінде Бавария үшін тәуелсіз позицияны ұстанды. Азаматтық гвардияның қолдауымен ол солшыл жұмысшылар мен сарбаздар кеңестерін таратып, Баварияның «реттілік ошағы» (Ordnungszelle) ретінде беделін нығайтты, бұл Бавария Кеңес Республикасының бүліктері мен қантөгістерінен кейінгі Бавариядағы «реттілікке» және социал-демократтар басқарған «марксистік» Веймар Республикасына қарама-қайшы келетін жағдайды білдірді. 1920 жылы Германиядағы антисемиттік науқанның бір бөлігі ретінде және Баварияның мұрагерлік принці Руппрехттің ұсынысы бойынша Кар Бавариядан «шығыс еврейлері» деп аталатын, олардың көпшілігі онда ұрпақтар бойы өмір сүрген адамдарды жаппай қуды. Берлинде «Республиканы қорғау туралы» заң қабылданғаннан кейін, ол саяси себептермен зорлық-зомбылық әрекеттеріне жазаны күшейтіп, «конституциялық республикалық үкімет формасына» қарсы шыққан ұйымдарға, сондай-ақ олардың баспа материалдарына және жиналыстарына тыйым салды. Кар 1921 жылдың 12 қыркүйегінде наразылық білдіріп, қызметінен кетті, себебі бұл акт Азаматтық гвардияны таратуға әкелді, ал ол Кардың негізгі қолдау көзі болған. Ол өзінің бұрынғы лауазымына Жоғарғы Баварияның округтік президенті болып оралды.
Рейх үкіметімен қақтығыстар
1923 жылдың 26 қыркүйегінде, қастандықтар мен саяси зорлық-зомбылықтарды қамтитын бір кезеңнен кейін, Баварияның президенті-министрі Эуген фон Книллинг (BVP) Кахрды Бамберг (Бавария) Конституциясының 64-бабына сәйкес диктаторлық өкілеттіктерге ие штаттық бас комиссар (Generalstaatskommissar) етіп тағайындады. Бұл қадам француз және бельгиялық әскерлердің Руры аймағын оккупациялауына қарсы пассивті қарсылықты тоқтату үшін Рейх үкіметіне наразылық ретінде жасалды. 29 қыркүйекте ол Баварияда Республиканы қорғау заңының күшін тоқтатты. Қазан айының ортасынан бастап Кахр Шығыс Еуропадан ондаған жылдар бұрын көшіп келген бірнеше жүз еврей отбасын Бавариядан қуғынға ұшыратты. Осылайша ол Адольф Гитлер мен Гитлер басқарған ұлтшыл қоғамдар лигасы – Deutscher Kampfbund –тің қолдаушылары арасындағы қолдауын нығайтуға тырысты. Сол кезде Кахр мен Гитлер оңшыл лагерьтің басшылығы үшін бәсекелесіп жүрді. 1923 жылдың 20 қазанында генерал-лейтенант Отто фон Лосов, Рейхсвердің (Германия қарулы күштерінің) аймақтық қолбасшысы және Мюнхен әскери округінің қолбасшысы, бұйрықтарды орындамағаны үшін қорғаныс министрі Гесслер оны қызметінен босатты. Кейін Кахр оны Баварияның мемлекеттік қолбасшысы етіп қайта тағайындап, Бавариядағы Рейхсверге қолбасшылық етуге сеніп тапсырды. Екі күннен кейін ол Мюнхендегі Рейхсвер дивизиясын Бавария мен оның үкіметіне «неміс халқының сенімді өкілдері» ретінде ант беруге мәжбүрледі. 1923 жылдың 9 қарашасында Рейх президенті Эберт Германия бойынша әскери төтенше жағдай режимін енгізіп, генерал Ханс фон Зеектке «Райхты қорғау үшін қажеттінің бәрін істеуді» бұйырды. Баварияның ашық бүлікшіл әрекеттеріне қарамастан, Рейх үкіметі оған қарсы федералдық араласуды (Reichsexekution) қолданған жоқ. Зеект Рейхсэккуцияны іске асыруға құлықтанбады, себебі ол «әскерлер әскерлерге оқ атпайды» деп талап етті. Ол сондай-ақ ұлттық деңгейде де диктаторлық амбицияларды ұстанды. Кахр фон Лосовпен және Бавария полициясының қолбасшысы Ханс фон Зейссермен бірлесіп, Республиканы құлатып, ұлттық диктатура орнату үшін Баварияны база ретінде пайдалану мақсатымен «үштік одақ» (триумвират) құрды. Бұл Бенито Муссолинидің бір жыл бұрынғы сәтті Римге жасаған жорығы үлгісінде Берлинге жасалатын жорық арқылы іске асырылуы тиіс еді және Гитлерге қатысу көзделмеді. Кахр «отандық бірлестіктерге» – соның ішінде Kampfbund-қа – тәуелсіз әрекеттер жасауға қарсы ескертті. 1923 жылдың 19 қазанында жоғары шенді офицерлер алдында сөйлеген сөзінде ол бұл мәселенің «неміс халқының тағдырын шешетін екі әлемтанымның үлкен шайқасы» екенін айтты – «халықаралық марксистік-еврей және ұлттық германдық». Алайда Кахрдың ойын Веймар басшылығының революциялық әрекеттерге, соның ішінде әскери араласу қаупіне қарсы ескертулері мазалады. Зеект ескертулерді қайталап, Кахр, Лосов және Зейссердің үштігін шегінуге мәжбүрледі. Содан кейін олар Kampfbund мүшелеріне қашан әрекет ету керектігін өздері анықтайтынын хабарлады. Бұл мәлімдеме Гитлерді қатты ашуландырды.
