Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лейк – Швейцариядағы Вале кантонындағы Лейк округінің муниципалитеті. 2013 жылдың 1 қаңтарында бұрынғы Эршматт муниципалитеті Лейк муниципалитетіне біріктірілді. Ол Геми өткеліне бақылауды жүзеге асырғандықтан, Рим Раетиясы дәуірінен бастап маңызға ие болды. Лейкербадтың термалды ванналары Лейк қаласының солтүстігінде, өткелге қарай орналасқан. Лейк – Вале кантонының Лейк округінің орталығы. Лейк қаласында Onyx жүйесі орналасқан, бұл – швейцариялық сигналдарды ұстап алу және жинау жүйесі.
Leuk is a municipality in the district of Leuk in the canton of Valais in Switzerland. On 1 January 2013, the former municipality of Erschmatt merged into the municipality of Leuk. Since it controls access to the Gemmi Pass, it had some importance from the time of Roman Raetia. The Leukerbad thermal baths are just north of Leuk, towards the pass. It is the capital of the Leuk district of the Valais. Leuk is home to one of the known installations of Onyx, the Swiss interception system for signals intelligence gathering.
Тарих
Лейк алғаш рет 515 жылы «Вилла де Лейка» деп аталады.
Leuk is first mentioned in 515 as villa de Leuca.
Елтаңба
Қалалық гербтің сипаттамасы: қызыл фонға ақ түсті тілі мен тырнақтары бар, тік тұрған грифон, алдыңғы аяқтарында соңғы түсті қылыш ұстап тұр.
The blazon of the municipal coat of arms is Gules a Griffin rampant coward langued and armed Argent holding in front paws a sword of the last.
Демография
2008 жылы Лейк қаласының халқында 11,0% шетелдік азаматтар тұрады. Соңғы 10 жылда (1999–2009) халық саны 4,7%-ға өзгерді. Бұл өзгерістің 3,3%-ы көші-қонға, ал 1,1%-ы туу және өлім-жітімге байланысты болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) неміс тілінде сөйлейді (3,118 адам немесе 92,8%), ал екінші ең көп таралған тіл – албан тілі (79 адам немесе 2,4%), үшіншісі – француз тілі (52 адам немесе 1,5%). 15 адам итальян тілінде, ал 2 адам романш тілінде сөйлейді. Муниципалитеттегі тұрғындардың 1,617-сі немесе шамамен 48,1%-ы 2000 жылы Лейкте туып, сол жерде тұрған. Олардың 985-і немесе 29,3%-ы сол кантонда, 319-ы немесе 9,5%-ы Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 295-і немесе 8,8%-ы Швейцариядан тыс жерде дүниеге келген. 2000 жылы муниципалитетте 1,209 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйде 2,6 адам тұрды. 2000 жылы барлығы 1,126 пәтер (жалпы санының 79,5%-ы) тұрақты түрде пайдаланылды, 241 пәтер (17,0%) маусымдық түрде, ал 50 пәтер (3,5%) бос тұрды.
Leuk has a population of as of 2008, 11.0% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (1999–2009) the population has changed at a rate of 4.7%. It has changed at a rate of 3.3% due to migration and at a rate of 1.1% due to births and deaths. Most of the population (as of 2000) speaks German (3,118 or 92.8%) as their first language, Albanian is the second most common (79 or 2.4%) and French is the third (52 or 1.5%). There are 15 people who speak Italian and 2 people who speak Romansh. Of the population in the municipality 1,617 or about 48.1% were born in Leuk and lived there in 2000. There were 985 or 29.3% who were born in the same canton, while 319 or 9.5% were born somewhere else in Switzerland, and 295 or 8.8% were born outside of Switzerland. as of 2000, there were 1,209 private households in the municipality, and an average of 2.6 persons per household. In 2000, a total of 1,126 apartments (79.5% of the total) were permanently occupied, while 241 apartments (17.0%) were seasonally occupied and 50 apartments (3.5%) were empty.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Далатурм, Әулие Стефан шіркеуі, Ратуша (қалалық кеңес үйі), Мариа Рецепциясының Рингакер капелласы, Эрмитаж және Зен Руффинен қамалы ұлттық маңызы бар швейцариялық мұра ретінде тізілген. Леук қаласының және Эршмат ауылының толығымен кіретіні Швейцария мұралық орындарының тізіміне.
The Dalaturm, the Church of St. Stephan, the Rathaus (Town council house), the Ringacker Chapel of Mariä Empfängnis with the Hermitage and Zen Ruffinen Castle are listed as Swiss heritage site of national significance. The entire small town of Leuk and village of Erschmatt are part of the Inventory of Swiss Heritage Sites.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия CVP болды, ол дауыстардың 71,78%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: SP (13,34%), SVP (11,2%) және FDP (1,76%). Федералды сайлауда барлығы 1856 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 75,9% құрады. 2009 жылғы Conseil d'État/Staatsrat сайлауында барлығы 1684 дауыс берілді, оның 117-сі немесе шамамен 6,9%-ы жарамсыз деп танылды. Сайлауға қатысу 70,5% болды, бұл кантондық орташа көрсеткіштен (54,67%) әлдеқайда жоғары. 2007 жылғы Швейцария Мемлекеттік кеңесі сайлауында барлығы 1849 дауыс берілді, оның 73-і немесе шамамен 3,9%-ы жарамсыз болды. Сайлауға қатысу 76,4% құрады, бұл кантондық орташа көрсеткіштен (59,88%) жоғары.
In the 2007 federal election the most popular party was the CVP which received 71.78% of the vote. The next three most popular parties were the SP (13.34%), the SVP (11.2%) and the FDP (1.76%). In the federal election, a total of 1,856 votes were cast, and the voter turnout was 75.9%. In the 2009 Conseil d'État/Staatsrat election a total of 1,684 votes were cast, of which 117 or about 6.9% were invalid. The voter participation was 70.5%, which is much more than the cantonal average of 54.67%. In the 2007 Swiss Council of States election a total of 1,849 votes were cast, of which 73 or about 3.9% were invalid. The voter participation was 76.4%, which is much more than the cantonal average of 59.88%.
Экономика
2010 жылы Лейк қаласындағы жұмыссыздық деңгейі 2,2% құрады. 2008 жылы негізгі экономикалық секторда 148 адам жұмыс істеді және осы секторда шамамен 56 кәсіпорын қызмет етті. Екінші секторда 218 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 44 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 850 адам жұмыс істеді, осы секторда 133 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 398 жұмысшы келді, ал 877 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшінің таза экспорттаушысы болып табылады, әрбір кіретін жұмысшыға қатысты 2,2 жұмысшы муниципалитеттен шығып кетеді. Жұмыс істейтін халықтың 20,9%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 55,8%-ы жеке көлікпен барады. Сол оқу жылында 4 кіндік сынып (KG1 немесе KG2) және 63 балабақша оқушысы болды. Кантонның мектеп жүйесі студенттерден алты жылдық бастауыш мектеп білімін алуды талап етеді. Лейкте барлығы 13 сыныпта 258 оқушы бастауыш мектепте оқыды. Орта мектеп бағдарламасы үш жылдық міндетті бастауыш білім беруден (бағдарлау сыныптарынан) және содан кейін үштен бес жылға дейінгі қосымша, жоғары білім беруден тұрады. Лейкте 180 орта мектеп оқушысы білім алды. Жоғары сынып оқушыларының барлығы басқа муниципалитеттегі мектепке барып оқыды. 2000 жылы Лейкке 128 оқушы басқа муниципалитеттен келді, ал 124 тұрғын муниципалитеттен тыс жердегі мектептерге барды.
as of 2010, Leuk had an unemployment rate of 2.2%. as of 2008, there were 148 people employed in the primary economic sector and about 56 businesses involved in this sector. 218 people were employed in the secondary sector and there were 44 businesses in this sector. 850 people were employed in the tertiary sector, with 133 businesses in this sector. In 2000, there were 398 workers who commuted into the municipality and 877 workers who commuted away. The municipality is a net exporter of workers, with about 2.2 workers leaving the municipality for every one entering. Of the working population, 20.9% used public transportation to get to work, and 55.8% used a private car. During that school year, there 4 kindergarten classes (KG1 or KG2) and 63 kindergarten students. The canton's school system requires students to attend six years of primary school. In Leuk there were a total of 13 classes and 258 students in the primary school. The secondary school program consists of three lower, obligatory years of schooling (orientation classes), followed by three to five years of optional, advanced schools. There were 180 lower secondary students who attended school in Leuk. All the upper secondary students attended school in another municipality. as of 2000, there were 128 students in Leuk who came from another municipality, while 124 residents attended schools outside the municipality.