Гитлер-Людендорф төңкерісі
1923 жылғы 8 қарашада Кар Мюнхендегі Бюгербрюкельердің толы залЫнда 3000-ға жуық көрермен алдында сөз сөйлеп тұрғанда, Адольф Гитлер, Эрих Людендорф, Герман Геринг және басқа да ұлттық-социалистер кездесуге шабуыл жасады. Гитлер «ұлттық революция» жариялады және Кар, Лоссов және Зейссерді өзімен кездесуге шақырды. Ол Кар және басқаларын қарумен қорқытып, өзі жариялаған ұлттық көтеріліске қосылуға мәжбүрледі. Үшеуі залға қайтып келіп, қатысушыларды келесі күні жоспарланған Гитлердің төңкерісін қолдауға шақырды. Гитлерге қарсы ештеңе жасамауға берген сөздерін ескере отырып, Людендорф Кар, Лоссов және Зейссерді тұтқынға алмады. Екеуі де төңкерісті басу үшін дереу қарсы шаралар қолданды. Бірнеше сағаттық пікірталас пен тартыстан кейін Кар да Гитлерге қарсы шықты және таңғы сағат 2:55-те нацистік партияны, «Фрайкорп Оберландты» және «Бунд Райхскригсфлагге» (Императорлық соғыс тулары қоғамын) тыйым салды. Түнде, Гитлердің білместен, үш адам төңкеріске қарсы тұруға дайындық жүргізді. Келесі күні Гитлер және оның жақтастары «Берлинге жорық» алдында Бавария үкіметін құлату мақсатымен сыра залынан Бавария соғыс министрлігіне бет алғанда полиция таратып жіберді. 15 нацист және 4 полицей қаза тапты. Кардың Гитлер төңкерісінің сәтсіз аяқталуына қатысы Бавариядағы оңшыл ұлтшыл күштердің сенімін жоғалтты және ол сәтсіздік үшін айыпты болды. 1924 жылғы 26 ақпанда Кар Гитлер мен басқа төңкерушілерге қарсы сот процесінде куәгер ретінде куәлік берді. Бұл, әдетте, бункердің басты күзетшісі жасаған болуы мүмкін. Кардың өлімінен кейін көп ұзамай – тіпті мамандандырылған әдебиетке енген – оның денесі 30 маусымнан кейін Дахау батпағында қиратылған күйінде табылған деген аңыз пайда болды. 1934 жылғы шілдеде Мюнхен II аймақтық сотының Бас прокуратурасы Кардың өліміне қатысты тергеуді бастады. 14 шілдеде Рейх Әділет министрлігі Бавария Әділет министрлігіне Кар ісінің «1934 жылғы 3 шілдедегі «Мемлекеттік өзін-өзі қорғау шаралары туралы» заңға сәйкес» келетінін және осылайша заңды екенін хабарлады. Кейін Карды өлтіру ісі «қылмыстық құрам жоқ» деген негізде тоқтатылды.
Отбасы
1890 жылы Кар Элла Шюбекке (1864–1938) үйленді, ол үкіметтің жоғары лауазымды қызметкері Густав Шюбек пен Луиза Воккенің қызы еді. Олардың төрт қызы болды, соның біреуі жас шағында қайтыс болды.